ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ Ευάγγελος Αυδίκος
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του efsyn.gr στην Google

Στην Καλλιδρομίου, γωνία με Χ. Τρικούπη, βρίσκεται το καφενείο «Μουριά». Θυμίζει όλους τους ομοειδείς χώρους που για πάμπολλες δεκαετίες κατέχουν ξεχωριστή θέση στην κοινωνική, λογοτεχνική και πολιτική ζωή του τόπου. Ηταν ο βιότοπος όπου αποκτούσαν νόημα οι παρέες και όπου αποκτούσαν σάρκα ιδέες και στόχοι.

Η «Μουριά» πρωτάνοιξε το 1915, πήρε το όνομά της από το δέντρο με το πλατύ φύλλωμα που έκανε πυκνή σκιά στην πλευρά της οδού Χαριλάου Τρικούπη, εκεί όπου βρισκόταν κάποτε και το πηγάδι που προμήθευε με νερό τους κατοίκους της περιοχής. Γύρω στο 1910, ύστερα από καταρρακτώδη βροχή, τεράστιος βράχος ξεκόλλησε από τον Λυκαβηττό, κύλησε και έσκασε με ορμή πάνω στο σπίτι που φιλοξενούσε το πηγάδι και το σώριασε. Αργότερα χτίστηκε εκεί νεοκλασικό κτίριο, το οποίο διέθετε κήπο με μουριές και βρύση. Στον χώρο αυτής της αυλής χτίστηκε το καφενείο που λειτούργησε, με την πρώτη του αυτή μορφή, στο ισόγειο του νεοκλασικού, από το 1910 μέχρι το 1957. Από το 1962 αντικαταστάθηκε από ένα διώροφο κτίριο που αργότερα έγινε πολυκατοικία. Το καφενείο ξανάνοιξε στο ισόγειό της.

Η γειτονιά της «Μουριάς» αποτελεί έναν ενδιάμεσο χώρο, ανάμεσα στα Εξάρχεια και τη Νεάπολη. Η γειτονιά της Νεάπολης ορίζεται από τις οδούς Πανεπιστημίου, Χαριλάου Τρικούπη και Σίνα, μέχρι την οδό Λασκάρεως, ενώ η οδός Σαρανταπήχου στους πρόποδες του Λυκαβηττού αποτελεί την οριογραμμή. Η θέση λοιπόν του καφενείου στο σταυροδρόμι των οδών Καλλιδρομίου και Χαριλάου Τρικούπη το τοποθετεί στο όριο των δύο περιοχών.

Η «Μουριά» είναι το στέκι πολυποίκιλων συντροφιών και πολιτικών ομάδων και κομμάτων. Το καφενείο ήταν σημείο αναφοράς στις μεταπολιτευτικές δεκαετίες για τα μέλη των Εξαρχειωτών στελεχών και μελών της οργάνωσης βάσης του ΚΚΕ Εσωτερικού και αργότερα του Συνασπισμού και του ΠΑΣΟΚ, μια και τα γραφεία αυτών των οργανώσεων ήταν γειτονικά του καφενείου. Ηγετικά στελέχη των κομμάτων αυτών έχουν εκεί αναλύσει τις θέσεις τους και έχουν πραγματοποιήσει προεκλογικές συγκεντρώσεις. Ακόμη, στη «Μουριά» συχνάζουν συγγραφείς, σκηνοθέτες, καλλιτέχνες, οι επαγγελματίες της γειτονιάς των Εξαρχείων, δημοσιογράφοι και ο φοιτητόκοσμος.

