Το σημείο του μνημονίου κατανόησης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν που ο Τραμπ μπορούσε να… πουλήσει περισσότερο ήταν ότι τουλάχιστον οδήγησε στο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, αναφέρει σε άρθρο γνώμης η Wall Street Journal. Τώρα, όμως, το ιρανικό καθεστώς προσπαθεί να ακυρώσει αυτούς τους όρους χρησιμοποιώντας βία εναντίον εμπορικών πλοίων, κρατών του Κόλπου και αμερικανικών βάσεων. Όλα αυτά παραβιάζουν τη συμφωνία και εγείρουν ερωτήματα σχετικά με το γιατί την υπέγραψε ο Τραμπ.
Υπενθυμίζεται ότι την Πέμπτη το Ιράν έπληξε με drone ένα πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων που διέσχιζε τo Ορμούζ. Οι ΗΠΑ απάντησαν την Παρασκευή με επιθέσεις σε ιρανικές εγκαταστάσεις αποθήκευσης πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών και παράκτια ραντάρ. Ανακοίνωσαν την επίθεση αφού έκλεισαν οι αγορές, σαν να ήθελαν να δείξουν τους οικονομικούς περιορισμούς στην στρατιωτική δράση των ΗΠΑ, επισημαίνει η WSJ.
Στη συνέχεια, το Ιράν έπληξε ένα δεξαμενόπλοιο που μετέφερε αργό πετρέλαιο από το Κατάρ. Οι ΗΠΑ ανταπέδωσαν εκ νέου με πλήγματα σε ιρανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις, ενώ συνόδευσαν πετρελαιοφόρα με ισχυρή αεροπορική κάλυψη. Μετά από αυτό, το Ιράν εκτόξευσε μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πυραύλους κατά πολιτικών στόχων και αμερικανικών βάσεων στο Μπαχρέιν και το Κουβέιτ.
«Είναι πολύ πιθανό να μην πάρουν ποτέ το μάθημά τους», έγραψε ο κ. Τραμπ για το καθεστώς του Ιράν το Σάββατο το βράδυ.
«Συμφωνία κυρίων»
Μήπως είναι όμως η αμερικανική πλευρά που δεν λέει να μάθει; Ο αντιπρόεδρος Τζ. Ντ. Βανς επαινεί τους «αλλαγμένους» ηγέτες του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν που είναι έτοιμοι να «γυρίσουν σελίδα» με τις ΗΠΑ. Μάλιστα, κατέληξε σε «συμφωνίες κυρίων» μαζί τους εκτός του πλαισίου του μνημονίου, όπως διαβεβαίωσε ο ίδιος ο Βανς τους επικριτές.
Δεν πρόκειται όμως για «κυρίους», σχολιάζει η WSJ. Πρόκειται για το ίδιο τρομοκρατικό καθεστώς, ενώ αυτό που συμβαίνει τώρα είναι η «Μάχη του Ορμούζ» που ο Τραμπ νόμιζε ότι είχε αποφύγει. Σε περίπτωση που υπήρχε η οποιαδήποτε αμφιβολία, ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί δήλωσε την Κυριακή ότι το Ιράν είναι αποκλειστικά υπεύθυνο για τη διαχείριση των Στενών βάσει του μνημονίου. Είπε ότι «καμία άλλη χώρα δεν έχει καμία ευθύνη σε αυτό το θέμα». Σημειώνεται ότι ο Αραγτσί είναι ο επικεφαλής διαπραγματευτής της ιρανικής πλευράς.
Σαν να μην έφτανε που ο Τραμπ έδωσε στο Ιράν απαλλαγή από τις κυρώσεις για το πετρέλαιο χωρίς διασφαλίσεις, που υποσχέθηκε δισεκατομμύρια δολάρια σε παγωμένα περιουσιακά στοιχεία και που σταμάτησε την επιβολή των κυρώσεων, το ιρανικό καθεστώς θέλει να κατακτήσει τα Στενά και να τα μετατρέψει σε σταθμό διοδίων, με τις διελεύσεις να πραγματοποιούνται μόνο με άδεια.
Σε ό,τι αφορά το κάθε πλοίο, η ιρανική εξωτερική πολιτική θα καθόριζε ποιος θα μπορεί να διασχίσει τα Στενά. Αυτό, όπως τονίζει η WSJ, είναι το αντίθετο της ελεύθερης ναυσιπλοΐας και δεν παρέχει καμία ασφάλεια για τις ενεργειακές ροές.
