Οταν η οικονομική κρίση της Ελλάδας συζητιόταν σε ιδιωτικά σαλόνια

Το περιεχόμενό του δεν είχε τίποτα το κοσμικό. Δεν σχετιζόταν με τις διαστροφές του παιδοβιαστή και των φίλων του. Ο Επστιν (μαζί, όπως λέει, με τον Μπιλ Γκέιτς) σχεδίαζε «πολύ μικρές συναντήσεις» για «νέες λύσεις στη χρηματοπιστωτική κρίση» και ζητούσε προτάσεις για συμμετέχοντες σε αυτές: πρώην πρωθυπουργούς, κεντρικούς τραπεζίτες, επικεφαλής εποπτικών αρχών, κορυφαίους οικονομολόγους, στελέχη του ΔΝΤ. Το έγγραφο αυτό δεν έχει απασχολήσει σοβαρά μέχρι τώρα ούτε την ελληνική ούτε τη διεθνή δημόσια συζήτηση. Κι όμως, αν διαβαστεί προσεκτικά, λειτουργεί ως κλειδί ερμηνείας των Epstein Files: όχι ως συλλογή σκανδάλων, αλλά ως πολιτικό αρχείο μιας εποχής όπου κρίσιμες αποφάσεις συζητιούνταν εκτός θεσμών, από ένα συγκεκριμένο ιδεολογικό μπλοκ.

Το ντοκουμέντο

«Θα μπορούσες να δοκιμάσεις τον Λουκά Παπαδήμο – πρώην υπηρεσιακό πρωθυπουργό και στέλεχος της ΕΚΤ από την Ελλάδα. Ο επικεφαλής της Κεντρικής Τράπεζας της Ιρλανδίας, Πάτρικ Χόνοχαν, είναι επίσης πολύ καλός. Ο Βίτορ Γκασπάρ –υπουργός Οικονομικών της Πορτογαλίας και επίσης πρώην στέλεχος της ΕΚΤ– είναι επίσης πολύ καλός. Από το Ηνωμένο Βασίλειο: ο Αντεν Τέρνερ, επικεφαλής της βρετανικής Αρχής Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών FSA. Επειτα υπάρχουν οι οικονομολόγοι: Κένεθ Ρόγκοφ κ.ά. Ενας τύπος που θα πρότεινα, τον οποίο ακούνε όλοι στην Ευρώπη –συμπεριλαμβανομένου του Μάριο Ντράγκι– είναι ο Πολ ντε Γκρόου. Από το ΔΝΤ, ο Ολιβιέ Μπλανσάρ. Θα το ξανασκεφτώ λίγο ακόμη. Και φυσικά, μπορείς πάντα να με καλέσεις κι εμένα! Ερχομαι πολύ φτηνά…».

Aυτή ήταν η απάντηση του πρόθυμου δημοσιογράφου Λάντον Τόμας Τζ. των New York Times σε ένα εμπιστευτικό μέιλ στον Επστιν στις 30 Σεπτεμβρίου 2012. Παραμένει άγνωστο, αλλά όχι απίθανο, αν όλοι αυτοί συναντήθηκαν τελικά. Υπενθυμίζεται πως ο Επστιν ήταν ήδη τότε καταδικασμένος για σεξουαλική κακοποίηση δεκάδων κοριτσιών, ηλικίας ακόμη και 14 ετών.

Ολα τα πρόσωπα του μέιλ ανήκουν –με διαφορετικές αποχρώσεις– στο ίδιο ευρύτερο ιδεολογικό στρατόπεδο: υπέρμαχοι της δημοσιονομικής πειθαρχίας, αποδέκτες ή συνδιαμορφωτές πολιτικών λιτότητας, στελέχη θεσμών (ΕΚΤ, ΔΝΤ, υπουργεία Οικονομικών) που αντιμετώπισαν την ελληνική κρίση ως τεχνοκρατικό πρόβλημα, όχι ως κοινωνική κρίση. Ο Παπαδήμος, ο Γκασπάρ και ο Χόνοχαν ήταν πρόσωπα που προωθούσαν πολιτικές με βαριές κοινωνικές συνέπειες, παρουσιασμένες ως μονόδρομος. Ο Ρόγκοφ και ο Ντε Γκρόου εκπροσωπούσαν τη θεωρητική νομιμοποίηση αυτών των πολιτικών. Ο Μπλανσάρ, επικεφαλής οικονομολόγος του ΔΝΤ, ήταν ο άνθρωπος που για χρόνια παρείχε την επιστημονική σφραγίδα στο πρόγραμμα προσαρμογής της ευρωζώνης. Υπήρξε πολύ σκληρός στις διαπραγματεύσεις του 2015 με την Ελλάδα και εισηγούνταν νέες περικοπές πριν από το τρίτο Μνημόνιο.

