Ηθικά Νικομάχεια του Αριστοτέλη διάβαζα χθες -για την ακρίβεια, διέτρεχα από το πρωτότυπο και τη μετάφραση, μην κάνουμε και τους μάγκες!-, ιδίως το εδάφιο από το Βιβλίο Β που έπεσε την Τετάρτη στις πανελλαδικές, κείμενο και ερωτήσεις γνώσης αλλά και κρίσης προς τους διαγωνιζόμενους. Να πω τη στραβή αλήθεια; Απείρως πιο ενδιαφέρουσες προσεγγίσεις αναζήτησης δεξιοτήτων μαθητών (κυρίως μαθητριών που, χρόνια τώρα, έχουν και τον πρώτο λόγο στη σπουδάζουσα νεολαία μας!).
Περί αρετής ο αριστοτελικός λόγος, διττής (διπλής) κατά τον Σταγειρίτη φιλόσοφο: «Διττῆς δὴ τῆς ἀρετῆς οὔσης, τῆς μὲν διανοητικῆς τῆς δὲ ἠθικῆς» και δεν νομίζω ότι απαιτείται μετάφραση. Oπου «ἡ μὲν διανοητικὴ τὸ πλεῖον ἐκ διδασκαλίας ἔχει καὶ τὴν γένεσιν καὶ τὴν αὔξησιν» (η μεν διανοητική γεννιέται και πλουτίζεται περισσότερο με διδασκαλία -είναι επίκτητη), «ἡ δ᾽ ἠθικὴ ἐξ ἔθους περιγίνεται, ὅθεν καὶ τοὔνομα ἔσχηκε μικρὸν παρεκκλῖνον ἀπὸ τοῦ ἔθους» (η δε ηθική προέρχεται από το έθος -συνήθεια, έθιμο- όπου και ως όνομα: ηθική, λίγο απέχει από το έθος).
Εδώ βγαίνουμε εκτός θέματος. Διότι το ήθος, εξ ου και η ηθική, στις πρώτες του σημασίες, όχι στις μεταφορικές/φιλοσοφικές, και στον Αριστοτέλη, αλλά και σε παλαιότερους συγγραφείς, στον Σοφοκλή π.χ., είναι ο συνήθης τόπος διαμονής, περιφραγμένος, ιδίως ζώων και κυρίως γουρουνιών: το χοιροστάσιο ή στο πιο… βάρβαρο, το κουμάσι. Από τα χρόνια κιόλας της Ιλιάδας. Τι λέει λοιπόν επ’ αυτού ο Αριστοτέλης και σε τι κλήθηκαν να απαντήσουν τα παιδιά μας ή τα εγγόνια μας.
Λέει ο μεγάλος σοφός ότι: «ἐξ οὗ καὶ δῆλον ὅτι οὐδεμία τῶν ἠθικῶν ἀρετῶν φύσει ἡμῖν ἐγγίνεται» (μετά από όλα αυτά είναι φανερό ότι καμιά από τις ηθικές αρετές δε είναι από γεννησιμιού μας!). Αυτά μπορεί να τα υποστήριξε ο Πλάτωνας με τις «ιδέες», μπορεί να τον ακολούθησαν οι χριστιανοί συγγραφείς με τα «προπατορικά». Oμως δεν τα είπε ο Αριστοτέλης…
-320x213.png)