Η βία είναι ο τρόπος του ιρανικού καθεστώτος για να κάνει τον πλανήτη να λυγίσει. Χωρίς αυτήν, οι ναυτιλιακές εταιρείες αρνούνταν να λάβουν υπόψη τις εντολές της Τεχεράνης στο Ορμούζ κατά τις πρώτες ημέρες της συμφωνίας. Τα πλοία έπλεαν μέσω της νότιας λωρίδας του Πορθμού. Οι απαιτήσεις της Τεχεράνης να διέρχονται τα πλοία μόνο μέσω της ιρανικής λωρίδας, να αιτούνται πρόσβαση δύο ημέρες νωρίτερα και να υπογράφουν ειδική «ασφάλιση» από το Ιράν, αγνοήθηκαν. Παράλληλα, οι τιμές του πετρελαίου μειώθηκαν πολύ πιο γρήγορα από ό,τι περίμεναν οι περισσότεροι ειδικοί.
Εν ολίγοις, η κατάσταση στα Στενά δεν πήγαινε προς την κατεύθυνση που ήθελε το Ιράν. Το σημείο διέλευσης γινόταν ξανά ελεύθερο και αυτό, σύμφωνα με τη WSJ, εξηγεί και την καταφυγή του καθεστώτος στη βία. Το Ιράν εκφοβίζει τόσο το Ομάν όσο και άλλα κράτη του Κόλπου. Μπορεί επίσης να τους προσφέρει ένα μερίδιο από τα έσοδα από ένα Ορμούζ με διόδια, αλλά αυτό δεν κάνει τη συμφωνία λιγότερο δυσάρεστη για τον υπόλοιπο πλανήτη.
Δεν πιστεύουν τις «κορώνες» του Τραμπ
Το ερώτημα είναι γιατί το Ιράν εξακολουθεί να εισπράττει χρήματα, πουλώντας το πετρέλαιό του χωρίς κυρώσεις και επαναπατρίζοντας τα έσοδα για να χρηματοδοτήσει τους Φρουρούς της Επανάστασης. Εάν ο Τραμπ δεν είναι έτοιμος να επαναλάβει τον αμερικανικό αποκλεισμό, μπορεί να τροποποιήσει την άδεια του υπουργείου Οικονομικών για την ελάφρυνση των κυρώσεων, ώστε να απαιτεί όλα τα έσοδα από τις πωλήσεις ιρανικού πετρελαίου να τίθενται σε μεσεγγύηση.
Οι ΗΠΑ χρειάζονται τη δυνατότητα άσκησης πίεσης για τις πυρηνικές διαπραγματεύσεις ενώ δεν θα ήταν ποτέ συνετό να δώσουν στο Ιράν λευκή επιταγή. Πόσο μάλλον τώρα που το καθεστώς δεν σέβεται τη συμφωνία, η οποία επιβάλλει κατάπαυση του πυρός καθώς και τις «καλύτερες προσπάθειες του Ιράν για την ασφαλή διέλευση εμπορικών πλοίων». Αυτό σημαίνει, αρχικά, ότι δεν θα πρέπει να τα πυροβολούν, σχολιάζει η WSJ.
Τυχόν νέα «χτυπήματα αγάπης» από τις ΗΠΑ εναντίον ιρανικών στόχων δεν θα εντυπωσιάσουν τους… σκληρούς άνδρες της Τεχεράνης. Συμπεριφέρονται σαν να έχουν το πάνω χέρι σε ό,τι αφορά την κλιμάκωση επειδή πιστεύουν ότι ο Τραμπ δεν θα επιστρέψει σε πόλεμο πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές. Δεν πιστεύουν μάλιστα ούτε τις «κορώνες» του κ. Τραμπ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης επειδή βλέπουν ταυτόχρονα την απροθυμία του να επιβάλει τους όρους της κατάπαυσης του πυρός.
Στη ευρύτερη στρατηγική εικόνα που διαμορφώνεται, το ιρανικό καθεστώς αφήνει στον Τραμπ μια επιλογή: να παραδώσει το Ορμούζ στην ιρανική τρομοκρατία ή να πολεμήσει γι’ αυτό, όπως θα έπρεπε πάντα να κάνει από τη στιγμή που ξεκίνησε τον πόλεμο, και να ανοίξει ξανά τα Στενά με τη βία.