Ο Παπαδήμος φαίνεται πως ήταν ο ιδανικός συνομιλητής για τους άτυπους συμβούλους του Επστιν: πρώην στέλεχος της ΕΚΤ, αποδεκτός από τις αγορές, πολιτικά «ουδέτερος». Το γεγονός ότι το όνομά του κυκλοφορούσε σε ιδιωτικές συζητήσεις για τη «σωτηρία της Ευρώπης» φωτίζει κάτι που στην Ελλάδα βιώθηκε ως αίσθηση: ότι κρίσιμες αποφάσεις λαμβάνονταν έξω από το δημοκρατικό πεδίο.

Το μέιλ αυτό, ένα από τα 1.500 αρχεία στα οποία υπάρχει κάποια αναφορά για Ελλάδα, επιβεβαιώνει για ακόμα μία φορά πως η οικονομική πολιτική της Ε.Ε. συζητιόταν σε άτυπα φόρα, με ανθρώπους που δεν είχαν θεσμική εντολή, αλλά τεράστια επιρροή. Ενδεχομένως αυτό εξηγεί γιατί οι ευρωπαϊκοί θεσμοί αντέδρασαν αμυντικά όταν άρχισαν να δημοσιοποιούνται τέτοια αρχεία. Ο Ευρωπαίος αξιωματούχος Μάρος Σέφτσοβιτς, του οποίου το όνομα εμφανίστηκε τρις σε αναφορές στα αποχαρακτηρισμένα έγγραφα, έσπευσε τις προηγούμενες μέρες να διαψεύσει κάθε εμπλοκή του, όπως κατέγραψε το Politico.

Ο ρόλος του Τύπου

Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι το μέιλ του 2012 ανταλλάσσεται με έναν δημοσιογράφο των New York Times. Ο Τύπος εδώ δεν λειτουργεί ως ελεγκτής της εξουσίας, αλλά ως κόμβος γνώσης και διασύνδεσης. Αυτό είναι ίσως το πιο σκοτεινό σημείο: όχι γιατί συνιστά απαραιτήτως διαφθορά, αλλά γιατί δείχνει θεσμική οικειότητα. Η σχέση αυτή, ακόμα κι αν δεν εμπεριέχει οικονομική συναλλαγή, λειτουργεί ως «πλυντήριο» για τον καταδικασμένο χρηματιστή. Ο δημοσιογράφος Λάντον Τόμας γνωρίζει ποιοι «ακούγονται» στην Ευρώπη, ποιοι έχουν πρόσβαση στον Nτράγκι, ποιοι μπορούν να μιλήσουν εκτός κάδρου. Είχε για χρόνια επαφές και ανταλλαγές μηνυμάτων με τον Eπστιν σε επαγγελματικό –αλλά και φιλικό– επίπεδο. Σε ένα άλλο μέιλ του 2007, και αφότου οι Times δημοσίευσαν αρνητικό ρεπορτάζ για τον Επστιν, ο Tόμας τού προτείνει να δώσει συνέντευξη «με τους δικούς του όρους» ώστε να επαναπροσδιοριστεί η δημόσια εικόνα του (σ.σ. προφανώς προς όφελός του).

Η σχέση του δημοσιογράφου με τον Επστιν συνεχίστηκε όλα τα χρόνια μέχρι τον θάνατο του τελευταίου. Κάποια στιγμή ο Τόμας τού ζήτησε μάλιστα να δωρίσει χρήματα σε ένα φιλικό του πολιτιστικό κέντρο στο Χάρλεμ, γεγονός που οδήγησε τελικά στην απόλυσή του από τους NYT, καθώς, όπως ανακοίνωσε η εφημερίδα το 2019, «υπήρξε σαφής παραβίαση των κανόνων δεοντολογίας».

Κατά τα άλλα στα Epstein Files βρίσκουμε πτήσεις του παιδιοβιαστή στην Ελλάδα, προσπάθεια σορταρίσματος της ελληνικής οικονομίας, εμπόριο ελληνικών αρχαιοτήτων, μια έντονη κινητικότητα γύρω από ελληνικά περιουσιακά στοιχεία και έναν… ελληνορθόδοξο κληρικό που περιγράφεται ως δράστης σεξουαλικής κακοποίησης και ο οποίος φέρεται να κακοποιούσε νεαρή κοπέλα η οποία βρισκόταν υπό τον έλεγχο κάποιας «γνωστής ρωσικής εγκληματικής οικογένειας» (βλ. «Τι γνωρίζουμε για τη δράση του Επστιν στην Ελλάδα», info-war.gr, 3/2/2026).

