Η εξαθλίωση της αρχής της πλειοψηφίας

Σε μία από τις πολλές εμφανίσεις του στην τηλεόραση ο Αδωνις Γεωργιάδης ούτε λίγο ούτε πολύ είχε δηλώσει ότι όποιο κόμμα έχει την πλειοψηφία, κάνει ό,τι του αρέσει χωρίς να δεσμεύεται από τίποτα και από κανέναν. Και μάλιστα κάτι ψέλλισε ότι αυτή την εξουσία του κυβερνώντος κόμματος την προβλέπει το Σύνταγμα.

Η πλειοψηφία όμως στην πραγματική δημοκρατία προϋποθέτει δύο θεμελιώδη, αναφορικά με τη νομότυπη λειτουργία της, χαρακτηριστικά. Πρώτον, την αμεσότητα όχι μόνο στην ψήφιση αλλά και στη δυνατότητα ανάκλησης της όποιας απόφασης σε παρόντα χρόνο, όχι δηλαδή με βάση μια πλειοψηφία που έχει διαμορφωθεί ακόμα και πριν από τέσσερα χρόνια και δεύτερον, την απόλυτη αριθμητική δέσμευση. Σε κάθε εφαρμογή της αρχής της πλειοψηφίας, από μια απλή απόφαση σε μια συνιδιοκτησία μέχρι αυτή σε ένα σωματείο ή μια ανώνυμη εταιρεία, η πλειοψηφία συνίσταται στο ήμισυ πλέον μιας των ψήφων. Θα πει κάποιος -και πρώτος ο επί παντός επιστητού αυθεντικός ερμηνευτής υπουργός- ότι και το Κοινοβούλιο έτσι λειτουργεί· με τον κανόνα των μισών πλέον μιας βουλευτικών ψήφων για τις συνήθεις αποφάσεις. Και πράγματι είναι νομότυπο αυτό, είναι όμως νόμιμο και δημοκρατικά ηθικό;

Το κρίσιμο ζήτημα σε αυτή την περίπτωση δεν είναι το γεγονός ότι ένα κόμμα έχει την πλειοψηφία στη Βουλή, αλλά το ζήτημα πώς αυτή η πλειοψηφία έχει επιτευχθεί. Εχουμε όλοι καταπιεί αμάσητο το γεγονός ότι σε βάρος της αρχής της πλειοψηφίας πέραν της απαράδεκτης ενισχυμένης αναλογικής, από το 2004 (επί κυβέρνησης Κ. Σημίτη) έχει συντελεστεί το πιο βαρύ αδίκημα σε βάρος της δημοκρατικής λειτουργίας των εκλογών. Και αυτό δεν είναι άλλο από μια μοναδική στον κόσμο ελληνική πρωτοτυπία, το διαβόητο μπόνους προς όφελος του πρώτου κόμματος, το οποίο αγγίζει σήμερα το αδιανόητο ποσοστό του 17% του συνόλου των βουλευτικών εδρών, εφόσον το πρώτο κόμμα αγγίξει το 40%.

Το αποτέλεσμα αυτής της πρόβλεψης ήταν ότι στις επαναληπτικές εκλογές του 2023 το κυβερνών κόμμα της Ν.Δ., επειδή ξεπέρασε κατ’ ελάχιστο το 40% των ψήφων, πήρε το μέγιστο μπόνους των 50 εδρών. Αν στον αριθμό αυτόν προσθέσουμε και τις 6 έδρες Επικρατείας, ο αριθμός των stricto sensu παράτυπα «εκλεγμένων» βουλευτών της ανέρχεται στους 56. Για ποια πλειοψηφία μιλάμε;

Θα ήταν παράλειψη στο σημείο αυτό να μην αναγνωρίσουμε τη φιλότιμη προσπάθεια της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝ.ΕΛΛ. η οποία (κατά την εποχή των «ψευδαισθήσεων», όπως είπε κάποιος) κατήργησε και τα μπόνους και τις καλπονοθευτικές ενισχυμένες αναλογικές, με την ψήφιση του συστήματος της έντιμης απλής αναλογικής. Η συνέχεια είναι γνωστή. Η Ν.Δ. άλλαξε το εκλογικό σύστημα επαναφέροντας το μπόνους στο πρώτο κόμμα.

Στην περίπτωση δε που εξετάσουμε την αρχή της πλειοψηφίας με βάση τις τρέχουσες συνθήκες, όλες οι δημοσκοπήσεις εμφανίζουν την πρόθεση ψήφου του εκλογικού σώματος προς το κόμμα της Ν.Δ. να μην υπερβαίνει το 26% με 27%. Αν σήμερα λοιπόν γίνονταν εκλογές χωρίς ψεύτικα διλήμματα και εκβιασμούς σε βάρος του εκλογικού σώματος, ο μέγιστος αριθμός εδρών που θα έπαιρνε το κυβερνών κόμμα δεν θα ξεπερνούσε τις 90. Για ποια πλειοψηφία λοιπόν πάλι μιλάμε;

Αυτό το σύστημα που αποκαλούμε «προεδρευομένη» (ακόμα δεν έχω μπορέσει να καταλάβω τον όρο) κοινοβουλευτική δημοκρατία, πέραν του ότι αλλοιώνει τις θεμελιώδεις αρχές της δημοκρατίας προς όφελος των εξουσιομανών πολιτικάντηδων μέσω της συνταγματικής επιβολής της κομματοκρατίας, αλλοιώνει σκόπιμα και ανήθικα και την αρχή της πλειοψηφίας, την οποία όχι μόνο νοθεύει με τις ενισχυμένες αναλογικές και τα πανάθλια μπόνους, αλλά και την ετεροχρονίζει προχρονολογώντας τη σε περίοδο όπου ίσχυαν τελείως διαφορετικές συνθήκες, οι δε προσδοκίες του λαού ήταν τελείως διαφορετικές, λόγω των αφειδών υποσχέσεων, προς άγρα ψήφων, από τα κόμματα στο αφελές εκλογικό σώμα.

Οι παραπάνω αιτίες συν τα πολλά προβλήματα που παρουσιάζει το εκλογικό σύστημα, σε συνδυασμό με το διαρκώς αυξανόμενο ποσοστό αποχής, η οποία είναι βούτυρο στο ψωμί του πρώτου κόμματος (στις ευρωεκλογές του 2024 η αποχή έφτασε στο ασύλληπτο 59%), έχουν πλέον εξαθλιώσει πλήρως την αρχή της πλειοψηφίας, αφήνοντάς τη γυμνή και απροστάτευτη στις χυδαίες ορέξεις του κάθε καιροσκόπου πολιτευτή και του κάθε ιδιοτελούς κομματάρχη.