Στις 7 Μαΐου κοντά στο Ακρωτήριο Δουκάτο της Λευκάδας αλιείς βρίσκουν έκπληκτοι ένα μαύρο drone (USV) σε θαλάσσια σπηλιά με τη μηχανή του ακόμη σε λειτουργία. Ηταν εξοπλισμένο με συστήματα υψηλής τεχνολογίας, θόλους, κεραίες και εξοπλισμό επικοινωνίας.
Κυρίως όμως είχε πάνω του πάνω από 100 κιλά εκρηκτικής ύλης και ο στόχος του ήταν πιθανότατα κάποιο πλήγμα σε πλοία του ρωσικού στόλου στη Μεσόγειο που μεταφέρουν φυσικό αέριο και πετρέλαιο παρακάμπτοντας τις δυτικές κυρώσεις. Η ελληνική κυβέρνηση, ύστερα από πολλές μέρες αφωνίας, ομολόγησε ότι το πλωτό drone ήταν ουκρανικό. Χρειάστηκε να περάσουν τρεις εβδομάδες για να γίνει διάβημα διαμαρτυρίας από το υπουργείο Εξωτερικών, με την Ουκρανία να ζητά τελικά συγγνώμη.
Πολύ πριν σημάνει συναγερμός στο Ιόνιο ήταν γνωστό ότι η Ουκρανία επεκτείνει συστηματικά τις ναυτικές της επιχειρήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο. Στις 31 Μαρτίου, διεθνής έρευνα του Intelligence Online (https://shorturl.at/B10v5) είχε αποκαλύψει πως η ουκρανική μονάδα «Group 13», ο βραχίονας της Στρατιωτικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (GUR) της Ουκρανίας, που ειδικεύεται στα μη επανδρωμένα ναυτικά συστήματα, είχε ξεκινήσει μυστικές επιχειρήσεις στη Μεσόγειο. Λίγες ημέρες αργότερα, έρευνα που αναπαράχθηκε από το Euronews («Οι ουκρανικές στρατιωτικές δυνάμεις στη Λιβύη και η επίθεση κατά του ρωσικού δεξαμενόπλοιου φυσικού αερίου Arctic Metagaz», 3/4/2026) ανέφερε ότι περισσότεροι από 200 Ουκρανοί αξιωματικοί επιχειρούν στη δυτική Λιβύη με την έγκριση της κυβέρνησης της Τρίπολης, με σημεία παρουσίας στη Μισράτα, στη Ζαουίγια και σε συντονιστικό κέντρο στην Τρίπολη, ενώ στο ίδιο ρεπορτάζ γίνεται λόγος για χρήση αυτών των θέσεων σε επιχειρήσεις στη Μεσόγειο.
Οπως προκύπτει, η παρουσία του ανεξέλεγκτου ουκρανικού drone σε ελληνικά χωρικά ύδατα δεν αποτελεί ένα μεμονωμένο περιστατικό. Από τον Μάρτιο έως τον Μάιο του 2026 πολλά ουκρανικά drones βρέθηκαν εκτός στόχου σε χώρες του ΝΑΤΟ, προκαλώντας εύλογες ανησυχίες σε πολίτες και κυβερνήσεις. Η αλληλουχία των πρόσφατων συμβάντων ξεκινά στις 25 Μαρτίου, όταν δύο ουκρανικά στρατιωτικά μη επανδρωμένα εισήλθαν στον εναέριο χώρο της Εσθονίας και της Λετονίας, με το ένα να χτυπά καμινάδα στον σταθμό Auvere της Εσθονίας και το άλλο να συντρίβεται. Στις 29 Μαρτίου, η Φινλανδία ανέφερε παραβίαση του εναέριου χώρου της από μη επανδρωμένα αεροσκάφη στη νοτιοανατολική χώρα και απογείωσε μαχητικά F/A-18.
Τον Μάιο, η «κρίση» κλιμακώθηκε. Στις 7 Μαΐου, η Λετονία και η Λιθουανία κάλεσαν το ΝΑΤΟ να ενισχύσει τις αεράμυνές του, έπειτα από δύο ύποπτα αδέσποτα drones που πέρασαν από τη Ρωσία και κατέληξαν στη Λετονία. Το ένα εξερράγη σε εγκατάσταση αποθήκευσης πετρελαίου στην περιοχή Rezekne, προκαλώντας ζημιές σε τέσσερις άδειες δεξαμενές. Η Ουκρανία δήλωσε ότι τα drones ήταν δικά της και ότι είχαν παρεκτραπεί λόγω ρωσικού ηλεκτρονικού πολέμου.