Ευρώπη: όταν το αρχείο γίνεται πολιτικό γεγονός

Οι αποκαλύψεις των Φακέλων Επστιν για σημαίνοντα πρόσωπα σε Βρετανία, Πολωνία, Τσεχία, Σλοβακία, Ισπανία, Γαλλία και Νορβηγία

Στη Μεγάλη Βρετανία, οι αποκαλύψεις προκάλεσαν ντόμινο παραιτήσεων καθώς μία ημέρα μετά τον προσωπάρχη του πρωθυπουργού, Μόργκαν ΜακΣουίνι, παραιτήθηκε χθες και ο διευθυντής επικοινωνίας του, Τιμ Αλαν, ενώ είχε αναλάβει καθήκοντα μόλις λίγους μήνες.

■ «Τα έγγραφα που δημοσιεύθηκαν στις ΗΠΑ αποκαλύπτουν ενδείξεις συμμετοχής της Πολωνίας», δήλωσε ο Πολωνός πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ σε συνέντευξη Τύπου στις 4 Φεβρουαρίου. «Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε να αντιμετωπιστούν με ελαφρότητα οι υποθέσεις που αφορούν την κακοποίηση πολωνικών παιδιών από το δίκτυο παιδεραστών και τον οργανωτή αυτού του σατανικού κύκλου, τον Επστιν», δήλωσε ο Τουσκ μετά την ανακοίνωση της έναρξης έρευνας για το θέμα, εστιάζοντας κυρίως στο πρόσωπο του θεωρούμενου «προμηθευτή» θυμάτων, Ντάνιελ Σιάντ, ο οποίος επίσης εγκαταστάθηκε στη Βαρκελώνη το 2017.

Τα ηλεκτρονικά μηνύματα του Σιάντ αποκαλύπτουν ότι, το 2009, η Κρακοβία ήταν κέντρο πρόσληψης νεαρών γυναικών, ιδίως από τα μικρότερα και φτωχότερα χωριά και κωμοπόλεις των βουνών Μπεσκίντ. Το έκανε αυτό με το πρόσχημα ότι τους πρόσφερε δουλειά ως μοντέλα. Στην αλληλογραφία του, ο Σιάντ αναφέρεται στον εαυτό του ως «ανιχνευτή» που προσλάμβανε κορίτσια και ζητούσε τουλάχιστον 4.000 ευρώ για να καλύψει τα έξοδα ταξιδιού και πρόσληψης. Η πολωνική κυβέρνηση αποφάσισε να εξετάσει διεξοδικά τους πιθανούς δεσμούς του Αμερικανού εγκληματία στη χώρα. Για τον σκοπό αυτό, δημιούργησε μια ειδική ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής τον Πολωνό υπουργό Δικαιοσύνης και γενικό εισαγγελέα, Βάλντεμαρ Τσούρεκ.

■ Στην Τσεχία, τα Epstein Files περιορίζονται σε περιφερειακές αναφορές, χωρίς πολιτικά ονόματα. Η μοναδική εξαίρεση είναι η παρουσία του σούπερ μόντελ Βερόνικα Βαρέκοβα σε κατοικία του εκατομμυριούχου, χωρίς περαιτέρω στοιχεία. Στη Σλοβακία, όμως, τα αρχεία οδήγησαν σε πολιτική αναταραχή και εξελίξεις. Οι αποκαλύψεις για αλληλογραφία μεταξύ του Επστιν και του πρώην υπουργού Εξωτερικών και πρώην προέδρου της γενικής συνέλευσης του ΟΗΕ, Μίροσλαβ Λάιτσακ –με αιτήματα για σεξουαλικές συναντήσεις– είχαν άμεσο αποτέλεσμα: ο Λάιτσακ παραιτήθηκε από σύμβουλος του νυν πρωθυπουργού Ρόμπερτ Φίτσο.

■ Στον αντίποδα, στην Ισπανία, τα αρχεία είναι εντυπωσιακά φτωχά. Ο πρώην πρωθυπουργός Χοσέ Μαρία Αθνάρ εμφανίζεται μόνο ονομαστικά, χωρίς κάποια σκιά στο πρόσωπό του. Αντίθετα, αναφέρονται κοινωνικές επαφές με την Ανα Ομπεργόν, γνωστή Ισπανίδα ηθοποιό και τηλεοπτική περσόνα, με μακρά παρουσία στην κοσμική ζωή της χώρας.

