Πρωτοφανή απόπειρα αποκλεισμού των μεταναστευτικών κοινοτήτων από τα μόνα θεσμικά όργανα συμμετοχής μεταναστών στον δημόσιο βίο που λειτουργούν σήμερα στην Ελλάδα, τα δημοτικά Συμβούλια Ενταξης Μεταναστών και Προσφύγων (ΣΕΜΠ), επιχειρεί το υπουργείο Εσωτερικών με διάταξη που συμπεριέλαβε στον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Ο Κώδικας συζητείται αυτές τις ημέρες στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής προκειμένου να εισαχθεί προς ψήφιση στην Ολομέλεια.
Στη διάταξη σχετικά με τη σύνθεση των ΣΕΜΠ (άρθρο 154, παρ. 2), ο νέος Κώδικας ορίζει ότι στα ΣΕΜΠ συμμετέχουν εκπρόσωποι αναγνωρισμένων φορέων συλλογικής εκπροσώπησης μεταναστών και προσφύγων, προσδιορίζοντας ότι αναγνωρισμένοι φορείς «θεωρούνται οι φορείς που είναι εγγεγραμμένοι στο Μητρώο Ελληνικών και Ξένων Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου».
Η διάταξη αποκλείει σωματεία, ενώσεις και συλλογικότητες που δεν έχουν συγκροτηθεί ως Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις, όπως είναι η συντριπτική πλειονότητα των μεταναστευτικών κοινοτήτων στη χώρα μας. Αλλωστε, το υπουργείο Μετανάστευσης έχει επικριθεί από ευρωπαϊκά και διεθνή όργανα για ασφυκτικά κριτήρια συμμετοχής στο Μητρώο, που αποκλείουν και αποθαρρύνουν πολλές ΜΚΟ από την εγγραφή τους.
Πλαίσιο συνεργασίας
Μιλώντας στην «Εφ.Συν.», ο πρόεδρος του ΣΕΜΠ του Δήμου Αθηναίων, Θανάσης Χειμωνάς, εντεταλμένος δημοτικός σύμβουλος για την ένταξη μεταναστών και προσφύγων, σημειώνει ότι πρόκειται για παραβίαση του συνταγματικά κατοχυρωμένου αυτοδιοίκητου των δήμων. «Είτε μιλάμε για εγγραφή στο Μητρώο ΜΚΟ είτε για απλή καταγραφή του φορέα από το υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου (ΥΜΑ), έχουμε να κάνουμε με μια προϋπόθεση που επηρεάζει τη νομιμότητα της συγκρότησης του συλλογικού οργάνου του ΣΕΜΠ. Με βάση αυτό θεωρούμε ότι αποτελεί διάταξη που θίγει τη συνταγματικά κατοχυρωμένη διοίκηση των τοπικών υποθέσεων από τους δήμους. Θα ήταν καλύτερο το ΥΜΑ, αντί να παρεμβαίνει στα του δήμου, να δημιουργήσει, αν φυσικά το επιθυμεί πραγματικά, ένα πλαίσιο ουσιαστικής συνεργασίας με τα ΣΕΜΠ καθώς και διαδικασίες πολυεπίπεδου συντονισμού», σημειώνει.
Η διάταξη «δημιουργεί σοβαρό ζήτημα αποκλεισμού των μεταναστευτικών και προσφυγικών σωματείων, καθώς αυτά δεν λειτουργούν ως ΜΚΟ αλλά ως συλλογικοί φορείς εκπροσώπησης των μελών τους ή ως πολιτιστικά σωματεία», σημειώνει το Ελληνικό Φόρουμ Μεταναστών, το μοναδικό δευτεροβάθμιο σωματείο μεταναστών, που εκπροσωπεί περισσότερες από 40 μεταναστευτικές ενώσεις και κοινότητες. Προσθέτει: «Ετσι, σωματεία και ενώσεις μεταναστών αναγνωρισμένα από τα ελληνικά δικαστήρια, που διαθέτουν πραγματική κοινωνική βάση, πολυετή δράση και θεσμική αναγνώριση, αλλά δεν είναι εγγεγραμμένα στο συγκεκριμένο μητρώο, δεν μπορούν να συμμετέχουν στα ΣΕΜΠ».
Καμία ενημέρωση
Το Φόρουμ επισημαίνει ότι δεν είχε ενημερωθεί επισήμως για τη διαβούλευση του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης και στερήθηκε τη δυνατότητα να συμμετάσχει έγκαιρα και ουσιαστικά στη διαμόρφωση της ρύθμισης, ζητά να διασφαλιστεί η συμμετοχή των αναγνωρισμένων και καταγραμμένων φορέων εκπροσώπησης μεταναστών στα ΣΕΜΠ και να υπάρξει ένα ανοιχτό μητρώο χωρίς οικονομικά και γραφειοκρατικά εμπόδια.
«Η συμμετοχή στα ΣΕΜΠ αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ουσιαστική εκπροσώπηση των ανθρώπων που ζουν, εργάζονται και συμμετέχουν στις τοπικές κοινωνίες της χώρας. Η ενίσχυση της δημοκρατικής συμμετοχής απαιτεί ανοιχτούς θεσμούς και όχι διαδικασίες που ενδέχεται να οδηγήσουν στον αποκλεισμό των ίδιων των κοινοτήτων που καλούνται να εκπροσωπήσουν», σημειώνει. Από την πλευρά του ΠΑΣΟΚ, ο τομέας Αυτοδιοίκησης και ο τομέας Μεταναστευτικής Πολιτικής επισημαίνουν σε κοινή ανακοίνωση ότι η συγκρότηση των συμβουλίων ένταξης έχει ήδη υπονομευθεί από προηγούμενες νομοθετικές τροπολογίες με αποτέλεσμα να λειτουργούν σήμερα μόνο σε 15-20 δήμους από τους 322 της χώρας.
«Η κυβέρνηση […] αντί να λύσει το πρόβλημα της εκπροσώπησης των μεταναστών/προσφύγων και των οργανώσεών τους, την καταργεί», επισημαίνουν. «Το ΥΠΕΣ οφείλει να επαναφέρει τη διάταξη στην προηγούμενη μορφή της και να τη βελτιώσει με γνώμονα την αποτελεσματικότητα, τη συμμετοχική αρχή και τον σεβασμό στην αυτοδιοίκηση. Η παροχή αποφασιστικής αρμοδιότητας στο δημοτικό συμβούλιο θα λύσει με τον καλύτερο τρόπο όλα τα ζητήματα, μεταξύ αυτών και της εκπροσώπησης των μεταναστών-προσφύγων, που ανακύπτουν».
