Ένα αντιμεταναστευτικό και ακροδεξιό κόμμα, εμπνευσμένο από την νεοναζιστική Χρυσή Αυγή, ήταν ο μεγάλος κερδισμένος των βουλευτικών εκλογών στην Κύπρο, μεταδίδει ο Guardian.
Το ΕΛΑΜ (Εθνικό Λαϊκό Μέτωπο), που διακρίνεται για την έντονα αντιτουρκική του στάση, διπλασίασε τις έδρες του στη Βουλή των 56 μελών, εξασφαλίζοντας το 10,9% των ψήφων.
«Μπορούμε να πούμε ότι το ΕΛΑΜ είναι ο μοναδικός νικητής των εκλογών της Κυριακής, με μια ξεκάθαρη νίκη που του δίνει αυξημένη επιρροή στην νομοθετική εξουσία», δήλωσε στον Guardian ο κορυφαίος εκλογικός αναλυτής του νησιού, Χριστόφορος Χριστοφόρου.
⇒Ο ανταποκριτής της Εφημερίδας των Συντακτών στην Κύπρο, Κυριάκος Πιερίδης, έγραψε στο σημερινό φύλλο της «Εφ.Συν.»: «Μόνο το ακροδεξιό ΕΛΑΜ επωφελήθηκε από τη διακυβέρνηση Χριστοδουλίδη. Τώρα, τείνει να εδραιωθεί ως «τρίτο κόμμα» και διεκδικεί ρυθμιστικό ρόλο για τις επικείμενες προεδρικές. Το ΕΛΑΜ τράφηκε όλα αυτά τα χρόνια από τη διχαστική ρητορική στο Κυπριακό και το μεταναστευτικό, απέσπασε ένα τμήμα του ΔΗΣΥ και πέτυχε πλήρη νομιμοποίηση από την κυβέρνηση Χριστοδουλίδη, μάλιστα με υπουργικούς διορισμούς».
«Πέτυχε τον στρατηγικό του στόχο να διπλασιάσει τις έδρες του από τέσσερις σε οκτώ και να γίνει η τρίτη μεγαλύτερη δύναμη στο κοινοβούλιο, εκτοπίζοντας το ΔΗΚΟ [Δημοκρατικό Κόμμα], που κατείχε αυτή τη θέση επί δεκαετίες.».
Σε αποτελέσματα που αναμένεται να αναδιαμορφώσουν βαθιά το πολιτικό τοπίο του ανατολικότερου κράτους της Ε.Ε, έδρες εξασφάλισε επίσης ένα νέο κόμμα ακτιβιστών κατά της διαφθοράς και influencers των κοινωνικών δικτύων.
Αντίθετα, κεντρώες ομάδες, συμπεριλαμβανομένης της ιστορικής αριστερής ΕΔΕΚ, η οποία είχε στηρίξει την υποψηφιότητα του προέδρου Νίκου Χριστοδουλίδη ως ανεξάρτητου το 2023, απέτυχαν να περάσουν το εκλογικό όριο για είσοδο στη Βουλή — μια ιστορική ήττα που ενδέχεται να ενισχύσει ακόμη περισσότερο την επιρροή του ΕΛΑΜ.
Οι βουλευτικές εκλογές θεωρούνται εδώ και καιρό βαρόμετρο για τις προεδρικές προθέσεις των ψηφοφόρων, καθώς η προεδρία αποτελεί το κέντρο της εκτελεστικής εξουσίας στην Κύπρο.
Έπεσαν έξω οι δημοσκοπήσεις
Πριν από την κάλπη, υπήρχαν προβλέψεις ότι τα παραδοσιακά κόμματα θα δέχονταν ισχυρό πλήγμα από αντισυστημικές ομάδες διαμαρτυρίας που εμφανίστηκαν λόγω της απογοήτευσης από την παραδοσιακή πολιτική και τις ελίτ που έχουν στιγματιστεί από σκάνδαλα.
Ωστόσο, ενώ το νεοσύστατο αντισυστημικό κόμμα Alma και η ομάδα Άμεση Δημοκρατία Κύπρος του ευρωβουλευτή και πρώην YouTuber Φειδία Παναγιώτου μπήκαν για πρώτη φορά στη Βουλή, τα κατεστημένα κόμματα διέψευσαν τις προβλέψεις και διατήρησαν τη δύναμή τους.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Εσωτερικών, ο δεξιός ΔΗΣΥ και το αριστερό ΑΚΕΛ έλαβαν 27,2% και 23,8% αντίστοιχα — μικρή πτώση για τον ΔΗΣΥ και αύξηση 1,4% για το ΑΚΕΛ — χωρίς κανένα από τα δύο κόμματα να χάσει έδρα.
