Ανάλυση CNN: Ο πονοκέφαλος των 300 δισ. για τον Τραμπ στη συμφωνία με το Ιράν

Η πρόσφατη συμφωνία του Ντόναλντ Τραμπ με το Ιράν αντιμετωπίζει μια σειρά από προβλήματα αυτή τη στιγμή, καθώς πολλοί συντηρητικοί Ρεπουμπλικανοί την αντιμετωπίζουν με σκεπτικισμό, αλλά στην κορυφή της λίστας μπορεί να βρίσκεται το ζήτημα της ροής χρημάτων προς την Τεχεράνη, αναφέρει σε ανάλυσή του το CNN.

Σε συνέντευξή του στο CBS News τη Δευτέρα το πρωί, ο Αντιπρόεδρος Τζ. Ντ. Βανς φάνηκε να επιβεβαιώνει έμμεσα την υπόθεση ότι το Ιράν θα μπορούσε να έχει «πρόσβαση» σε ένα ταμείο ανοικοδόμησης ύψους έως και 300 δισ. δολαρίων.

Μετά από την εν λόγω συνέντευξη, η κυβέρνηση έχει προσπαθήσει αρκετά να ξεκαθαρίσει το τοπίο. Ειδικότερα, τόνισε ότι αυτά τα χρήματα δεν θα προέλθουν από τους Αμερικανούς φορολογουμένους. Αντίθετα, θα είναι χρήματα από άλλες χώρες του Κόλπου που θα είναι διαθέσιμα μόνο εάν το Ιράν συμμορφωθεί με την ειρηνευτική συμφωνία.

Ο Βανς δήλωσε αργά τη Δευτέρα στο Fox News ότι «θα προσκαλέσουμε άλλες χώρες – όχι εμάς, αλλά άλλες χώρες – να επενδύσουν» στο Ιράν. Επανέλαβε μάλιστα την ίδια άποψη την Τρίτη, λέγοντας στην Μέγκιν Κέλι ότι οι ΗΠΑ δεν θα αφήσουν, για παράδειγμα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα «να επενδύσουν στο Ιράν, εκτός εάν οι Ιρανοί αλλάξουν τη συμπεριφορά τους».

Αυτό ακούγεται αρκετά λογικό, σύμφωνα με το CNN. Μόνο που αυτές είναι διακρίσεις που οι Ρεπουμπλικανοί -και ιδιαίτερα ο Τραμπ- έχουν απορρίψει ή ακόμα και αποδοκιμάσει στο παρελθόν.

Και τότε μάλιστα μιλούσαμε για ένα ποσό σημαντικά μικρότερο των 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Όταν η κυβέρνηση Ομπάμα και άλλες χώρες συνήψαν μια πυρηνική συμφωνία με το Ιράν το 2015, αυτή περιελάμβανε την παροχή πρόσβασης στο Ιράν σε δισεκατομμύρια δολάρια.

Σε εκείνη την περίπτωση, δεν επρόκειτο για χρήματα από άλλες χώρες, αλλά για τα ίδια τα περιουσιακά στοιχεία του Ιράν που είχαν παγώσει σε ξένες τράπεζες στο πλαίσιο κυρώσεων. Οι εκτιμήσεις γενικά τοποθετούσαν το ποσό σε δολάρια περίπου στα 50 δισεκατομμύρια.

Αλλά το γεγονός αυτό σχεδόν πάντα απουσίαζε από τη ρητορική του Τραμπ, ο οποίος ισχυριζόταν ότι η εν λόγω παραχώρηση ισοδυναμούσε με παροχή στήριξης ενός απροσδόκητου οικονομικού κέρδους στον κορυφαίο χορηγό της τρομοκρατίας παγκοσμίως, ισχυριζόμενος μάλιστα ψευδώς ότι ήταν σε μορφή «μετρητών».  Το χαρακτήρισε αδιανόητο και σημάδι αδυναμίας και κακών διαπραγματευτικών ικανοτήτων των Αμερικανών ηγετών.

Αυτές οι δηλώσεις, λοιπόν, θα μπορούσαν να επιστρέψουν και να τον «στοιχειώσουν» σήμερα.

«Το Ιράν λαμβάνει ένα απροσδόκητο ποσό 150 δισεκατομμυρίων δολαρίων, με το οποίο αναμφίβολα θα χρηματοδοτήσει την τρομοκρατία σε όλο τον κόσμο», είχε υποστηρίξει σε άρθρο γνώμης τον Σεπτέμβριο του 2015 στην USA Today. Ο Τραμπ συχνά έκανε αναφορά σε αυτό το ποσό.

Τον ίδιο μήνα δήλωσε επίσης από την Οκλαχόμα Σίτι ότι «τους δίνουμε 150 δισ. δολάρια για να σπείρουν τον τρόμο σε όλο τον κόσμο».

Σε μια προεδρική τηλεμαχία των Ρεπουμπλικανών τον Δεκέμβριο του 2015, ο Τραμπ την χαρακτήρισε «φρικτή, αηδιαστική, απολύτως ανίκανη συμφωνία με το Ιράν, με την οποία λαμβάνει 150 δισεκατομμύρια δολάρια», προσθέτοντας: «Είναι ένα έθνος τρομοκρατών».

