Αυλαία εν μέσω κινητοποιήσεων

Ενεργειακό λουκέτο εν μέσω απεργιακών κινητοποιήσεων και κοινωνικών αντιδράσεων! Το οριστικό κλείσιμο του ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου, του μεγαλύτερου και ιστορικότερου λιγνιτικού σταθμού της χώρας, σηματοδοτεί το τέλος μιας ολόκληρης εποχής για τη δυτική Μακεδονία. Υστερα από 42 χρόνια συνεχούς λειτουργίας, το εμβληματικό εργοστάσιο της ΔΕΗ περνά στην ιστορία, αφήνοντας πίσω του όχι μόνο ενεργειακό αποτύπωμα αλλά και βαθιά κοινωνικά, οικονομικά και πολιτικά ερωτήματα για το μέλλον της περιοχής.

Η αυλαία πέφτει σήμερα, Παρασκευή 15 Μαΐου, μέσα σε κλίμα έντονης ανησυχίας και κινητοποιήσεων. Τα Εργατικά Κέντρα Κοζάνης και Πτολεμαΐδας-Εορδαίας προκήρυξαν τρίωρη στάση εργασίας από τις 07.00 ώς τις 10.00 το πρωί και κάλεσαν εργαζόμενους και πολίτες σε μαζική συμμετοχή στην παράσταση διαμαρτυρίας στην πύλη του ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου. Για πολλούς κατοίκους, η εικόνα των συγκεντρωμένων εργαζομένων μπροστά από τις πύλες του σταθμού ίσως αποτελέσει το τελευταίο συμβολικό στιγμιότυπο ενός εργοστασίου που ταυτίστηκε με την ανάπτυξη της δυτικής Μακεδονίας.

Τα αιτήματα των σωματείων αποτυπώνουν τη γενικευμένη αγωνία της τοπικής κοινωνίας απέναντι στη βίαιη απολιγνιτοποίηση μιας ολόκληρης φτωχής περιοχής της χώρας μας. Ζητούν παράταση λειτουργίας των λιγνιτικών μονάδων, διατήρηση του λιγνίτη στο ενεργειακό μείγμα της χώρας, διασφάλιση της τηλεθέρμανσης και μέτρα προστασίας της απασχόλησης. Κεντρικό ζήτημα αποτελεί η απουσία ενός ολοκληρωμένου σχεδίου μετάβασης, καθώς η απολιγνιτοποίηση προχωρά με γρήγορους ρυθμούς, χωρίς –όπως υποστηρίζουν φορείς και εργαζόμενοι– να έχουν εξασφαλιστεί νέες επενδύσεις, εναλλακτικές θέσεις εργασίας και σταθερές υποδομές για την επόμενη μέρα.

Ηλεκτρική ενέργεια

Βλέπετε, ο ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου δεν ήταν απλώς μια βιομηχανική εγκατάσταση. Από τη δεκαετία του 1980 αποτέλεσε τον βασικό πυλώνα του Λιγνιτικού Κέντρου Δυτικής Μακεδονίας, τροφοδοτώντας με ηλεκτρική ενέργεια τη χώρα και στηρίζοντας οικονομικά χιλιάδες οικογένειες. Παράλληλα, από το 1993 συνδέθηκε άμεσα με την τηλεθέρμανση της Κοζάνης, καλύπτοντας κρίσιμες ανάγκες θέρμανσης για την πόλη.

Η απόφαση της κυβέρνησης για επιτάχυνση της απολιγνιτοποίησης μετά το 2019 άλλαξε ριζικά τα δεδομένα. Οι λιγνιτικές μονάδες άρχισαν να περιορίζουν τη λειτουργία τους, παραμένοντας ενεργές κυρίως για λόγους ενεργειακής επάρκειας και τηλεθέρμανσης. Ωστόσο, στη δυτική Μακεδονία κυριαρχεί η αίσθηση ότι η μετάβαση έγινε χωρίς ουσιαστική προετοιμασία και χωρίς να ληφθούν υπόψη οι κοινωνικές συνέπειες.

Οπως είναι φυσικό, οι αντιδράσεις αποκτούν πλέον ευρύτερα πολιτικά χαρακτηριστικά. Η νομαρχιακή επιτροπή Κοζάνης του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. τάχθηκε ανοιχτά κατά της απόσυρσης του σταθμού, κάνοντας λόγο για ενεργειακή εξάρτηση της χώρας από εισαγόμενα καύσιμα και στηρίζοντας τις κινητοποιήσεις των εργαζομένων.

Παράλληλα, το ΠΑΣΟΚ διοργανώνει ανοιχτή συζήτηση στην Πτολεμαΐδα με επίκεντρο τη διατήρηση της Πτολεμαΐδας V και των υπόλοιπων λιγνιτικών μονάδων, υπογραμμίζοντας την ανάγκη ενεργειακής ασφάλειας και προστασίας της τοπικής οικονομίας.

Πίσω από τις πολιτικές θέσεις και αντιπαραθέσεις, ωστόσο, παραμένει η πραγματικότητα μιας περιοχής που βλέπει την ανεργία να αυξάνεται, την οικονομική δραστηριότητα να συρρικνώνεται και την αβεβαιότητα να κυριαρχεί. Για τη δυτική Μακεδονία, το κλείσιμο του ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου δεν αποτελεί μόνο το τέλος ενός εργοστασίου. Αποτελεί το πιο ηχηρό σύμβολο μιας βίαιης μετάβασης που εξακολουθεί να αφήνει ανοιχτό το ερώτημα για το πώς και με ποιους όρους θα έρθει η επόμενη μέρα.