Το αποτέλεσμα ερμηνεύτηκε τη Δευτέρα ως νίκη για τον ΔΗΣΥ, ο οποίος όχι μόνο αναδείχθηκε πρώτο κόμμα αλλά ενθαρρύνεται πλέον να κατεβάσει δικό του υποψήφιο στις προεδρικές εκλογές του 2028.
Ο πρόεδρος της Κύπρου, Νίκος Χριστοδουλίδης, υπήρξε σημαντικό στέλεχος του ΔΗΣΥ πριν αποχωρήσει για να διεκδικήσει την προεδρία. Ο 52χρονος ήλπιζε ότι το κόμμα θα τον στήριζε όταν — όπως αναμένεται ευρέως — θέσει εκ νέου υποψηφιότητα.
«Αν ο ΔΗΣΥ δεν στηρίξει την υποψηφιότητα Χριστοδουλίδη, η μοναδική του ευκαιρία επανεκλογής, επίσημα ή ανεπίσημα, είναι το ΕΛΑΜ», δήλωσε ο καθηγητής Hubert Faustmann, που διδάσκει ιστορία και πολιτικές επιστήμες στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας.
«Το ΕΛΑΜ έχει αυξήσει την πολιτική του σημασία και εκείνος εξαρτάται πλέον δομικά περισσότερο από αυτούς… θα πρέπει να τους ικανοποιήσει.»
Ο Χριστοδουλίδης κατηγορείται εδώ και καιρό ότι φλερτάρει πολιτικά με το ΕΛΑΜ, το οποίο δημιουργήθηκε αρχικά ως παρακλάδι της Χρυσής Αυγής από σκληροπυρηνικά στελέχη που ποτέ δεν αποκήρυξαν τη ρατσιστική ιδεολογία του κόμματος.
Στην κυβέρνησή του έχουν διοριστεί υπουργοί με παρόμοιες απόψεις, ενώ η κυβέρνησή του υπερηφανεύεται για τη σκληρή της στάση στο μεταναστευτικό.
«Χέρι» από τον Βέμπερ
Οι ανησυχίες είναι τόσο έντονες ώστε ο Μάνφρεντ Βέμπερ, επικεφαλής του κεντροδεξιού Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, φέρεται να προειδοποίησε τον Κύπριο πρόεδρο τον περασμένο μήνα να μην ενισχύσει περαιτέρω τους δεσμούς του με τους εξτρεμιστές.
Σύμφωνα με την εφημερίδα Πολίτης, ο Βέμπερ είπε στον Χριστοδουλίδη ότι θα ήταν «αδύνατο να συνεχίσει να γίνεται αποδεκτός στην ευρωπαϊκή κεντροδεξιά» αν το ΕΛΑΜ εξακολουθούσε να θεωρείται ο «στενότερος συνομιλητής» του.
Σε αντίθεση με τη Χρυσή Αυγή, της οποίας τα ηγετικά στελέχη καταδικάστηκαν σε πολυετείς ποινές φυλάκισης επειδή χρησιμοποιούσαν την οργάνωση ως εγκληματική συμμορία που τρομοκρατούσε τους δρόμους της Ελλάδας, το ΕΛΑΜ έχει αποφύγει την πολιτική βία.
«Η νοοτροπία του μοιάζει με εκείνη ξενοφοβικών δεξιών κομμάτων αλλού, αλλά δεν είναι γνωστό για τη βία που συνδέεται με παρόμοιες ομάδες στην Ευρώπη», είπε ο Faustmann. «Είναι φασίστες του νηπιαγωγείου.»
Ο Χριστοδουλίδης, του οποίου η χώρα ασκεί αυτή την περίοδο την προεδρία της ΕΕ, δεν έχει ούτε αναφερθεί ανοιχτά στο ενδεχόμενο συμμαχίας με το ΕΛΑΜ ούτε έχει απαντήσει δημόσια στις φήμες που φέρεται να οδήγησαν τον Βέμπερ στην παρέμβαση.
«Το γεγονός είναι ότι ποτέ δεν αρνήθηκε ή απέρριψε την ιδέα συνεργασίας με το ΕΛΑΜ», είπε ο πολιτικός αναλυτής Χριστοφόρου.
«Και σε κρίσιμα ζητήματα όπως η μετανάστευση έχει δείξει ότι δεν διστάζει να λάβει αποφάσεις που αμφισβητούν την πολιτική ορθότητα. Δεν αποκλείω το ενδεχόμενο να συνεργαστεί ανοιχτά μαζί τους, ακόμη κι αν η εικόνα του ήταν πάντα η κορυφαία του προτεραιότητα.».