Στις 15 Μαΐου, οι φινλανδικές Αρχές προειδοποίησαν 1,8 εκατομμύριο ανθρώπους στην ευρύτερη περιοχή του Ελσίνκι να μείνουν σε κλειστούς χώρους λόγω ύποπτης δραστηριότητας drones, ενώ ανεστάλη η αεροπορική κίνηση στο αεροδρόμιο της πρωτεύουσας και απογειώθηκαν μαχητικά.
Δυο μέρες αργότερα οι λιθουανικές Αρχές ανακοίνωσαν ότι βρέθηκαν τα συντρίμμια ύποπτου ουκρανικού στρατιωτικού drone στο χωριό Samane, 40 χιλιόμετρα από τα σύνορα με τη Λετονία. Στις 19 Μαΐου, ΝΑΤΟϊκό μαχητικό ρουμανικής προέλευσης κατέρριψε άλλο ουκρανικό drone πάνω από την Εσθονία, που εισήλθε στον εναέριο χώρο της από τη Ρωσία. Το Κίεβο ζήτησε συγγνώμη από την Εσθονία, υποστηρίζοντας ότι η Μόσχα ανακατεύθυνε το drone. «Η άμεση ευθύνη ανήκει στη Ρωσία», κατηγόρησε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Στις 20 Μαΐου, η Λιθουανία εξέδωσε πάλι προειδοποίηση «air danger warning», καλώντας τους πολίτες στο Βίλνιους να αναζητήσουν καταφύγιο, και ανέστειλε την κυκλοφορία στο αεροδρόμιο της πρωτεύουσας εξαιτίας drone στον εναέριο χώρο της. Την ίδια μέρα, βουλευτές κατέφυγαν στα υπόγεια του Κοινοβουλίου, ενώ σχολεία και νηπιαγωγεία οδήγησαν τα παιδιά σε καταφύγια. Στις 21 Μαΐου, οι ένοπλες δυνάμεις της Λετονίας ανακοίνωσαν ότι τουλάχιστον ένα drone πετούσε στον εναέριο χώρο της χώρας, με μαχητικά του ΝΑΤΟ να επιχειρούν για την αντιμετώπιση της απειλής και τους κατοίκους των παραμεθόριων περιοχών, με Ρωσία και Λευκορωσία να καλούνται να βρουν καταφύγιο.
Τέλος, στις 3 Ιουνίου, Λετονία και Εσθονία εξέδωσαν εκ νέου προειδοποιήσεις για drones σε περιοχές κοντά στα σύνορα με τη Ρωσία. Η αστάθεια και η ανησυχία δεν είναι πια περιστασιακή, αλλά επαναλαμβανόμενη.
Aδέσποτα
Η εύλογη απορία είναι γιατί αυτά τα drones βρίσκονται εκτός Ουκρανίας και Ρωσίας ή χάνουν τον δρόμο τους. Η απάντηση, σύμφωνα με ειδικούς, είναι συνδυαστική. Υπάρχει η ρωσική ηλεκτρονική παρεμβολή, η οποία αλλοιώνει ραδιοσυχνότητες και μετατοπίζει την πορεία τέτοιων αεροσκαφών, υπάρχουν όμως και τεχνικά σφάλματα, προβλήματα πλοήγησης και σε ορισμένες περιπτώσεις αδύναμος έλεγχος στη μετάδοση ή στον προγραμματισμό της αποστολής.
Η ουσία είναι ότι ο πόλεμος με drones δεν είναι ακριβώς πόλεμος ακριβείας. Είναι ένας πόλεμος αυξημένης αβεβαιότητας ακόμα και για μη εμπλεκόμενα μέρη, όπου μια σχετικά φτηνή πλατφόρμα μπορεί να αποτελέσει στρατηγικό πρόβλημα όταν η πορεία της χαθεί. Γι’ αυτό και οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ανησυχούν για το τι θα συμβεί αν ένα από τα εκατομμύρια αυτά drones καταλήξει αδέσποτο και ενδεχομένως εκραγεί πάνω από μια κατοικημένη περιοχή, μια ενεργειακή εγκατάσταση ή ένα αεροδρόμιο, κάτι που στατιστικά δεν είναι απίθανο.
