Διπλωματική νίκη για το Ιράν η συμφωνία με τις ΗΠΑ: Τα θολά σημεία του μνημονίου

Μια πρώτη ματιά στην πολυθρύλητη ιρανο-αμερικανική συμφωνία είχαμε χτες, μέσα από τις ταυτόχρονες διαρροές σε δυο μεγάλα αμερικανικά μέσα, το CNN και το Bloomberg. Διαρροές που επιβεβαιώνουν σε μεγάλο βαθμό την αντίληψη πως το εν λόγω μνημόνιο κατανόησης είναι μια τεράστια διπλωματική νίκη για το Ιράν αλλά και μια ταπεινωτική ήττα για τις ΗΠΑ, που σηματοδοτεί την αρχή του τέλους για την αμερικανική ηγεμονία στο «βενζινάδικο του πλανήτη» – αν, φυσικά, τηρηθεί.

Το προσύμφωνο, λοιπόν, καθορίζει τους όρους της εκεχειρίας μεταξύ των δύο αντιπάλων και το (σταδιακό και με «αστερίσκους») άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ εντός το πολύ τριάντα ημερών, με τεράστια οικονομικά και πολιτικά ανταλλάγματα για το Ιράν, το οποίο απλά δεσμεύεται εκ νέου ότι δεν θα κατασκευάσει ποτέ πυρηνικά όπλα – κάτι δηλαδή που έχει ορκιστεί, με «φάτουα» του δολοφονημένου Ανώτατου Ηγέτη του, πως δεν θα κάνει εδώ και δεκαετίες! Το έγγραφο, ωστόσο, δεν περιλαμβάνει λεπτομέρειες για το ήδη εμπλουτισμένο ουράνιο, που –όπως και πολλά ακόμα θολά σημεία– μένει να αποφασιστεί στις δίμηνες διαπραγματεύσεις που θα ακολουθήσουν ώς την τελική (;) ειρηνευτική συμφωνία. Και ο διάβολος κρύβεται στις λεπτομέρειες…

Να σημειωθεί, όμως, ότι Ιρανοί αξιωματούχοι έσπευσαν να δηλώσουν πως οι ακριβείς διατυπώσεις του τελικού εγγράφου που πρόκειται να υπογραφεί αύριο στην Ελβετία «διαφέρουν σε αρκετά σημεία» από το προσχέδιο που διέρρευσε στο CNN και ότι ο Λευκός Οίκος αρνήθηκε να το σχολιάσει – ενώ άλλοι Αμερικανοί αξιωματούχοι επιχείρησαν να υποβαθμίσουν τη σημασία του, αποκαλώντας το «ένα γενικό πολιτικό έγγραφο».

Ομως είναι σαφές, παρά τις διαψεύσεις Τραμπ και Βανς, ότι το μνημόνιο περιλαμβάνει ΚΑΙ τεράστιες αποζημιώσεις (με τη δημιουργία από τις ΗΠΑ και τους περιφερειακούς συμμάχους τους ενός τεράστιου αναπτυξιακού ταμείου «επενδύσεων» ύψους τουλάχιστον 300 δισ. δολαρίων «για την αποκατάσταση και την οικονομική ανάπτυξη της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν»), ΚΑΙ δεσμεύσεις για τον τερματισμό «όλων των ειδών κυρώσεων που αντιμετωπίζει επί του παρόντος το Ιράν, συμπεριλαμβανομένων των ψηφισμάτων του Σ.Α. των Ηνωμένων Εθνών και του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ), και όλες τις μονομερείς κυρώσεις των ΗΠΑ, τόσο πρωτογενείς όσο και δευτερογενείς».

Εξαιρέσεις

Στο σημείο 10, μάλιστα, το υπουργείο Οικονομικών των Ηνωμένων Πολιτειών δεσμεύεται να εκδώσει από αύριο κιόλας «εξαιρέσεις για τις εξαγωγές ιρανικού αργού πετρελαίου, πετροχημικών προϊόντων και παραγώγων τους και όλων των συναφών υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένων των τραπεζικών, ασφαλιστικών, μεταφορών και των συναφών». Δεσμεύεται επίσης να επιστρέψει μέχρι δεκάρας «τα δεσμευμένα ή περιορισμένα κεφάλαια και περιουσιακά στοιχεία της Ισλαμικής Δημοκρατίας», έστω και «υπό το πρίσμα της προόδου των διαπραγματεύσεων για μια τελική συμφωνία». Με άλλα λόγια, όλα όσα ζητούσε η Τεχεράνη! Απίστευτη εξέλιξη – too good to be true, που έγραφα και το περασμένο Σάββατο…

Το υπ. Οικονομικών των ΗΠΑ δεσμεύεται να επιστρέψει μέχρι δεκάρας «τα δεσμευμένα ή περιορισμένα κεφάλαια» του Ιράν

Ο ηττημένος Τραμπ, φυσικά, συνεχίζει να δηλώνει νικητής και τροπαιούχος – χτες φώναξε «Eγώ είμαι το αφεντικό!», ενώ έμπαινε στη συνεδρίαση της τελευταίας ημέρας της συνόδου κορυφής της G7 στο Εβιάν. Αλλά οι υπόλοιποι ηγέτες… έβαλαν τα γέλια! Η αμηχανία μεγάλωσε ακόμα περισσότερο όταν ο Τραμπ, αφού πρώτα υποστήριξε πως «το Στενό θα ανοίξει σύντομα πλήρως, μέσα σε μια ή δύο μέρες», στη συνέχεια δήλωσε απειλητικά πως «αν [οι Ιρανοί] δεν συμμορφωθούν, θα επιστρέψουμε στο να τους ρίχνουμε βόμβες καταμεσής του κεφαλιού τους»!

Νωρίτερα, βέβαια, οι ηγέτες της G7… θυμήθηκαν την Ουκρανία και δεσμεύτηκαν γενικώς και αορίστως να στείλουν περισσότερα συστήματα αεράμυνας και όπλα μεγάλου βεληνεκούς στο Κίεβο, ενώ ο ουσιαστικός οικοδεσπότης Εμανουέλ Μακρόν βρήκε την ευκαιρία να καλέσει τον Ζελένσκι, ο οποίος εμφανίστηκε τελικά στο Εβιάν μόνο για λίγες ώρες και είχε μια ολιγόλεπτη συνάντηση «στα όρθια» με έναν εμφανώς αδιάφορο και «παγωμένο» Τραμπ. Ο Ουκρανός πρόεδρος δήλωσε αισιόδοξος ότι τώρα που… ξεμπέρδεψε με τον άλλο πόλεμο, ο Τραμπ θα ασχοληθεί ξανά με τη διάσωση της Ουκρανίας, και ζήτησε ως συνήθως περισσότερα όπλα και λεφτά – αλλά το μόνο που πήρε ήταν μια γενική υπόσχεση πως «θα κάνει ό,τι μπορεί για να φέρει την ειρήνη» και πως θα ξαναστείλει τους απεσταλμένους του Γουίτκοφ και Κούσνερ στη Μόσχα.