Στο ΚΥΣΕΑ η υπογραφή για τον ισραηλινό θόλο των 3 δισ. ευρώ

Στις αρχές Ιουλίου αναμένεται να συνεδριάσει το Κυβερνητικό Συμβούλιο Εθνικής Αμυνας (ΚΥΣΕΑ) προκειμένου να εγκρίνει την υπογραφή των συμβάσεων του «σιδερένιου θόλου», by Israel, συνολικής αξίας 3 δισεκατομμυρίων ευρώ που προβλέπει η συμφωνία της Γενικής Διεύθυνσης Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων (ΓΔΑΕΕ) του υπουργείου Εθνικής Αμυνας και της SIBAT, της Διεύθυνσης Διεθνούς Αμυντικής Συνεργασίας του υπουργείου Αμυνας του Ισραήλ.

Αν και πολλά έχουν γραφτεί και λεχθεί το προηγούμενο διάστημα για την περιβόητη «Ασπίδα του Αχιλλέα», όπως ονομάστηκε από τον Νίκο Δένδια ο νέος Μεσοπρόθεσμος Προγραμματισμός Αμυντικών Εξοπλισμών (ΜΠΑΕ) του κράτους, οι συμβάσεις για την προμήθεια των αντιαεροπορικών συστημάτων αεράμυνας ακόμη δεν έχουν υπογραφεί. Ο βασικός λόγος της καθυστέρησης είναι η δυσκολία που υπάρχει για τη διασφάλιση του ποσοστού 25% συμμετοχής των ελληνικών αμυντικών εταιρειών στα ισραηλινά εξοπλιστικά προγράμματα, για το οποίο έχει δεσμευτεί η κυβέρνηση με επανειλημμένες δηλώσεις στον Τύπο.

Οπως αναφέρουν στρατιωτικές πηγές στην «Εφ.Συν.», μέχρι τα τέλη Μαΐου οι αρμόδιες επιτροπές της ΓΔΑΕΕ βρίσκονταν σε διαβουλεύσεις με τις ελληνικές και τις ισραηλινές εταιρείες προκειμένου να εξασφαλιστούν οι δεσμεύσεις για την ελληνική συμμετοχή. Μεταξύ των εταιρειών που αναμένεται να αναλάβουν υποκατασκευαστικό έργο στους ισραηλινούς εξοπλισμούς είναι η ΕΑΒ, τα ΕΑΣ, η INTRACOM DEFENSE, η THEON, η METLEN, η Miltech Hellas και η Skytalys. Οι διαπραγματεύσεις ολοκληρώθηκαν και οι συμβάσεις οδεύουν για έλεγχο νομιμότητας στο Νομικό Συμβούλιο του Κράτους.

Συνολικά προβλέπεται να υπογραφούν τέσσερις συμβάσεις. Οι τρεις θα υπογραφούν από τη ΓΔΑΕΕ με τις Rafael και Israel Aerospace Industries (IAI) και αφορούν την προμήθεια δύο πυροβολαρχιών αντιβαλλιστικών και αντιαεροπορικών συστημάτων μεγάλου βεληνεκούς, David’s Sling, δέκα πυροβολαρχιών του συστήματος SPYDER-AiO, μεσαίου βεληνεκούς, και έξι εκτοξευτών BARAK-MX αντίστοιχα, ενώ η τέταρτη περιλαμβάνει την αγορά των ραντάρ EL/M-2084 MMR, κατασκευής της ELTA, εταιρείας του ομίλου IAI.

Το «αγκάθι» της ελληνικής συμμετοχής

Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες της «Εφ.Συν.», στα παραρτήματα των συμβάσεων δεν περιλαμβάνονται οι συμφωνίες για τη συμμετοχή των ελληνικών εταιρειών στην κατασκευή των ισραηλινών συστημάτων. Η συμμετοχή της ελληνικής βιομηχανίας στα ισραηλινά εξοπλιστικά προγράμματα ορίζεται με MOU ή σε μερικές περιπτώσεις με LOI (Letter of Intent) που έχουν ήδη υπογράψει οι ισραηλινές εταιρείες με τις ελληνικές.