Αλλάζουν οι όροι του «παιχνιδιού»
To βέβαιο είναι πως ειδικά ο πόλεμος Ρωσίας – Ουκρανίας έχει μεταβάλει ριζικά τη σύγχρονη σύγκρουση, με τα drones να αναδεικνύονται ως το κυρίαρχο οπλικό σύστημα της εποχής μας. Στην Ουκρανία έχουν προκαλέσει περισσότερα θύματα από οποιοδήποτε άλλο όπλο στο πεδίο της μάχης. Παγκοσμίως, ενώ το 2023 είχαν καταγραφεί 4.525 επιθέσεις, το 2024 ο αριθμός είχε ανέβει σε σχεδόν 20.000. Η Ουκρανία παράγει περισσότερα από 2,5 εκατομμύρια drones και έχει θέσει μακροπρόθεσμο στόχο τα 4-5 εκατομμύρια ετησίως.
Αυτό που κάνει αυτή τη μεταβολή τόσο σημαντική δεν είναι η ίδια η τεχνολογία, αλλά το κόστος της. Ενα μικρό drone πρώτου προσώπου (FPV-first person view), συσκευές οριακά πιο εξελιγμένες από αυτές που μπορεί να αγοράσει ο απλός καταναλωτής, μπορεί να κοστίζει μόλις μερικές εκατοντάδες δολάρια, ενώ π.χ. το τανκ ή το πυροβόλο που το καταστρέφει μπορεί να αξίζει εκατοντάδες χιλιάδες. Οταν 19 ρωσικά drones παραβίασαν τον εναέριο χώρο της Πολωνίας τον Σεπτέμβριο του 2025 και αναχαιτίστηκαν, το κόστος αναχαίτισής τους αποδείχθηκε απείρως πιο ακριβό από τα ίδια τα drones. Η αναχαίτιση ενός μόνο, ιρανικής κατασκευής, Shahed‑136 drone, που κοστίζει περίπου 20.000 δολάρια, απαιτεί έναν πύραυλο που κοστίζει γύρω στα 3 εκατομμύρια. Αυτή η ανισορροπία κόστους δεν είναι βιώσιμη σε μεγάλη κλίμακα και αναγκάζει σε θεμελιώδη επανεξέταση του πώς οι προηγμένες στρατιωτικές δυνάμεις οργανώνουν τις άμυνές τους.
Το ανθρωπιστικό κόστος αυτής της μεταβολής στο πολεμικό πεδίο δεν πρέπει να υποτιμηθεί. Μελέτες δείχνουν ότι οι επιθέσεις με drones είναι περίπου 30 φορές πιθανότερο να προκαλέσουν τουλάχιστον έναν θάνατο αμάχου από τις επιθέσεις επανδρωμένων αεροσκαφών. Ο επίμονος ήχος και θέα των drones προκαλεί σοβαρή ψυχολογική βλάβη σε άμαχους πληθυσμούς, δημιουργώντας φόβο, άγχος και μετατραυματικό στρες, ιδιαίτερα στα παιδιά.
Το Εurodrone και οι πωλήσεις του Ζελένσκι
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε την προηγούμενη Τρίτη την εκταμίευση ποσού ύψους 3,9 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία στο πλαίσιο του νέου ευρωπαϊκού δανείου στήριξης ύψους 90 δισ. ευρώ για την περίοδο 2026-2027 για την κάλυψη των επειγουσών δημοσιονομικών και αμυντικών αναγκών της χώρας. Πρόκειται για την πρώτη πληρωμή που προορίζεται για την προμήθεια μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Επιπλέον, η Ε.Ε. έχει λάβει θεσμικά μέτρα για να χτίσει το δικό της οικοσύστημα drones. Το μακροχρόνιο πρόγραμμα Eurodrone, που έλαβε επιπλέον 200 εκατομμύρια ευρώ μεταξύ 2021 και 2024, στοχεύει να παραδώσει ένα πλήρως ευρωπαϊκό σύστημα μεγάλης αυτονομίας για αναγνωριστικές αποστολές, με την πρώτη του πτήση προγραμματισμένη για τον Ιανουάριο του 2027.
