Τα επεισόδια που σημειώθηκαν το Σάββατο στο Ζβέρνετς της νότιας Αλβανίας, με τον τραυματισμό ενός Ελληνα πολίτη, επανέφεραν στο προσκήνιο μια διαμάχη που τα τελευταία χρόνια διχάζει την αλβανική κοινή γνώμη. Στο επίκεντρό της βρίσκεται το σχέδιο ανάπτυξης ενός πολυτελούς τουριστικού θέρετρου στην περιοχή Ζβέρνετς – Νάρτα, επένδυση που συνδέεται με τον Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρό του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, και την Ιβάνκα Τραμπ.
Για την αλβανική κυβέρνηση, το έργο αποτελεί μία από τις σημαντικότερες επενδύσεις που έχουν δρομολογηθεί τα τελευταία χρόνια στη χώρα, με προοπτική να ενισχύσει τον τουρισμό και να προσελκύσει επισκέπτες υψηλού εισοδηματικού επιπέδου. Για τους επικριτές του, όμως, πρόκειται για μια παρέμβαση που απειλεί να μεταβάλει οριστικά τον χαρακτήρα μιας από τις πλέον ευαίσθητες περιβαλλοντικά περιοχές της αλβανικής ακτογραμμής.
Στο μέτωπο των αντιδράσεων βρίσκονται περιβαλλοντικές οργανώσεις, κάτοικοι της περιοχής αλλά και Ελληνες ομογενείς, οι οποίοι παρακολουθούν με ανησυχία τις εξελίξεις. Αν και το Ζβέρνετς δεν βρίσκεται εντός της αναγνωρισμένης ζώνης της ελληνικής εθνικής μειονότητας, στην ευρύτερη περιοχή υπάρχουν σημαντικές ιδιοκτησίες ομογενών, κυρίως οικογενειών βλάχικης καταγωγής. Πολλοί από αυτούς υποστηρίζουν ότι η προώθηση του έργου δημιουργεί αβεβαιότητα γύρω από το μέλλον των περιουσιών τους και εκφράζουν φόβους ότι η τουριστική ανάπτυξη μεγάλης κλίμακας μπορεί να οδηγήσει σε αμφισβητήσεις ή ακόμη και σε απώλεια δικαιωμάτων που διατηρούν επί δεκαετίες.
Η αντιπαράθεση δεν είναι καινούργια. Το 2021, η κυβέρνηση του Εντι Ράμα προχώρησε σε αλλαγές στο καθεστώς προστασίας της περιοχής Πισέ Πόρο – Νάρτα, περιορίζοντας την έκταση της προστατευόμενης ζώνης. Ακολούθησαν, το 2024, νέες νομοθετικές ρυθμίσεις που διευκόλυναν την αδειοδότηση μεγάλων τουριστικών επενδύσεων. Για τις περιβαλλοντικές οργανώσεις, οι κινήσεις αυτές αποτέλεσαν τα πρώτα βήματα για την υλοποίηση σχεδίων όπως αυτό του Κούσνερ. Η αλβανική κυβέρνηση, αντίθετα, υποστηρίζει ότι πρόκειται για πολιτικές που αποσκοπούν στην προσέλκυση επενδύσεων και στη δημιουργία νέων αναπτυξιακών προοπτικών. Η ένταση αυξήθηκε αισθητά τους τελευταίους μήνες, όταν κάτοικοι και οργανώσεις κατήγγειλαν την έναρξη εργασιών στην περιοχή, αμφισβητώντας αν είχαν ολοκληρωθεί όλες οι απαιτούμενες διαδικασίες.
Τα επεισόδια του Σαββάτου έδωσαν στην υπόθεση και διπλωματική διάσταση. Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών εξέφρασε την έντονη ανησυχία του για τον τραυματισμό του Ελληνα πολίτη, καλώντας τις αλβανικές αρχές να διασφαλίσουν τον σεβασμό του κράτους δικαίου. Στο ίδιο κλίμα κινήθηκε και η ανακοίνωση της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης του Αλέξη Τσίπρα, η οποία συνέδεσε το περιστατικό με την ανάγκη προστασίας των περιουσιακών και άλλων δικαιωμάτων της ελληνικής εθνικής μειονότητας.
Η παρέμβαση Τσίπρα προκάλεσε την άμεση αντίδραση του Εντι Ράμα. Ο Αλβανός πρωθυπουργός απέρριψε τους υπαινιγμούς περί παραβίασης μειονοτικών ή περιουσιακών δικαιωμάτων, κατηγορώντας το κόμμα Τσίπρα για εθνικιστική ρητορική. Άμεση ήταν η ανταπάντηση του πρώην πρωθυπουργού ο οποίος με ανάρτηση του που απευθυνόταν στον Ραμα τόνισε πως η δράση του για ειρήνη στα Βαλκάνια αποδείχτηκε εμπράκτως με τη Συμφωνία των Πρεσπών , απορρίπτοντας τις κατηγορίες περί εθνικισμού.