Σημειώνεται ότι το LOI έχει ισχυρότερο δεσμευτικό χαρακτήρα σε σχέση με τo MOU, ενώ πιο δεσμευτική συνθήκη θεωρείται από νομικής άποψης η συμπερίληψη των συμφωνιών των ελληνικών εταιρειών με τους κύριους κατασκευαστές των έργων στα παραρτήματα των κύριων συμβάσεων. Εντούτοις, όπως έχει γράψει η «Εφ.Συν.», ο στόχος για εγχώρια συμμετοχή στο 25% φαντάζει εξαιρετικά δύσκολη υπόθεση ενώ σε καμία περίπτωση δεν είναι ακριβές αυτό που διατείνεται η ηγεσία του υπουργείου Εθνικής Αμυνας, ότι δηλαδή στα νέα εξοπλιστικά προγράμματα η συμμετοχή των εταιρειών της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας θα ανέρχεται στο ένα τέταρτο του συνολικού προϋπολογισμού τους.

Το 25% ως ποσοστό προσδοκάται να προκύψει από τη συμμετοχή των εγχώριων εταιρειών στην εκτέλεση των συμβάσεων προμήθειας και τεχνικής υποστήριξης των οπλικών συστημάτων των ελληνικών ενόπλων δυνάμεων (direct) αλλά και από τη συνεργασία τους με τις ισραηλινές εταιρείες σε εξοπλιστικά προγράμματα που αφορούν άλλες χώρες (indirect).

Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι η direct και indirect συμμετοχή των ελληνικών εταιρειών που έχουν υπογράψει MOU και LOI με τις ισραηλινές εταιρείες θα ανέλθει τελικώς στο 25% που διατείνεται η κυβέρνηση. Υπενθυμίζεται ότι μέχρι σήμερα δεν έχουν δοθεί στη δημοσιότητα στοιχεία για το ποσοστό συμμετοχής των ελληνικών εταιρειών στην πρόσφατη αγορά 36 ισραηλινών συστημάτων πολλαπλών εκτοξευτών PULS από την εταιρεία ELBIT, συνολικού ύψους περίπου 690 εκατομμυρίων ευρώ, προμήθεια η οποία εντάσσεται στη δημιουργία αντιαεροπορικού θόλου στο Αιγαίο.

Απευθείας ανάθεση

Η ηγεσία του υπουργείου Εθνικής Αμυνας προέκρινε, χωρίς διεθνή διαγωνισμό, σε οικονομικό και επιχειρησιακό επίπεδο, την ισραηλινή προσφορά για τα αντιαεροπορικά συστήματα, έχοντας ως ένα από τα βασικά κριτήρια επιλογής τη συμμετοχή της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας σε ποσοστό 25%. Το ίδιο κριτήριο έχει η κυβέρνηση σε όλα τα προγράμματα αμυντικών εξοπλισμών τα οποία δρομολογούνται με τον κανόνα των απευθείας αναθέσεων.

Τα ισραηλινά συστήματα που πρόκειται να προμηθευτεί η χώρα θα αντικαταστήσουν τα ρωσικά συστήματα. Το David’s Sling θα αντικαταστήσει το υφιστάμενο ρωσικής προέλευσης σύστημα S-300PMU1. Τα συστήματα SPYDER-AiO θα οδηγήσουν σε απόσυρση τα επίσης ρωσικής κατασκευής αντιαεροπορικά συστήματα μεσαίου βεληνεκούς TOR M1 και τα μικρού βεληνεκούς OSA-AK/AKM. Οι 6 εκτοξευτές BARAK-MX αναμένεται να αντικαταστήσουν τις επτά υφιστάμενες πυροβολαρχίες του συστήματος Improved HAWK PHASE III.