Σε διμερές επίπεδο, ο Zελένσκι προωθεί ασταμάτητα διμερείς συμφωνίες για drones με κράτη-μέλη της Ε.Ε. Μέχρι τον Μάιο του 2026, είκοσι χώρες είχαν ήδη εμπλακεί με την Ουκρανία σε διαπραγματεύσεις για συμφωνίες για drones. Αναλυτές προειδοποιούν πάντως ότι η ευρωπαϊκή στροφή προς αυτήν την τεχνολογία συμβαίνει χωρίς σαφώς ορισμένη στρατηγική για το τι είδους πόλεμο, αυτονομία ή λογοδοσία προορίζεται να εξυπηρετήσει. Περίπου το 80% της ψηφιακής υποδομής της Ε.Ε. εισάγεται, και τα περισσότερα θεμελιώδη μοντέλα AI που χρησιμοποιούνται και για τα drones είναι μη ευρωπαϊκά (μεγάλη ωφελημένη η Κίνα), στοιχείο που σημαίνει ότι μια νέα άμυνα χτισμένη πάνω σε «δανεικά» τεχνολογικά θεμέλια δεν είναι στρατηγικά αυτόνομη.
Η χρυσή ευκαιρία για την πολεμική βιομηχανία
Τσεχία: Από την αλληλεγγύη στις μπίζνες
Η Τσεχία δεν αντιμετωπίζει πρωτίστως πρόβλημα παραβιάσεων, αλλά έχει εξελιχθεί σε βασικό κόμβο αμυντικής υποστήριξης της Ουκρανίας. Η κοινωνική αλληλεγγύη προς το Κίεβο μετουσιώθηκε σε παραγωγική συνεργασία, χρηματοδοτήσεις και νέες βιομηχανικές γραμμές για drones. Αυτό που ξεκίνησε ως ανθρωπιστική και πολιτική υποστήριξη εξελίχθηκε σε βιομηχανικό πλέγμα με εταιρείες όπως η LPP Holding, η Primoco UAV και η PBS GROUP. Η τσεχική περίπτωση έχει σημασία γιατί δείχνει το πώς η Ευρώπη περνάει από μια ρητορική αλληλεγγύης στη βιομηχανία του πολέμου. Στη χώρα, διάφοροι Τσέχοι κατασκευαστές και προγραμματιστές, από μικροσκοπικές εταιρείες μέχρι τις μεγαλύτερες, άδραξαν την ευκαιρία και άρχισαν να παράγουν τα σχετικά drones. Η κυβέρνηση τα αγοράζει από αυτούς, τα μεταπωλεί στην Ουκρανία και βρίσκεται σε συνεχείς διαπραγματεύσεις για να μπορεί να αγοράσει περισσότερα με ευρωπαϊκά, βρετανικά ή αμερικανικά χρήματα.
Ιταλία: Συνεργασία παραγωγής με την Ουκρανία
Η Ουκρανία ήταν ο τέταρτος μεγαλύτερος εισαγωγέας ιταλικού στρατιωτικού εξοπλισμού για την Ιταλία πέρυσι. Στις 15 Απριλίου 2026 το γραφείο του Ζελένσκι δήλωσε ότι «οι ομάδες της Ουκρανίας και της Ιταλίας θα δουλέψουν πάνω στις λεπτομέρειες μιας συμφωνίας για drones» έπειτα από συνάντηση με την Τζόρτζια Μελόνι. Η Ουκρανία επιδιώκει να συνεργαστεί με την Ιταλία, ανταλλάσσοντας περισσότερα δεδομένα και τεχνολογίες drones, ενώ στοχεύει στη σύσταση κοινών βιομηχανικών γραμμών παραγωγής επικεντρωμένων σε drones. Η Ουκρανία θα συνεισφέρει δυνατότητες σε μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα, ηλεκτρονικό πόλεμο και συστήματα πυραύλων και η Ιταλία θα παρέχει βιομηχανική αμυντική τεχνογνωσία. Αυτή η συμφωνία ακολουθεί έναν μορφότυπο ασφαλείας που έχει επεξεργαστεί η Ουκρανία για τη συνεργασία της και με άλλες χώρες.
