Πέρασα ένα πρωινό στο Μπενάκειο της Πειραιώς, στην έκθεση «Αλέξης Ακριθάκης, Μια γραμμή κύμα», επιμέλεια Χλόης Ακριθάκη και Αλέξιου Παπαζαχαρία. Ηθελα, τουλάχιστον, ακόμα δύο πρωινά, να συλλογιστώ πάνω στον πλούτο της προσφοράς, σε τέχνη και κοινωνική συναίσθηση, του σημαντικού, εν πολλοίς καινοτόμου, Ελληνα δημιουργού (1939-1994) στην πρώτη μεγάλη αναδρομική έκθεσή του τα τελευταία 30 χρόνια· έως τις 24 Μαΐου.
Κατέγραψα, επιτόπου, σκόρπιες σημειώσεις και τις καταθέτω… ανέπαφες: καρουσέλ για τα παιδάκια του Βιετνάμ με βαρκούλες/φερετράκια, 1966· ανάκληση κατευθείαν Λωρίδας της Γάζας 2026, χωρίς διαμεσολαβήσεις και επεξηγήσεις. Λούνα Παρκ 1967: σχοινοβάτες χορευτές, κλόουν και αποκριάτικοι πιερότοι. Βαρκούλες χάρτινες και πλοία με φουγάρα, ασάλευτα και, μαζί, ταξιδιάρικα. Γλάροι σαγηνευτικοί και όρνια με μαδημένα φτερά (οι φοίνικες της χούντας;) που στέκονται στον αέρα έτοιμοι να καταρρεύσουν. Ενα παιδί που δεν μπορεί να σταματήσει να ζωγραφίζει [με την αθωότητα ενός παιδιού, θα έλεγε ο Πικάσο, με την πονηριά ενός παιδιού, λέω εγώ] και το λένε Ακριθάκη, Σαγκάλ, Μιρό, Καντίνσκι…
Τέσσερις παραλλαγές του φασισμού στην Ελλάδα, τετράπτυχο, πίνακες, 1967: κάγκελα που φυλακίζουν το γαλάζιο (θυμάμαι, στα στενά καγκελόφραχτα παράθυρα των κελιών της φυλακής, τον τεμαχισμένο ουρανό). Πικρά αριστουργήματα. Ελεγείες και σάτιρες, Καρυωτάκης. Ecce Homo, Ιδού ο Ανθρωπος· ο γελοιωδέστερος δικτάτορας που είδα ποτέ, αυτοπαρασημοφορημένος, κολλημένος σε τοίχο από τούβλα σαν παλιά χαλκομανία, ακατάλληλος ακόμα και για εκτέλεση, αξιολύπητος. Η απόλυτη κόντρα στις φωτογραφίες των εκτελεσμένων της Πρωτομαγιάς στην Καισαριανή.
Γιγάντιο πανό/ταμπλό: στρατηγοί γκροτέσκοι, κωμικοί και αλλόκοτοι, κατασκευή από χαρτόνι, χάρτινοι «ήρωες», στρατιώτες ρομπότ, με το τανκ από πίσω, καθώς εκτελούν ανθρωπόσχημο πουλί… εσταυρωμένο, έτοιμο να πετάξει. Στο ίδιο κάδρο, τρία πρόσωπα: Χίτλερ, Φράνκο, Νίξον· ασυναίσθητα συμπληρώνεις τον τέταρτο· αν ζούσε ο Ακριθάκης! Δάσος από οδικά σήματα, το χάος της πόλης, και πίσω, στο φόντο, ένα δάσος φλεγόμενο… Η «Βιολάντα», τα Τέμπη, η συνάφεια… Η τέχνη, που μάχεται, όσο και όπως μπορεί, να σώσει ό,τι γίνεται ακόμη να σωθεί…
