Η ευρωπαϊκή προοπτική των Δυτικών Βαλκανίων, υπό το βάρος των πρόσφατων εξελίξεων στην Αλβανία, καθώς και η επόμενη φάση του διαλόγου Ελλάδας – Λιβύης για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών βρέθηκαν μεταξύ των θεμάτων που κυριάρχησαν στην ενημέρωση των διπλωματικών συντακτών από την εκπρόσωπο του υπουργείου Εξωτερικών, Λάνα Ζωχιού.
Στον απόηχο των επεισοδίων που σημειώθηκαν στη Σβέρνιτσα της Αλβανίας, η Αθήνα επανέλαβε ότι παραμένει σταθερός υποστηρικτής της ευρωπαϊκής ενσωμάτωσης των Δυτικών Βαλκανίων, διατηρώντας επισπεύδοντα ρόλο στη διαδικασία διεύρυνσης ήδη από τη Σύνοδο της Θεσσαλονίκης το 2003. Παράλληλα, κατέστησε σαφές ότι η πρόοδος κάθε υποψήφιας χώρας εξακολουθεί να αξιολογείται με βάση τις αρχές της αιρεσιμότητας και των ιδίων επιδόσεων, χωρίς παρεκκλίσεις από τον σεβασμό του κράτους δικαίου, του Διεθνούς Δικαίου και των σχέσεων καλής γειτονίας.
Ζητείται διαλεύκανση
Αναφερόμενη στα πρόσφατα γεγονότα στην Αλβανία η κ. Ζωχιού υπενθύμισε ότι το υπουργείο Εξωτερικών εξέφρασε την έντονη ανησυχία του για τα επεισόδια που σημειώθηκαν κατά τη διάρκεια διαμαρτυρίας κατοίκων για περιουσιακά ζητήματα, από τα οποία τραυματίστηκε και Ελληνας πολίτης. Η ελληνική πρεσβεία στα Τίρανα προχώρησε άμεσα στις απαραίτητες ενέργειες για την παροχή προξενικής και ιατρικής συνδρομής, ενώ παράλληλα ζήτησε από τις αλβανικές αρχές την πλήρη διαλεύκανση της υπόθεσης και την απόδοση ευθυνών.
Η Αθήνα κατέγραψε θετικά την πρώτη ανταπόκριση των αλβανικών αρχών, χωρίς ωστόσο να παραλείψει να υπενθυμίσει ότι η προστασία των δικαιωμάτων και των περιουσιών των μελών της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας, όπως και η αποτελεσματική προστασία περιβαλλοντικά ευαίσθητων περιοχών, συνδέονται άμεσα με την υποχρέωση συμμόρφωσης προς το ευρωπαϊκό κεκτημένο. Η τοποθέτηση της ελληνικής πλευράς κατέδειξε ότι η στήριξη στην ευρωπαϊκή πορεία της Αλβανίας παραμένει σταθερή, υπό την προϋπόθεση της πλήρους τήρησης των κριτηρίων που διέπουν τη διαδικασία διεύρυνσης και του σεβασμού των δικαιωμάτων της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας.
Η ελληνική διπλωματία συνεχίζει παράλληλα την πρωτοβουλία επαναδραστηριοποίησης στα Δυτικά Βαλκάνια. Στο πλαίσιο αυτό, ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης θα πραγματοποιήσει στις 12 Ιουνίου επίσκεψη στη Σερβία, ενώ στις 19 Ιουνίου θα μεταβεί στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη και στο Μαυροβούνιο. Βασικός στόχος των επαφών είναι η επαναβεβαίωση της ελληνικής υποστήριξης στην ευρωπαϊκή προοπτική της περιοχής, αλλά και η ενθάρρυνση της μεταρρυθμιστικής διαδικασίας και της ενσωμάτωσης του κοινοτικού κεκτημένου. Στην ίδια κατεύθυνση εντάσσεται και η συμμετοχή του Ελληνα υπουργού στη Σύνοδο Κορυφής και την υπουργική συνάντηση της Διαδικασίας Συνεργασίας Νοτιοανατολικής Ευρώπης (SEECP), που θα πραγματοποιηθεί στις 10 Ιουνίου στη Σόφια, με αντικείμενο, μεταξύ άλλων, την ευρωπαϊκή προοπτική των Δυτικών Βαλκανίων, την περιφερειακή συνδεσιμότητα και την ασφάλεια.
Στο μέτωπο της Ανατολικής Μεσογείου, η Αθήνα στρέφει το βλέμμα στον δεύτερο γύρο των τεχνικών συνομιλιών με τη Λιβύη για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών. Στις 10 Ιουνίου η υφυπουργός Εξωτερικών Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου θα μεταβεί στην Τρίπολη επικεφαλής της ελληνικής αντιπροσωπείας, συνεχίζοντας τη διαδικασία που εγκαινιάστηκε επισήμως τον Σεπτέμβριο του 2025 στην Αθήνα.
Σύμφωνα με την ενημέρωση του υπουργείου Εξωτερικών, η οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών με τη Λιβύη αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα για την ελληνική πλευρά. Κατά την επίσκεψη του κ. Γεραπετρίτη στην Τρίπολη στις 27 Απριλίου συμφωνήθηκε η βούληση των δύο χωρών, ως κρατών με αντικείμενες ακτές, να συνεχίσουν τις συνομιλίες για την οριοθέτηση Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης επί τη βάσει του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας.
Ανοιχτοί δίαυλοι
Η Αθήνα αποτιμά θετικά την πρόοδο που έχει καταγραφεί τους τελευταίους μήνες, εκτιμώντας ότι η επανέναρξη των επαφών έχει δημιουργήσει ένα λειτουργικό πλαίσιο διαλόγου με τη λιβυκή πλευρά. Παρότι δεν έχει τεθεί συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης των συνομιλιών, η συνέχιση του τεχνικού διαλόγου θεωρείται σημαντικό βήμα για την προώθηση της συζήτησης σχετικά με την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών μεταξύ των δύο χωρών, επί τη βάσει του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας. Η ελληνική πλευρά θεωρεί ότι η διατήρηση ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας με την Τρίπολη αποτελεί κρίσιμο στοιχείο για τη διαχείριση ζητημάτων που άπτονται της σταθερότητας και της ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο.