Ρουμανία: Μπαράζ περιστατικών, εξοπλιστική φρενίτιδα
Καθώς μοιράζεται το μακρύτερο σύνορο με την Ουκρανία από κάθε κράτος-μέλος του ΝΑΤΟ, η Ρουμανία γίνεται όλο και πιο ευάλωτη σε κύματα κυρίως ρωσικών επιθέσεων-«καμικάζι», με drones που στοχεύουν την ουκρανική λιμενική υποδομή κατά μήκος του Δούναβη. Mέσα στο 2026 έχουν καταγραφεί 33 τέτοιες επιθέσεις κοντά στα σύνορα και σε 13 από αυτές εντοπίστηκαν θραύσματα ή και ολόκληρα drones σε ρουμανικό έδαφος.
Παρ’ όλα αυτά, η απειλή δεν έρχεται μόνο από τη Ρωσία. To πρωί της 5ης Ιουνίου 2026, συναγερμός σήμανε στο εμπορικό λιμάνι της Κωστάντζας, καθώς σημειώθηκε πολύ ισχυρή έκρηξη από μη επανδρωμένο ναυτικό σκάφος, ευτυχώς χωρίς θύματα. Επτά ημέρες αργότερα, το ναυτικό drone βρέθηκε εγκλωβισμένο εντός κρίσιμης υποδομής λιμανιού μόλις λίγες εκατοντάδες μέτρα από τον κύριο πετρελαϊκό τερματικό σταθμό και αποδείχθηκε πως ήταν ουκρανικό, το οποίο «είχε αποκλίνει από την πορεία του λόγω ισχυρής ρωσικής ηλεκτρονικής παρεμβολής». Συνολικά εντοπίστηκαν τέσσερα drones στο λιμάνι, τα οποία αποσυναρμολογήθηκαν και εξερράγησαν.
Είχε προηγηθεί ακόμα ένα πολύ σοβαρό περιστατικό. Στις 29 Μαΐου ένα ρωσικής κατασκευής Geran‑2 drone παραβίασε τον ρουμανικό εναέριο χώρο και συνετρίβη στη στέγη ενός δεκαώροφου κτιρίου στην περιοχή Mazepa του Γκαλάτσι, στις όχθες του Δούναβη. Η πρόσκρουση προκάλεσε σοβαρή φωτιά στον τελευταίο όροφο και δύο πολίτες τραυματίστηκαν.
Επειδή η πτήση του drone στον εναέριο χώρο της χώρας κράτησε μόλις δέκα λεπτά, οι ρουμανικές Αρχές δεν είχαν τον αναγκαίο χρόνο για να το εξουδετερώσουν, παρότι από τον Νοέμβριο του 2025 οι ΗΠΑ έχουν προμηθεύσει τη Ρουμανία (και την Πολωνία) με το προηγμένο σύστημα αντι‑drones MEROPS.
Η φρενίτιδα για τα drones αποτελεί πάνω από όλα χρυσή ευκαιρία και για την πολεμική βιομηχανία. Το Βουκουρέστι, αξιοποιώντας τον μηχανισμό χρηματοδότησης SAFE, έχει ήδη συνάψει συμβάσεις με τη Thales (260 εκατ. ευρώ), με την Diehl Defence (550 εκατ. ευρώ) και με τη Rheinmetall (1,48 δισ. ευρώ συνολικά) για διάφορα σχετικά συστήματα αεράμυνας.