■ Στη Γαλλία, τα Epstein Files προκάλεσαν ισχυρούς πολιτικούς τριγμούς, όχι επειδή αποκάλυψαν σεξουαλικά εγκλήματα, αλλά επειδή έφεραν στο φως ένα πυκνό πλέγμα επαφών της πολιτιστικής και πολιτικής ελίτ με τον Eπστιν, ακόμη και μετά την αρχική καταδίκη του το 2008. Στο επίκεντρο βρέθηκε ο πρώην υπουργός Πολιτισμού, Ζακ Λανγκ, ιστορικό στέλεχος της γαλλικής Αριστεράς, το όνομα του οποίου εμφανίζεται δεκάδες φορές στο αρχειακό υλικό. Οι αποκαλύψεις οδήγησαν τελικά στην παραίτησή του την Κυριακή 8/2 από την προεδρία του Institut du Monde Arabe στο Παρίσι, ενώ παράλληλα οι γαλλικές αρχές διερευνούν οικονομικές πτυχές της υπόθεσης.

■ Ισως η πιο χαρακτηριστική ευρωπαϊκή περίπτωση θεσμικής αντίδρασης καταγράφεται στη Νορβηγία. Μετά τη δημοσιοποίηση των αρχείων οι εισαγγελικές αρχές άνοιξαν έρευνα γύρω από τον πρώην πρωθυπουργό Τόρμπιορν Γιάγκλαντ, με αντικείμενο πιθανές παροχές, διευκολύνσεις ή ανταλλαγές που συνδέονται με τον Επστιν. Παρότι μέχρι στιγμής δεν έχει προκύψει ποινική δίωξη, το πολιτικό βάρος της υπόθεσης είναι τεράστιο. Ο Γιάγκλαντ είχε φιλοξενηθεί στο σπίτι του Επστιν στη Νέα Υόρκη το 2018, καθώς και σε διαμέρισμά του στο Παρίσι το 2015 και το 2018, σύμφωνα με τα έγγραφα. Το νορβηγικό υπουργείο Εξωτερικών γνωστοποίησε ότι θα ζητήσει από το Συμβούλιο της Ευρώπης να άρει την ασυλία που έχει ο Γιάγκλαντ ως πρώην επικεφαλής του Οργανισμού.

Παράλληλα, η πριγκίπισσα διάδοχος Μέτε Μάριτ προχώρησε σε μια –μάλλον υποκριτική– δημόσια απολογία για τις παλαιότερες επαφές της με τον Αμερικανό χρηματιστή, αναγνωρίζοντας ότι επρόκειτο για «σοβαρό σφάλμα κρίσης». Στο ίδιο πλαίσιο, εξετάστηκαν και επαφές ανώτερων διπλωματών, αποτυπώνοντας το εύρος της διείσδυσης του καταδικασμένου εγκληματία σε κύκλους διεθνούς κύρους.

Αναγκαία διευκρίνιση

Σημειώνεται πάντως ότι η δημοσιοποίηση των Epstein Files συνοδεύτηκε από κύματα παραπληροφόρησης, πλαστά έγγραφα και κατασκευασμένες «λίστες». Σε ορισμένες περιπτώσεις, ακόμη και αρχηγοί κρατών στοχοποιήθηκαν μέσω ψευδών συσχετισμών. Η αναφορά ενός ονόματος σε αρχειακό υλικό δεν συνιστά απόδειξη ενοχής. Αξίζει να υπογραμμιστεί ότι η εικόνα που έχουμε σήμερα από τα Epstein Files παραμένει μερική και αποσπασματική. Το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης έχει παραδεχτεί ότι κρατά ακόμη κλειδωμένα στα συρτάρια του τουλάχιστον άλλα τρία εκατομμύρια αρχεία! Παράλληλα, η διαδικασία των διαρροών έχει προκαλέσει έντονες και εύλογες αντιδράσεις από θύματα του παιδοβιαστή, καθώς σε αρκετές περιπτώσεις δημοσιοποιήθηκαν προσωπικά τους στοιχεία, ονόματα ή λεπτομέρειες ταυτοποίησης χωρίς τη συναίνεσή τους.

● Το άρθρο γράφτηκε στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος PULSE, στο οποίο συμμετέχει κατ’ αποκλειστικότητα η «Εφ.Συν.». Συνεργάστηκαν οι Bartłomiej Kuraś (Gazeta Wyborcza-Πολωνία), Petr Jedlička (Denik Referendum-Tσεχία), Lola García-Ajofrín (El Confidencial-Iσπανία).