Τεράστια θέματα, εντελώς ανεπαρκείς απαντήσεις

Διαβάζω αυτές τις μέρες το σπουδαίο βιβλίο των Pablo Servigne και Raphael Stevens «Πώς μπορεί να καταρρεύσουν τα πάντα» (εκδόσεις Στάσει Εκπίπτοντες). Οπως δηλώνει ο τίτλος, οι συγγραφείς διαπραγματεύονται το ερώτημα της συστημικής κατάρρευσης. Δεν πρόκειται, ωστόσο, για συνήθεις καταστροφολόγους. Η προσέγγισή τους έχει όλα τα εχέγγυα της επιστημονικής πραγμάτευσης ενός ζητήματος, που οι κυρίαρχες τάξεις έχουν σοβαρότατους λόγους να απωθούν. Οπως και να έχει, πάντως, με όλη την συστηματική απόκρυψη, την «επιστημονική», κάποιες φορές, αμφισβήτησή του ή τη διαβεβαίωση πως «δεν είναι αυτό που φαίνεται», όλο και περισσότεροι άνθρωποι αντιλαμβάνονται πως η ανθρωπότητα βρίσκεται αντιμέτωπη με ερωτήματα ζωής και θανάτου.

Είναι ενδιαφέρον δε ότι οι συγγραφείς αναφέρουν, ξανά και ξανά, την Ελλάδα, ως κατεξοχήν παράδειγμα προς αξιοποίηση από την «επιστήμη των καταρρεύσεων». Οπως σημειώνουν χαρακτηριστικά, η κατάρρευση είναι μια έννοια, «που μας επιτρέπει να συνδέσουμε την ελληνική οικονομική και κοινωνική κρίση με τη μαζική εξαφάνιση πληθυσμών πτηνών και εντόμων στην Κίνα ή την Ευρώπη»!

Νομίζω πως η ιθύνουσα τάξη μας δεν συμμερίζεται αυτήν την άποψη «για την πατρίδα». Η μεν κυβέρνηση αυτοϊκανοποιείται εξακολουθητικά με τους αριθμούς, που επιλέγει η ίδια -μεταξύ πολλών άλλων εντελώς καταδικαστικών-, ενώ η αντιπολίτευση, η επίσημη, τουλάχιστον, προτάσσει ζητήματα και, κυρίως, προτείνει λύσεις απίστευτα ανεπαρκείς.

Ετσι, για παράδειγμα, η αντιπολίτευση φαίνεται να θεωρεί πως υπάρχει δυνατότητα στοιχειωδώς αξιοπρεπούς επιβίωσης της εργατικής τάξης και της νεολαίας χωρίς γενναιότατες ενισχύσεις των μισθών, χωρίς απόλυτο έλεγχο των ενοικίων, χωρίς εκτεταμένη διατίμηση στα βασικά αγαθά και υπηρεσίες. Είναι ενδεικτικό εδώ πως στο πρόγραμμα (;) των βασικών διεκδικητών της δεύτερης θέσης δεν υπάρχει καν η λέξη ΑΤΑ -αυτόματη τιμαριθμική προσαρμογή, που λέγαμε παλιά. Δεν υπάρχει καν μια συγκεκριμένη πρόταση αναφορικά με την φορολόγηση του πλούτου, ώστε, γρήγορα μάλιστα, να αλλάξει η πρωτοφανής διεθνώς σχέση έμμεσων -άμεσων φόρων.
Δεν είναι τυχαίο ότι, ως προς αυτό, θεωρείται προωθημένη η ιδέα της πατριωτικής (!) εισφοράς των υπερ-πλουσίων! Ή πως το πρόβλημα θα λυθεί με την «πάταξη της διαπλοκής». Κάτι σαν αυτά που έλεγε ο Καραμανλής πριν από είκοσι χρόνια, όταν επανίδρυε το κράτος.
Το πρόγραμμα του 2015 του ΣΥΡΙΖΑ ήταν εξαιρετικά μετριοπαθές. Αυτά που ακούγονται σήμερα είναι το ένα δέκατο εκείνων, στην καλύτερη περίπτωση.

Με δεδομένο πως οι επιπτώσεις της ελληνικής κρίσης επί των εργατικών εισοδημάτων, όπως όλες οι σωτήριες τρόικες λένε, θα αρθούν (sic), καλώς εχόντων των πραγμάτων -που δεν υπάρχει κανένας λόγος να έρθουν καλά- γύρω στο 2040, είναι σχεδόν προκλητικά ανεξήγητη η αντιπολιτευτική μετριοπάθεια -στην πραγματικότητα, η υπόκλιση στο υπάρχον, πραγματιστικά και «χωρίς μαξιμαλισμούς».

Νομίζω είναι και αυτός ένας λόγος για τις πολύ χαμηλές πτήσεις. Δεν είναι καθόλου εύκολο να διακρίνει ουσιώδεις διαφορές πολιτικής στα μεγάλα κοινωνικο-οικονομικά ζητήματα. Εξάλλου, όλοι είναι ευρωπαϊστές, όλοι βασίζονται στην «υγιή επιχειρηματικότητα». Πολύ περισσότερο, δεν μπορεί να δει στρατηγικές διαφορές – «από την άποψη του σοσιαλισμού», που έλεγε και ο Ελεφάντης.

Γι’ αυτό και γίνεται επίκληση της ηθικής διαφοράς. Μόνο που να: παρόλο που δεν υπάρχει κανείς στη χώρα -ίσως κι έξω από αυτήν- που να μην ξέρει, χωρίς καμιά αμφιβολία, πως ο κ. Τσίπρας είναι πολύ, μα πολύ, πιο έντιμος από τον κ. Μητσοτάκη, αυτό δεν φαίνεται να γίνεται πολιτικό πλεονέκτημα.

Ολες οι μετρήσεις δείχνουν πως η Δεξιά δεν πέφτει, στην πραγματικότητα, κάτω από το 30%. Πιστεύω πως στις εκλογές θα πάει αρκετά παραπάνω. Γιατί η επίκληση της διαφθοράς ελάχιστα επηρεάζει την εκλογική της βάση. Το κοινωνικό μπλοκ της Δεξιάς, έχοντας στον πυρήνα του τους «ευκατάστατους» και την «καλή κοινωνία», είναι εξαιρετικά συνειδητό ταξικά. Θα μπορούσε να ηττηθεί μόνο από ένα αντίπαλο μπλοκ το ίδιο ή περισσότερο ταξικά συνειδητό. Για το οποίο το «να πληρώσουν οι πλούσιοι» θα είναι η κεντρική εκφορά και επιδίωξη.

Δεν φαίνεται. Ε, τότε μάλλον θα έχουμε τη Δεξιά μέχρι να σβήσει ο Ηλιος.