Μπορεί και σε καιρό ειρήνης να προκληθεί πρόβλημα
Συνέντευξη: Περικλής Ζορζοβίλης, στρατιωτικός αναλυτής με πολυετή εμπειρία, συνιδρυτής και πρόεδρος του Ινστιτούτου Αναλύσεων Ασφάλειας και Αμυνας
– Πρέπει να ανησυχεί ο κόσμος στις ευρωπαϊκές πόλεις από τις ανεξέλεγκτες πτήσεις των ρωσο-ουκρανικών drones;
Συνολικά δεν νομίζω. Ωστόσο είναι προφανές ότι αν σε έναν εναέριο χώρο όπου υπάρχει κυκλοφορία πολιτικής αεροπορίας βρεθεί ένα ξένο drone, αυτό αποτελεί πηγή κινδύνου. Δεν μπορείς να το ελέγξεις. Δεν είναι κάτι προβλέψιμο. Πρόκειται για έναν ασύμμετρο πόλεμο, ο οποίος υπάρχει από την αρχαιότητα: ο πιο αδύναμος αριθμητικά προσπαθούσε να βρει κάποιον τρόπο να αντιμετωπίσει τον ισχυρότερο. Πάντως, αν κάποιος θέλει να διαταράξει την ομαλή οικονομική και κοινωνική ζωή της Ελλάδας, μπορεί σχετικά εύκολα να το κάνει με μόλις δύο ή τρία τέτοια μη επανδρωμένα σκάφη στο Αιγαίο. Θα ακολουθήσει χάος. Χωρίς καν να προσβληθεί οποιοσδήποτε στόχος. Αναγκαστικά θα διακοπούν όλες οι συγκοινωνίες με τα νησιά. Το ίδιο θα γίνει αν κάποιος καταφέρει να στείλει ένα τέτοιο drone στο αεροδρόμιο «Ελεύθεριος Βενιζέλος».
– Τι γνωρίζουμε για το περιστατικό στη Λευκάδα με το θαλάσσιο drone;
Είχαμε ένα μη επανδρωμένο drone, που χρησιμοποιεί δορυφορικά συστήματα, εκτός ελέγχου, που το βρήκαν κάποιοι ψαράδες σε μια σχισμή στους βράχους. Ο χειριστής του μπορεί να ήταν μακριά, αλλά αυτό αποκλείεται να ήρθε μόνο του. Οι εκτιμήσεις αναφέρουν πως υπάρχει μια ουκρανική βάση στη Λιβύη και από εκεί ξεκίνησε. Θεωρώ ότι ήταν φορτωμένο σε κάποιο σκάφος στην Αδριατική, που άφησε μερικά drones –αποκλείεται να ήταν μόνο ένα– με σκοπό να προσβάλουν ρωσικούς στόχους στη Μεσόγειο. Το συγκεκριμένο βρέθηκε εκτός ελέγχου είτε λόγω κάποιας παρεμβολής είτε λόγω αστοχίας.
Στη Λευκάδα ο κίνδυνος ήταν μεγάλος, θα μπορούσε ακόμα και να συγκρουστεί με κάποιο πλοίο της γραμμής, που θα οδηγούσε σε έκρηξη της κεφαλής του
Οι ψαράδες το ρυμούλκησαν, το πήγαν στη Βασιλική Λευκάδας. Ευτυχώς για τους ίδιους και τους κατοίκους της Λευκάδας δεν εξερράγη, γιατί πάνω του πρέπει να είχε τουλάχιστον 100 κιλά εκρηκτικής ύλης. Θα είχαμε σίγουρα θύματα και πολλές ζημιές. Αν ο χειριστής του δεν είχε τον έλεγχο λόγω της απώλειας δορυφορικής επικοινωνίας, τότε αυτό ήταν μια εν δυνάμει ισχυρή βόμβα. Ο κίνδυνος ήταν μεγάλος, θα μπορούσε ακόμα και να συγκρουστεί με κάποιο πλοίο της γραμμής, που θα οδηγούσε σε έκρηξη της κεφαλής του. Ο στόχος του συγκεκριμένου δεν μπορεί να ήταν άλλος εκτός από ρωσικά πλοία. Εξάλλου, είναι κοινό μυστικό ότι στην περιοχή ανοιχτά των Κυθήρων υπάρχει ένα τεράστιο αλισβερίσι με παράνομες μεταγγίσεις πετρελαίου με εμπλοκή των Ρώσων.
