Αντίδωρο

Πώς να είναι η άλλη όψη του ήλιου; Αυτή πίσω από τις βιτρίνες της «επωνυμίας», η άγνωστη επικράτεια που δεν κατοικείται από τους «αναγνωρίσιμους», οι οποίοι νέμονται το φως μιας αμφιλεγόμενης διασημότητας, λιβανίζοντας ο ένας τον άλλον;

Ποια είναι η ζωή πίσω από τον κλειστό κόσμο που μας πλασάρουν ως ζωή και ποια τα λόγια που μπορεί να ξεφεύγουν από τις στοίβες των στερεότυπων που έχουν καταπατήσει και καταχραστεί την επικράτεια του λόγου;

Ζούμε σε μια βαθιά τραυματισμένη κοινωνία, όπου απαγορεύεται επί ποινή αποκλεισμού να μιλήσεις για το τραύμα της, περιφερόμαστε σε ένα ναρκοπέδιο όπου απαγορεύεται να μιλάς για τις εγκαιροφλεγείς βόμβες που έχουν σπείρει η εγωπάθεια και η άρνηση να δούμε τον εαυτό μας και τους άλλους κατάματα. Σε μια κοινωνία όπου απαγορεύεται να πιστέψεις ότι το παρατημένο παιδί, ντόπιο ή προσφυγάκι, ο εξευτελισμένος άνεργος ή άστεγος, το λεηλατημένο δέντρο στη γωνιά του δρόμου μας μπορεί να μετρούν και να ενδιαφέρουν. Και κινδυνεύουμε να πιστέψουμε ότι όλος ο κόσμος τελειώνει εδώ.

Είχα προσφάτως κάποιες ευκαιρίες να δω ότι η άλλη όψη του κόσμου, αυτή που δεν καταυγάζεται από τον ψεύτη ήλιο της κατασκευασμένης δημοσιότητας, μπορεί να κρύβει περισσότερο φως και ζεστασιά. Στο Κιάτο, στην παμπ «Μπάριο νουέβο», χάρη στον φίλο Γιώργο Σταματόπουλο, έζησα μια αποκάλυψη για το τι μπορεί να ανθεί δίπλα στις πορτοκαλιές και τις λεμονιές: μίλησα με έναν κόσμο ολοζώντανο, ευαίσθητο για τις χαρές και τις πίκρες του τόπου μας.

Λίγες μέρες αργότερα, στη Νίκαια, όχι μακριά από το μέρος όπου δολοφονήθηκε ο Παύλος Φύσσας, βρήκα έναν κόσμο έτοιμο να ακούσει και να πει για τα όσα μας ταλανίζουν, πράγματα πέρα από τα κίβδηλα στερεότυπα που συνέβαλαν δίπλα στην υλική καταλήστευση όχι λίγο στο να φτάσουμε στο σημερινό αδιέξοδο.

Και χτες βράδυ είχα τη χαρά να βιώσω για κάποιες ώρες άλλο ένα μικρό θαύμα. Ηταν στην εκκλησία του Αγίου Ανδρέα, που λειτούργησε τον 16ο αιώνα από τη μετέπειτα νεομάρτυρα Αγία Φιλοθέη πάνω στα ερείπια αρχαίου ναού, αναπαλαιωμένη από τον Ορλάνδο και έξοχα φιλοτεχνημένη από τον Κόντογλου.

Εδώ, καλεσμένη από τον πατέρα Γαβριήλ, που μεταδίδει τη δύναμη και την παρηγοριά της αγάπης του σε όσους στέκονται δίπλα του, μοιράστηκα για ώρες με ανθρώπους κάθε ηλικίας, από τα πέντε ώς τα ογδόντα, πρόσφυγες από τις χαμένες πατρίδες και πρόσφυγες στον ίδιο τον τόπο τους, κάποιες σκέψεις για τη λεηλατημένη από τα μνημόνια και την υποτέλεια πρόσφατη και απώτερη ιστορική μνήμη.

Οι σκέψεις μου και για τις τρεις αυτές, τις τόσο διαφορετικές συναντήσεις, είναι πολύ κοντινές. Πίσω από την άλλη όψη του ήλιου, που προσπαθούν να μας πουν πως είναι σκοτεινή, γεμάτη μαύρες τρύπες για τους ανυπάκουους, υπάρχει ένας κόσμος που αξίζει να τον ζήσεις. Κόσμος ικανός να σκεφτεί, να αισθανθεί, να πράξει, που πράττει ήδη κάνοντας το αίτημα ελευθερίας ζωή. Κόσμος –και εδώ είναι η ελπίδα, η πρόκληση και επίσης ο κίνδυνος– ανώτερος, δεν φοβάμαι να το πω, από εκείνους που πιστεύουν πως το να κανονίζουν και να καταστρέφουν τη μοίρα μας είναι αδιαμφισβήτητο προνόμιό τους. Στο δώρο αυτού του κόσμου αφιερώνονται αντίδωρο οι γραμμές αυτές.