Άρθρο του παγκόσμιου πρωταθλητή Φίλιπ Λαμ: Δεν αναγνωρίζω τη Γερμανία

Είμαι άναυδος. Η Γερμανία αποκλείστηκε πρόωρα από Παγκόσμιο Κύπελλο, για τρίτη συνεχόμενη φορά. Χρειάζομαι χρόνο για να συνέλθω από αυτό. Η λέξη κλειδί που πρέπει να συζητηθεί είναι η συνέχεια, κάτι που λείπει από την εθνική ομάδα εδώ και μια δεκαετία. Το γερμανικό ποδόσφαιρο δεν έχει αποφασίσει πώς θέλει να παίξει. Υπάρχουν συνεχώς νέες ιδέες, και ξανά και ξανά, νέοι παίκτες σε νέες θέσεις. Ο Γιούλιαν Νάγκελσμαν έχει πειραματιστεί υπερβολικά –και όχι μόνο στη διάρκεια αυτής της διοργάνωσης. Ωστόσο η ανάπτυξη μιας ομάδας διαρκεί χρόνια.

Η Γερμανία ήταν πάντα επιτυχημένη όταν οι ρόλοι των παικτών ήταν σαφώς καθορισμένοι, η ιεραρχία είχε καθιερωθεί και η ομάδα είχε μια ξεκάθαρη αντίληψη για το πώς να επιτίθεται και να αμύνεται. Αυτή η πεποίθηση έλειψε φέτος. Σε αυτό το Παγκόσμιο Κύπελλο η ομάδα δεν φαινόταν να είχε περάσει από τη διαδικασία που κάθε ομάδα πρέπει να υποβληθεί. Ήταν εμφανές στο γήπεδο, σε κάθε αγώνα. Υπήρχε έλλειψη ελέγχου στον αγώνα: κανένα «χτίσιμο» φάσεων με αυτοπεποίθηση από την άμυνα μέσω του κέντρου και στην επίθεση, ούτε διατήρηση της κατοχής στο μισό του αντιπάλου· ή, όταν ο αντίπαλος είχε την μπάλα, δεν τον κρατούσαμε μακριά από το δικό μας τέρμα. Το κάνουν αυτό άλλες εθνικές ομάδες, όχι εμείς.

Κάποτε ήμασταν γνωστοί ως «Turniermannschaft». Αυτό σήμαινε ότι βρίσκαμε τον ρυθμό μας καθώς προχωρούσε το τουρνουά. Εκείνες οι μέρες έχουν περάσει. Αυτή τη φορά μάλιστα, η ομάδα χειροτέρευε από παιχνίδι σε παιχνίδι. Αυτό συνέβη επειδή εγκαταλείφθηκαν οι πολλά υποσχόμενες προσεγγίσεις, ακόμα και όταν λειτουργούσαν καλά. Η ιδέα της χρησιμοποίησης του Ντενίζ Ουντάβ από τον πάγκο για να φέρει άμεση αλλαγή στο ματς, λειτούργησε καλά. Ωστόσο, ο Νάγκελσμαν παρέκκλινε από τη στρατηγική αυτή εναντίον της Παραγουάης.

Επιτρέψτε μου να δώσω δύο παραδείγματα για το τι θα έκανα διαφορετικά. Πρώτον, ο Γιόσουα Κίμιχ παίζει στη μεσαία γραμμή της Μπάγερν Μονάχου, οπότε θα έπρεπε να παίξει εκεί και για την εθνική ομάδα. Δεύτερον, οι Φλόριαν Βιρτς και Κάι Χάβερτς είναι δύο από τους καλύτερους παίκτες μας, όπως αποδείχθηκε στο γκολ εναντίον της Παραγουάης. Θα ήθελα να είχα δει τον Βιρτς στο κέντρο, να παίζει στον άξονα πίσω από τον Χάβερτς, εκεί που είναι πιο δυνατός. Και θα το ήθελα αυτό συστηματικά σε σε κάθε παιχνίδι, σε κάθε προπόνηση.

Ο Νάγκελσμαν αρέσκεται να αλλάζει συστήματα και σχηματισμούς. Αυτό είναι το στιλ του, όπως λέει. Ωστόσο, μεγάλες ομάδες όπως η Ισπανία ή η Γαλλία πάντα παίζουν σύμφωνα με το ίδιο μοτίβο. Τις αναγνωρίζω αμέσως όταν τις παρακολουθώ. Απλώς το εκτελούν τόσο καλά, που οι άλλες ομάδες δεν μπορούν να τις σταματήσουν. Δεν πρέπει να κάνει κανείς τα πράγματα στο ποδόσφαιρο πιο περίπλοκα από όσο είναι. Βέβαια, επιτρέπεται σε έναν προπονητή να αλλάζει πράγματα, αλλά μόνο στις λεπτομέρειες, και μόνο όταν υπάρχει τάξη μέσα στην ομάδα. Αυτό είναι γενικό πρόβλημα με τις γερμανικές ομάδες, συμπεριλαμβανομένων των συλλόγων της Μπουντεσλίγκα. Οι περισσότερες από αυτές δεν διαθέτουν τη σαφήνεια αυτή.