Πέρα απ’ αυτά, η «Μουριά» συχνά γινόταν πίστα, θεατρικό πατάρι αλλά και γκαλερί για εκθέσεις καλλιτεχνικές. Πριν από την πανδημία του COVID-19 μαζευόταν μια πολυπληθής παρέα Γάλλων καλλιτεχνών, κάθε Τρίτη, για να ανταλλάξουν απόψεις. Εχουν γίνει στον χώρο βιβλιοπαρουσιάσεις, ενώ δύο θεατρικές παραστάσεις χρησιμοποίησαν το καφενείο ως θεατρικό χώρο. Η πρώτη ήταν «Η Φθορά, μια φανταστική ομιλία του Ραφαήλ Εσθητού σε ένα ανύπαρκτο κοινό», του Δημήτρη Τσεκούρα σε σκηνοθεσία Ορέστη Τάτση, και η πιο πρόσφατη ήταν το «Τάβλι» του Δημήτρη Κεχαΐδη, σε σκηνοθεσία Δανάης Σπηλιώτη.

Η «Μουριά» είναι ένας πολιτιστικός χώρος που αλλάζει μορφή, ανάλογα με τις ανάγκες. Είναι το εσωτερικό της ένα μνημείο αισθητικής και καλλιτεχνικής αντίληψης. Υπάρχουν πολλοί πίνακες με έργα τέχνης, των θαμώνων κυρίως, φωτογραφίες, λαογραφικά αντικείμενα συναισθηματικής και αναμνηστικής αξίας, μικρές μαρμάρινες προτομές, μάσκες από μαριονέτες, φωτογραφημένες παραστάσεις αρχαίων αγγείων με αθλητές Ολυμπιακών Αγώνων, πολύχρωμες καρέκλες και τραπεζάκια με μαρμάρινα καπάκια. Σε κάποια κολόνα, αφιέρωμα στη μνήμη του Νικόλα Ασιμου. Στον τοίχο, φωτογραφίες παλαιών και νέων θαμώνων αλλά και πολιτικών που πέρασαν κάποια προεκλογική περίοδο. Από την οροφή κρέμεται ένας σιδερένιος Ερμής του Πραξιτέλους, έργο ενός παλιού θαμώνα που πια είναι ερημίτης στο νησί της Νισύρου. Πάνω από τον μπουφέ του καφετζή βρίσκεται ένα θέατρο σκιών, με τις χαρακτηριστικές φιγούρες του Καραγκιόζη.

Τα Σάββατα στην περιοχή, από τα Εξάρχεια ώς τη Νεάπολη, η ατμόσφαιρα γίνεται γιορτινή. Και σ’ αυτό συνέβαλε καθοριστικά η λαϊκή αγορά που αποτελεί για πολλές δεκαετίες ένα σπουδαίο γεγονός για όλους τους ανθρώπους, όπου κι αν κατοικούν. Η «Μουριά» δίνει μορφή στην κοινωνικότητα και στις παρέες. Λειτουργεί ως σταθερό σημείο αναφοράς για συναντήσεις, συζητήσεις, αυτοσχέδια γλέντια, θεατρικές παραστάσεις, χαλάρωση. Στα τελευταία χρόνια που η συλλογικότητα υφίσταται ρωγμές από την ταχύτητα όσων συμβαίνουν, η «Μουριά» γινόταν ο συνεκτικός ιστός ανάμεσα στα άτομα. Το όνομα «Μουριά» αποκτούσε την ιδιότητα του συμβόλου μιας διάθεσης να κρατηθούν οι δεσμοί, από τη μια μεριά, και υπενθύμισης, από την άλλη, ότι οι άγκυρες ως χώροι συνάθροισης που συνδέουν το παρελθόν με το παρόν είναι αναγκαίες.

Το καφενείο «Η Μουριά» αποτελεί ένα κομβικό σημείο αναφοράς σε πολλαπλά επίπεδα για τους θαμώνες του. Είναι ένας χώρος εμπιστοσύνης, οικειότητας και ανταλλαγής, χώρος υποδοχής νέων γνωριμιών και επαγγελματικών εξυπηρετήσεων, χώρος φιλικός σε διαφορετικότητες. Ενας τόπος που ταξιδεύει στον χρόνο