Πολλοί υποστηρίζουν ότι ο επόμενος μεγάλος πόλεμος θα γίνει για το νερό. Κι αν ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή τούς διαψεύδει προς το παρόν, οι Κασσάνδρες δεν έχουν σιωπήσει, και όχι άδικα, καθώς η κλιματική κρίση φέρνει τρομερές αλλαγές, για τις οποίες όλοι έχουμε ευθύνη. Μας το υπενθυμίζει με τη δύναμη της τέχνης η έκθεση «For Our Time is the Time of Water» που εγκαινιάζεται στον μη κερδοσκοπικό oργανισμό και χώρο τέχνης «TAVROS» αύριο, 5 Μαρτίου, θέτοντας ένα καίριο ερώτημα: Σε ποιον ανήκει το νερό; Πώς μπορούμε να επανεξετάσουμε τη συλλογική μας ευθύνη απέναντι στα υδάτινα συστήματα που συντηρούν τη ζωή πριν γίνουν οριστικά αόρατα;
Την έκθεση επιμελούνται η διευθύντρια του «TAVROS» Mαρία-Θάλεια Καρρά και η ανεξάρτητη επιμελήτρια Mayssa Fattouh, φέρνοντας στην Αθήνα, σε μια σπάνια διαγενεακή συνάντηση, γυναίκες καλλιτέχνιδες (αρκετές αναμένονται στα εγκαίνια) με διεθνές έργο και δράση.
Μια εκθεσιακή παρέμβαση που στρέφει την προσοχή στο νερό ως θεμελιώδη όρο ζωής, μνήμης και πολιτικής, σε μια εποχή ακραίων πλημμυρών, παρατεταμένων ξηρασιών, μόλυνσης των θαλασσών και των αυξανόμενων συγκρούσεων γύρω από τους φυσικούς πόρους. Εξετάζει πώς το νερό άλλοτε απουσιάζει και άλλοτε υπερχειλίζει, πώς ελέγχεται, ιδιωτικοποιείται ή καταστρέφεται, αλλά και πώς παραμένει φορέας γνώσης, αντίστασης και συλλογικής ευθύνης.
Από την Αθήνα και τη θάλασσα της Αττικής έως την Κεντρική Ασία, το Ιράκ και το δέλτα του Ινδού ποταμού, τα έργα της έκθεσης χαρτογραφούν τις συνέπειες των ανθρώπινων παρεμβάσεων στα υδάτινα συστήματα (εκτροπές ποταμών, αποστραγγίσεις, υποδομές και εξορύξεις) και τις επιπτώσεις τους στις κοινότητες και τα τοπία. Παράλληλα, η έκθεση προτείνει άλλους τρόπους να σκεφτούμε τη σχέση μας με το νερό, όχι ως κάτι που πρέπει να ελεγχθεί, αλλά ως κάτι με το οποίο συνυπάρχουμε.
Εχουμε την ευκαιρία να δούμε τη δουλειά της πολυβραβευμένης Παλαιστίνιας Jumana Manna, η οποία πριν από λίγους μήνες ολοκλήρωσε το δημόσιο έργο «Sebastia» για το Νέο Κυβερνητικό Συγκρότημα του Οσλο. Εδώ, για το γλυπτικό έργο «Water Arms» (2019) «χρησιμοποιεί κεραμικά στοιχεία που παραπέμπουν σε κατακερματισμένα συστήματα άρδευσης, σχολιάζοντας τις αποτυχημένες υποδομές και τις μορφές ελέγχου του νερού», επισημαίνουν οι επιμελήτριες.
Η Ayesha Hameed, η οποία διδάσκει στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα MFA in Art στο Goldsmiths και είναι καθηγήτρια Καλλιτεχνικής Ερευνας στο Uniarts Helsinki εκθέτει «την κινηματογραφική επιστολή “Ilemuria” (2023), ένα ποιητικό έργο γύρω από το νερό ως υπαρξιακή και συλλογική κατάσταση».
Η Alia Farid που το 2023 τιμήθηκε με το Lise Wilhelmsen Art Award και έχει συμμετάσχει στις Μπιενάλε του Σάο Πάολο και του Whitney, στην ταινία «Chibayish» (2022) «εστιάζει στα έλη του νότιου Ιράκ, καταγράφοντας τις καθημερινές ζωές κοινοτήτων που βιώνουν τις επιπτώσεις κρατικών παρεμβάσεων, πολέμου και κλιματικής αλλαγής».
Με το έργο «Taming Waters and Women» (2024) της κολεκτίβας DAVRA research collective «επιστρέφουμε στην περίοδο της σοβιετικής ηγεμονίας στην Κεντρική Ασία, συνδέοντας τον έλεγχο των υδάτων με την εξόρυξη φυσικών πόρων και τη γυναικεία εργασία». Ακόμα, η περιπατητική πρακτική της Δάφνης Λιαναντωνάκη (Beyond the Mountain, 2023-26) «εστιάζει στα ποτάμια και τα βουνά γύρω από την Αθήνα, αναδεικνύοντας τη συνύπαρξη ανθρώπων και υδάτινων οικοσυστημάτων». Ενώ στο έργο Stranded (2021), η Rossella Biscotti «παρουσιάζει γυάλινες μορφές διαμορφωμένες από τον χρόνο και τις παλίρροιες, αντιμετωπίζοντας την ακτή ως ένα εύθραυστο αρχείο περιβαλλοντικής και βιομηχανικής μνήμης».
Παρουσιάζεται επίσης ο εικονογραφημένος χάρτης «Αθήνα – Πόλις Υδάτινη» της Ελένης Παπασκυριανού, που καθιστά ορατά τα αόρατα υδάτινα δίκτυα της πόλης και απευθύνεται και σε παιδιά και οικογένειες. Παράλληλα, το έργο «Horizon» (2026) της Navine G. Dossos μεταφέρει την εικόνα του θαλάσσιου ορίζοντα σε υφάσματα και ρούχα εργασίας, συνδέοντας το νερό με την καθημερινότητα και τη διάχυση της τέχνης πέρα από τον εκθεσιακό χώρο.
Στο πλαίσιο της έκθεσης θα πραγματοποιηθεί δημόσιο πρόγραμμα με ξεναγήσεις και δράσεις, αρχίζοντας από το Σάββατο, 28 Μαρτίου (9.00-11.00) με τον περίπατο «Από την κορφή του βουνού βλέπεις τη θάλασσα», με οδηγό τη Δάφνη Λιαναντωνάκη.
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ: Εγκαίνια: 5 Μαρτίου, 19.00-22.00. Διάρκεια έως 27 Ιουνίου. TAVROS, 1ος όροφος, Αναξαγόρα 33, περιοχή Ταύρος. https://tavros.space