Πρέπει επίσης να μιλήσουμε για τις αλλαγές του Νάγκελσμαν. Εναντίον του Ισημερινού, στον τελευταίο και αδιάφορο αγώνα του ομίλου, έβαλε μια τελείως διαφορετική ενδεκάδα από αυτήν που παρέταξε εναντίον της Παραγουάης στη φάση των «16». Οπως πολλά πράγματα, δεν κατάλαβα αυτή την κίνηση. Κάθε αλλαγή στέλνει μήνυμα στην ομάδα, που πρέπει να γίνει κατανοητό. Οποιαδήποτε ροτέισιον πρέπει να υπηρετεί έναν στόχο που ιδανικά είναι αυτονόητος. Αυτό δεν συνέβη εδώ.

Υπήρχε κάτι σε αυτό το Παγκόσμιο Κύπελλο που μου δίνει ελπίδα, ωστόσο. Όταν βρίσκονται αντιμέτωποι με την αποτυχία, οι παίκτες δεν στρέφονται ο ένας εναντίον του άλλου, αλλά η ομάδα αυτοπροστατεύεται. Ο Αντόνιο Ρούντιγκερ μίλησε επαινετικά για τους στόπερ Τάα και Σλότερμπεκ, τους ανταγωνιστές του για μια θέση. Ο Χάβερτς εξήρε τον Ντενίζ Ουντάζ με ενθουσιασμό και ο Γιόσουα Κίμιχ υπερασπίστηκε τόσο τον Λιρόι Σανέ όσο και τον Νάγκελσμαν. Μου άρεσε αυτό. Αυτό είναι κάτι από το οποίο μπορούμε να πιαστούμε.

Ωστόσο, υπερασπίζομαι τους παίκτες από κατηγορίες ότι δεν έχουν τη σωστή νοοτροπία. Αυτό σίγουρα συνέβη στη Ρωσία το 2018, όταν η γενιά που κέρδισε το Παγκόσμιο Κύπελλο έκανε καταστροφική εμφάνιση. Αλλά δεν δέχομαι αυτή την κριτική για το 2022 και το 2026. Δεν είναι θέμα χαρακτήρα των παικτών. Βλέπω ότι η ομάδα τα δίνει όλα. Η αποτυχία τούς πλήττει σκληρά. Μετά τον αποκλεισμό στο Κατάρ, το 2022, ο Γιόσουα Κίμιχ μίλησε για τον φόβο του να πέσει η ομάδα σε βαθιά ύφεση. Ήταν συντετριμμένος και αυτή τη φορά.

Η σημερινή γενιά αποτελείται από «παίκτες του συστήματος» που βγήκαν από ακαδημίες νέων. Θεωρούν το ποδόσφαιρο ως επάγγελμα από την ηλικία των 12 ή 13 ετών –ένα επάγγελμα όπου όλα αναπτύσσονται δυναμικά εδώ και 15 χρόνια: μισθοί, ψηφιακή παρουσία και υπερβολική εξατομίκευση. Δύσκολα μπορεί κανείς να ακολουθήσει αυτό τον ρυθμό. Εκεί απαιτείται ηγεσία.

Η γενιά που ακολουθεί τη δική μου χρειάζεται μια δίκαιη ευκαιρία. Ωστόσο, ξανά και ξανά, οι προπονητές καταφεύγουν στους νικητές του Μουντιάλ 2014. Μια τέτοια απόφαση μπορεί να προσφέρει βραχυπρόθεσμη σταθερότητα στην ομάδα, αλλά πάντα σηματοδοτεί έλλειψη πίστης —σαν να υποστηρίζουν ότι η ομάδα δεν μπορεί να τα καταφέρει μόνη της.

Η Αργεντινή και η Γαλλία, με τους Μέσι και Μπαπέ, αποδεικνύουν ότι είναι εφικτό να χτίσεις μια ομάδα χρησιμοποιώντας τους υπάρχοντες παίκτες. Λειτουργούν υπό τις ίδιες συνθήκες με τη Γερμανία. Οι Ντεσάν και Σκαλόνι ηγούνται των ομάδων τους. Εκεί υπάρχει αίσθηση τάξης και ασφάλειας.