«Απλώς δεν καταλαβαίνω πώς μπορούμε να έχουμε κάνει συμφωνία όπου δίνουμε σε ένα τρομοκρατικό έθνος150 δισεκατομμύρια δολάρια», δήλωσε τον επόμενο μήνα από την Αϊόβα Σίτι.

Οι καταστάσεις αυτές όμως δεν είναι απόλυτα συγκρίσιμες, καθώς το ξεπάγωμα ιρανικών περιουσιακών στοιχείων δεν είναι το ίδιο με το να λαμβάνει η Τεχεράνη χρήματα από άλλες χώρες. Αλλά και τα δύο περιλαμβάνουν χρήματα που δεν προέρχονται από τους Αμερικανούς φορολογούμενους, αλλά ξαφνικά διατίθενται στο Ιράν ως κίνητρο για μια συμφωνία.

Οι Ρεπουμπλικανοί είχαν υποστηρίξει συχνά το 2015 ότι τέτοια χρήματα ήταν «ανταλλάξιμα» – δηλαδή ότι ακόμη και αν τα κεφάλαια δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν άμεσα για τρομοκρατία, θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για να αντικαταστήσουν χρήματα που θα μπορούσαν στη συνέχεια να διοχετευτούν για τρομοκρατικούς σκοπούς.

Ο Τραμπ επέστρεψε στο εν λόγω θέαμ εν μέσω εντάσεων με το Ιράν στα τέλη της πρώτης του θητείας και κατά τη διάρκεια της αποτυχημένης εκστρατείας για την επανεκλογή του το 2020.

«Έτσι, πλήρωσαν 150 [δισεκατομμύρια] δολάρια – 150, σκεφτείτε το», είπε σε μια εκδήλωση στον Λευκό Οίκο τον Σεπτέμβριο του 2019. «Και πώς μπορέσατε να το κάνετε – πώς μπορέσατε να κάνετε κάτι τέτοιο; Πλήρωσαν όλα αυτά τα χρήματα σε μετρητά».

Το CNN επισημαίνει και πάλι, ωστόσο, ότι οι ΗΠΑ δεν πλήρωσαν αυτά τα χρήματα σε μετρητά, ενώ δεν ήταν καν ύψους 150 δισ. δολαρίων.

Πρόσθεσε, αφού διέταξε τη δολοφονία του Ιρανού διοικητή Κασέμ Σουλεϊμανί τον Ιανουάριο του 2020, ότι «η κυβέρνηση Ομπάμα ενίσχυσε και ενθάρρυνε το ιρανικό καθεστώς. Έδωσαν στο Ιράν 150 δισεκατομμύρια δολάρια, συμπεριλαμβανομένων 1,7 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε μετρητά. Μπορείτε να φανταστείτε;»

«Η πυρηνική συμφωνία με το Ιράν που υπέγραψε ο Ομπάμα τους έδωσε 150 δισεκατομμύρια δολάρια, και τότε ξεκίνησε ο πραγματικός τρόμος», πρόσθεσε ο Τραμπ την επόμενη μέρα σε συνέντευξή του στο Fox News.

Προς το τέλος της προεκλογικής εκστρατείας του 2020, ο Τραμπ προέβλεψε μάλιστα επανειλημμένα ότι, αν ο Τζο Μπάιντεν κέρδιζε τις εκλογές, θα προέκυπταν παρόμοιες συμφωνίες.

«Αν ο Μπάιντεν έβγαινε ποτέ, θα τους έδιναν άλλα 150 δισεκατομμύρια δολάρια, όπως έκαναν», είπε ο Τραμπ τον Αύγουστο του 2020 στη Γιούμα της Αριζόνα. «Η πιο χαζή συμφωνία που έχω δει ποτέ».

«Το Ιράν θα κάνει μια άλλη τρελή συμφωνία όπου θα τους δώσουν 150 δισεκατομμύρια δολάρια ή 1,8 δισεκατομμύρια δολάρια σε μετρητά», είπε τον Οκτώβριο του 2020.

Ακόμα και μετά την ήττα των εκλογών του 2020, ενώ έκανε προεκλογική εκστρατεία για τους υποψηφίους της Γερουσίας των Ρεπουμπλικανών στις επαναληπτικές εκλογές της Τζόρτζια, ο Τραμπ προειδοποίησε για μια επανάληψη.

«Νομίζω ότι θέλουν να το ξαναρχίσουν. Μπορείτε να το πιστέψετε αυτό;» είπε ο Τραμπ στη Βαλντόστα της Τζόρτζια. «Αναρωτιέμαι αν θα τους δώσουν 150 δισεκατομμύρια δολάρια; Αλλά, όχι, θα τους δώσουν 250».

Τη Δευτέρα, όμως, ο ίδιος ο αντιπρόεδρος του Τραμπ άφησε να εννοηθεί ότι το Ιράν θα μπορούσε να αποκτήσει πρόσβαση σε ένα ταμείο με ακόμη περισσότερα χρήματα.