Ακόμη μια επικίνδυνη πράξη τρανσφοβικής βίας στην Καλλιθέα

Η νέα τρανσφοβική επίθεση που σημειώθηκε στην Καλλιθέα έρχεται να προστεθεί σε μια μακρά αλυσίδα βίας και στοχοποίησης απέναντι σε τρανς άτομα στην Ελλάδα. Πριν από δύο ημέρες μια τρανς γυναίκα βρέθηκε αντιμέτωπη με μια οργανωμένη και κλιμακούμενη επίθεση μίσους από τέσσερις νεαρούς, οι οποίοι της επιτέθηκαν λεκτικά, της πέταξαν αυγά και αντικείμενα, την καταδίωξαν επανειλημμένα, την παρέσυραν με το αυτοκίνητο, τραυματίζοντάς τη σοβαρά, και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, ο ένας από αυτούς την περιέλουσε με εύφλεκτο υγρό ενώ βρισκόταν πεσμένη στο έδαφος.

Η γυναίκα μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο, ενώ οι τέσσερις δράστες συνελήφθησαν και σε βάρος τους σχηματίστηκε δικογραφία για απόπειρα βαριάς σκοπούμενης σωματικής βλάβης και εξύβριση με ρατσιστικά χαρακτηριστικά.

Αυτή η επίθεση δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί ως ακόμη ένα μεμονωμένο περιστατικό καθώς τα τρανς άτομα όπως και το σύνολο της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας βρίσκονται συστηματικά στο στόχαστρο επιθέσεων, τόσο λεκτικών όσο και σωματικών, ενάντια στο δικαίωμά τους να υπάρχουν ελεύθερα και με ασφάλεια.

Από τις επιθέσεις στην πλατεία Αριστοτέλους και στο Ζάππειο μέχρι περιστατικά αστυνομικής αυθαιρεσίας, κοινωνικού αποκλεισμού και δημόσιου στιγματισμού, η τρανσφοβική βία αποτελεί δυστυχώς καθημερινό φαινόμενο που αναπαράγεται μέσα από τη ρητορική μίσους, την ατιμωρησία και την πολιτική ανοχή απέναντι στον ρατσισμό.

Μέσω του δελτίου Τύπου που δόθηκε στη δημοσιότητα από την πλευρά του θύματος υπενθυμίζεται πως η προστασία της ταυτότητας φύλου και της προσωπικότητας αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα που κατοχυρώνεται τόσο από το Σύνταγμα όσο και από το Ευρωπαϊκό Δίκαιο, ενώ παράλληλα τονίζεται ότι η δημόσια αναπαραγωγή στοιχείων που μπορούν να οδηγήσουν στην ταυτοποίηση του θύματος ενέχει σοβαρό κίνδυνο δευτερογενούς θυματοποίησης και περαιτέρω στοχοποίησης, καλώντας τα μέσα ενημέρωσης να επιδείξουν θεσμική ευθύνη και σεβασμό στην ιδιωτικότητα και την αξιοπρέπεια του θύματος.

Το ΠΑΣΟΚ σε ανακοίνωσή του έκανε λόγο για «μία ακόμη επικίνδυνη πράξη τρανσφοβικής βίας που δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως ακόμα ένα “μεμονωμένο περιστατικό”», επισημαίνοντας ότι «η ρητορική μίσους και η ανοχή απέναντι στις διακρίσεις τροφοδοτούν εγκληματικές συμπεριφορές και οδηγούν στην ανομία και τη βία».

Την ίδια ώρα η Νέα Αριστερά υπογράμμισε ότι «η τρανσφοβία και ο ρατσισμός δεν έπεσαν από τον ουρανό (…) Η ιστορία επαναλαμβάνεται στην Καλλιθέα, στο Ζάππειο, στα στενά δρομάκια, στο σκοτάδι, καμιά φορά και στο φως», συνδέοντας την έξαρση τέτοιων επιθέσεων με την κανονικοποίηση της ακροδεξιάς και αντιδικαιωματικής ρητορικής στον δημόσιο λόγο.

«Προσεκτική διαχείριση»

Η ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητας, όπως κατοχυρώνεται στο άρθρο 5 παρ. 1 του Συντάγματος, καθώς και το δικαίωμα κάθε ανθρώπου στην αυτοδιάθεση του σώματος, της ταυτότητας και της ιδιωτικής του ζωής συνιστούν θεμελιώδεις αρχές του κράτους δικαίου και άμεση έκφανση της προστασίας της ανθρώπινης αξίας. Η ελληνική έννομη τάξη, σε πλήρη εναρμόνιση με το ευρωπαϊκό και διεθνές πλαίσιο προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αναγνωρίζει ότι η ταυτότητα φύλου αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο της προσωπικότητας και της ιδιωτικής ζωής του ατόμου.

Ο νόμος 4491/2017 για τη νομική αναγνώριση της ταυτότητας φύλου κατοχυρώνει θεσμικά το δικαίωμα κάθε προσώπου στον σεβασμό της ταυτότητας και της προσωπικότητάς του, απαλλαγμένο από διακρίσεις, στοχοποίηση και αχρείαστη δημόσια έκθεση. Η ορατότητα των τρανς προσώπων σε μια δημοκρατική κοινωνία δεν μπορεί να μετατρέπεται σε πεδίο δημόσιας έκθεσης ή κοινωνικού στιγματισμού. Η δημόσια αναφορά στην ταυτότητα φύλου οφείλει να γίνεται αποκλειστικά με όρους σεβασμού, ισότητας και προστασίας της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και όχι ως στοιχείο εντυπωσιασμού ή τηλεοπτικής κατανάλωσης.

Η θεσμική αναγνώριση της ταυτότητας φύλου δεν αποσκοπεί μόνο στην τυπική προστασία δικαιωμάτων, αλλά και στη διασφάλιση της ασφαλούς κοινωνικής παρουσίας των τρανς προσώπων χωρίς φόβο στοχοποίησης ή βίας. Η υπεύθυνη ενημέρωση και η προσεκτική δημόσια διαχείριση τέτοιων υποθέσεων αποτελούν ουσιώδη προϋπόθεση για την εμπέδωση μιας κοινωνίας που προστατεύει έμπρακτα τα θεμελιώδη δικαιώματα.

Ειρήνη Περπερίδου, δικηγόρος θύματος