Στη Γερμανία έχουν ήδη απολυθεί διαδοχικά τρεις ομοσπονδιακοί τεχνικοί. Ωστόσο, δεν βλέπω κάποιο πρόβλημα με τους παίκτες. Έχουμε διεθνείς που παίζουν για κορυφαίους ευρωπαϊκούς συλλόγους. Ο Ρούντιγκερ βρίσκεται στη Ρεάλ Μαδρίτης εδώ και χρόνια. Ο Βιρτς οδήγησε τη Λεβερκούζεν στην κατάκτηση του πρώτου πρωταθλήματος στην ιστορία της, προτού η Λίβερπουλ ξοδέψει ένα τεράστιο ποσό για να τον αποκτήσει ως επιτελικό. Ο Χάβερτς κέρδισε το Τσάμπιονς Λιγκ με την Τσέλσι και την Πρέμιερ Λιγκ με την Άρσεναλ. Ο Μουσιάλα θεωρείται ότι διαθέτει δυνατότητες παγκόσμιας κλάσης. Ο Κίμιχ έχει ηγετικό ρόλο στην Μπάγερν Μονάχου εδώ και χρόνια. Μόνο η Γαλλία διαθέτει περισσότερο ταλέντο από τη Γερμανία.

Το Παγκόσμιο Κύπελλο είναι το πιο σημαντικό αθλητικό γεγονός στον κόσμο. Μια εθνική ομάδα πρέπει να εκπροσωπεί τη χώρα της. Στη Βοσνία Ερζεγοβίνη οι άνθρωποι γιορτάζουν την ομάδα τους επειδή αντικατοπτρίζονται σε αυτήν. Όμως αν διαταράσσεις διαρκώς την ανάπτυξη της ομάδας, κανείς δεν μπορεί να ταυτιστεί με αυτήν. Γι’ αυτό οι φίλαθλοί μας είναι τόσο απογοητευμένοι. Αυτό δεν είναι καλό.

Στην εποχή μας, όπως σε κάθε ομάδα, δεν τα πήγαιναν όλοι τέλεια. Όμως όταν συναντώ πρώην συμπαίκτες από την εποχή 2006-2014 απολαμβάνουμε μαζί όμορφες αναμνήσεις. Αυτή η κοινή επιτυχία μας πρόσφερε κάτι που διαρκεί μια ζωή. Είναι μια εμπειρία που οι διάδοχοί μου πιθανότατα δεν θα έχουν. Είναι κρίμα γι’ αυτούς.

Τώρα γίνεται λόγος για τον Γιούλιαν Νάγκελσμαν και τους πιθανούς διαδόχους του. Πριν όμως συζητήσουμε ονόματα, πρέπει να διευκρινίσουμε ορισμένα θεμελιώδη ζητήματα. Το γερμανικό ποδόσφαιρο πρέπει να αποφασίσει πώς θέλει να παίξει. Είμαστε Ισπανία; Είμαστε Αργεντινή; Είμαστε Γαλλία; Όχι, είμαστε Γερμανία. Έχουμε τη δική μας κουλτούρα, τη δική μας «μάρκα» ποδοσφαίρου. Πρέπει να επανασυνδεθούμε με την ταυτότητά μας. Πρέπει να το κάνουμε με πίστη.

Τα κείμενα του Φίλιπ Λαμ εμφανίζονται τακτικά στην «Εφημερίδα των Συντακτών». Είναι μια παραγωγή σε συνεργασία με τον Oliver Fritsch του γερμανικού περιοδικού «Die Zeit» και δημοσιεύεται σε εφημερίδες και περιοδικά της Ευρώπης, μεταξύ των οποίων: The Guardian (Αγγλία), L’ Équipe (Γαλλία), La Repubblica (Ιταλία), El País (Ισπανία), Expresso (Πορτογαλία), Telesport (Κροατία), Politiken (Δανία), Voetbalmagazine (Βέλγιο), Delo (Σλοβενία), Tribuna (Ουκρανία & Λευκορωσία), Haaretz (Ισραήλ), Sports Daily (Ρωσία), Aftonbladet (Σουηδία), Postimees (Εσθονία), Sport (Τσεχία), Verdens Gang (Νορβηγία), 444 (Ουγγαρία), Irish Times (Ιρλανδία), Lead (Ρουμανία), Morgunblaðið (Ισλανδία), Sankt-Petersburgskie Vedomosti (Ρωσία), Times of Malta (Μάλτα), Ilta-Sanomat (Φινλανδία).

*Ο Φίλιπ Λαμ ήταν αρχηγός της πρωταθλήτριας κόσμου Γερμανίας το 2014 και διευθυντής της οργανωτικής επιτροπής του EURO 2024 που φιλοξένησε η χώρα του. Πλέον μαζί με το επιτελείο του είναι οι αθλητικοί σύμβουλοι της ποδοσφαιρικής ομάδας της Στουτγάρδης.