Για πολλά χρόνια κράτησα τις μεγάλες μου αγάπες για την τέχνη στη σκιά. Ηταν σαν να ζούσα δύο ζωές, μία προς τα έξω, δημόσια, και την άλλη προς τα μέσα, ιδιωτικά.
Η εξωτερική κύλησε αναίμακτα και πλουσιοπάροχα. Εκείνες οι δεκαετίες της ζωής μου συνδυάστηκαν με πρωτοφανή γεγονότα στον καλλιτεχνικό χώρο. Διάβαζα και έβλεπα καταπληκτικά πράγματα. Ξένη και ελληνική λογοτεχνία, φιλοσοφία, κοινωνιολογία, ψυχολογία. Ιδιαίτερα στον κινηματογράφο, τα χρόνια εκείνα γεννήθηκαν σχολές και κινήματα που αποτελούν μέχρι σήμερα ανεξάντλητα σημεία αναφοράς. Ιταλικός νεορεαλισμός, βρετανικό Free Cinema, γαλλικό Νέο Κύμα, αμερικανικό σινεμά του ’60 και του ’70. Δεν έχανα ούτε τις ταινίες των χωρών της Ανατολικής Ευρώπης, παρά τους βαρείς συμβολισμούς τους, ούτε φυσικά ό,τι νέο εμφανιζόταν στον ελληνικό κινηματογράφο.
Αλλά οι πραγματικά μεγάλες μου αγάπες στην τέχνη ήταν δύο είδη (βασικά λογοτεχνικά και κινηματογραφικά): το φανταστικό και το αστυνομικό. Ομως έμεναν κατά κάποιο τρόπο «κρυμμένα» και τα ζούσα ως ένοχες απολαύσεις εξαιτίας της συγκυρίας της εποχής. Πώς εγώ, ένας προοδευτικός νέος με γνώσεις, έπαιρνα στα σοβαρά αυτά τα αστικά «παρακμιακά» προϊόντα;
Η αλήθεια είναι ότι δεν ήξερα τι να απαντήσω, πώς να «προστατέψω» (λες και είχαν ανάγκη!) δύο είδη που πίστευα βαθιά μέσα μου στην αξία τους, αλλά που δεν είχα τις απαραίτητες γνώσεις για να υπερασπιστώ. Αυτό με πλήγωνε αφάνταστα. Οπως και το άλλο: άσε το φανταστικό και μίλησέ μας για την πραγματικότητα! Αν προσθέσει κανείς στο σκηνικό και τα επτά χρόνια της χούντας, ίσως να μπορεί να καταλάβει πόσο ένιωθα παρείσακτος.
Μόνο στα χρόνια μου στο Παρίσι κατάλαβα ότι αυτά που αγαπούσα και με καλούσαν από την παιδική μου ηλικία ήταν τελικά πολύ σοβαρά είδη. Τόσο οι βασικές σπουδές κινηματογράφου αλλά και (κυρίως!) οι παράλληλες στην ψυχανάλυση με βοήθησαν να καταλάβω την πραγματική φύση τους ως βαθύτατα υπαρξιακά είδη που σχετίζονται άμεσα με την επιθυμία, την παράβαση και την υπέρβαση.
Τότε συνειδητοποίησα ότι όλοι οι μεγάλοι συγγραφείς και σκηνοθέτες που αποτελούσαν τη «δημόσια» ζωή μου, πρόσφεραν τώρα όλα τα μέσα για να υπερασπιστώ την ιδιωτική. Το γαλλικό Νέο Κύμα φώτισε το νουάρ, το «Σολάρις» του Ταρκόφσκι και το «La Jetée» του Μαρκέρ την επιστημονική φαντασία και τα ταξίδια στον χρόνο και τον εαυτό σου. Οσο πιο πολύ έχεις γνωρίσει την «υψηλή» τέχνη τόσο περισσότερο μπορείς να υπερασπιστείς και την «ελάσσονα» τέχνη, όταν αυτή γίνεται με πάθος και αλήθεια. Αν μείνεις ένας απλός λάτρης, τότε δεν καταλαβαίνεις ούτε αυτό που αγαπάς.
Τώρα μπορούσα να εκτιμήσω τη σημασία της Ιστορίας στα αγαπημένα μου είδη, τη σκηνική τους οικονομία, τα περιορισμένα τους μέσα, την τόλμη ή και το θράσος τους. Τώρα μπορούσα να κάνω και τις δικές μου ταινίες. Οι δύο μου ζωές είχαν γίνει μία.
*Σκηνοθέτης, διευθυντής Film Studies BA MA New York College, Athens, University of Greenwich, UK
-320x213.jpg)