-Την ώρα που μεγαλώνει ο κίνδυνος επέκτασης της ιμπεριαλιστικής σύγκρουσης ακόμα και στη Μεσόγειο, τι μαθήματα μπορεί να πάρει η ελληνική πλευρά από το περιστατικό στη Λευκάδα;
H κυβέρνηση πρέπει να αυξήσει ριζικά το επίπεδο επιτήρησης των ελληνικών θαλασσών ειδικά σε περιοχές εθνικού ενδιαφέροντος. Γιατί αποδείχθηκε με τον πιο περίτρανο τρόπο ότι μπορεί να καταστούν πεδίο πολεμικών επιχειρήσεων. Tα drones μπορεί να προκαλέσουν τεράστιο πρόβλημα ακόμα και σε περίπτωση ειρήνης. Χρειάζεται να υλοποιηθεί το περίφημο Εθνικό Σύστημα Ολοκληρωμένης Θαλάσσιας Επιτήρησης (ΕΣΟΘΕ), το οποίο, παρότι έχει εξαγγελθεί εδώ και 11 χρόνια, δεν έχει υλοποιηθεί, ενώ πρόσφατα μάλιστα ματαιώθηκε εκ νέου ο διαγωνισμός. Είναι προφανές βέβαια ότι το ΕΣΟΘΕ θα «χαλάσει τη σούπα» σε παράνομη προσοδοφόρα διακίνηση διάφορων υλικών αγαθών και ανθρώπων στη θάλασσα, διότι εξασφαλίζει έναν αυξημένο βαθμό επιτήρησης του θαλάσσιου χώρου.
-Την ίδια ώρα, η Ε.Ε. έχει λάβει αποφάσεις για τη δημιουργία του δικού της οικοσυστήματος drone, ξοδεύοντας αρκετά δισ. ευρώ. Ποια είναι η ευρύτερη στόχευση;
Η Ευρώπη δεν είναι σε πόλεμο, φοβάται τον πόλεμο. Οι Ουκρανοί λόγω ανάγκης, γιατί δεν είχαν ούτε τα τεθωρακισμένα οχήματα ούτε το Πυροβολικό σε επαρκείς αναλογίες σε σχέση με τους Ρώσους, χρησιμοποίησαν μαζικά αυτά τα drones και επειδή δεν υπήρχε καμιά προετοιμασία από ρωσικής πλευράς, είχαν αρχικά τρομακτική αποτελεσματικότητα. Δηλαδή το 2022 μετά τις πρώτες μέρες τα drones άλλαξαν τις ισορροπίες που αρχικά ήταν συντριπτικά εναντίον τους. Τον επόμενο χρόνο οι Ρώσοι, αντιλαμβανόμενοι ότι αποτελούν μια κύρια απειλή, επένδυσαν συστηματικά σε συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου ώστε να δημιουργούν παρεμβολές, να εμποδίζουν δηλαδή τις ραδιοσυχνότητες.
Πάντως, τόσο στην Ευρώπη όσο και στην Ελλάδα δεν έχει ιδιαίτερο νόημα να φτιάχνεις τεράστιες γραμμές παραγωγής drones, για τον απλό λόγο ότι αυτό που είναι σήμερα τεχνολογία αιχμής σε τρεις μήνες μπορεί να ξεπεραστεί από τις εξελίξεις. Πρόκειται για ένα εξαιρετικά δυναμικό και εξελισσόμενο περιβάλλον. Ενδεικτικό είναι το γεγονός ότι κάθε φορά που καταρρίπτεται ή πέφτει κάποιο drone, το πρώτο πράγμα που κάνουν οι αντιμαχόμενες πλευρές (Ρωσία-Ουκρανία) είναι να βρουν τα ηλεκτρονικά μέρη από αυτό, για να διαπιστώσουν ακριβώς ποιες συχνότητες και ποια συστήματα χρησιμοποιεί ώστε να προσαρμόσουν ανάλογα τα συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου για τις παρεμβολές.
Αυτό που επιχειρείται πανευρωπαϊκά είναι η δημιουργία ενός συστήματος ετοιμότητας για βιομηχανική παραγωγή σε μεγάλη κλίμακα όταν και αν παραστεί ανάγκη. Παράλληλα, υπάρχει και μια ευρωπαϊκή πρωτοβουλία να φτιαχτεί ουσιαστικά ένα anti-drone τείχος στα σύνορα Πολωνίας – Λευκορωσίας, που κατά κάποιον τρόπο να κλείνει τον εναέριο χώρο στα drones, όσο μπορεί αυτό να είναι εφικτό.
●Tο άρθρο γράφτηκε στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος PULSE 2, στο οποίο συμμετέχει κατ’ αποκλειστικότητα η «Εφ.Συν.». Συνεργάστηκαν οι Ines Martinez Velasco, Jackie Berger (OBCT-Ιταλία), Victor Cozmei (HotNews.ro-Ρουμανία), Petr Jedlička (Denik Referendum-Tσεχία)