Tην ώρα που στα βουνά όλης της Ελλάδας ξοδεύονται εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης για «καθαρισμούς δασών και απομάκρυνση καύσιμης ύλης», ο ΟΣΕ δεν έχει ακόμη βρει τον τρόπο να οργανώσει αποτελεσματικά την απομάκρυνση των δέντρων που βρίσκονται δίπλα στις σιδηροδρομικές γραμμές και χθες έστειλαν στο νοσοκομείο τον μηχανοδηγό της αμαξοστοιχίας που εκτελούσε το δρομολόγιο Ολυμπία-Κατάκωλο.
Το χθεσινό περιστατικό σημειώθηκε στις 8.10 π.μ. στην περιοχή του Αγίου Κωνσταντίνου από την οποία περνούσε η αμαξοστοιχία του προαστιακού 1381, που ακινητοποιήθηκε έχοντας υποστεί σοβαρές βλάβες και, ευτυχώς, δεν μετέφερε επιβάτες. Η πρόσκρουση του δέντρου στο τρένο έρχεται να επιβεβαιώσει την κακή κατάσταση στην οποία παραμένει το ασυντήρητο σιδηροδρομικό δίκτυο, τρία χρόνια μετά τα Τέμπη και μετά από δεκάδες προσκρούσεις συρμών σε πεσμένους κορμούς, που έχουν προκαλέσει ακόμη και απομάκρυνση προέδρου του ΟΣΕ, του Γιάννου Γραμματίδη, τον Σεπτέμβριο του 2024.
«Στο ίδιο έργο θεατές», ήταν το πρώτο σχόλιο της Πανελλήνιας Ενωσης Προσωπικού Ελξης (ΠΕΠΕ), με τους μηχανοδηγούς-μέλη της να μιλούν για «νοσηρές καταστάσεις» που επιβεβαιώνουν «τις επισημάνσεις και την αγωνία μας σχετικά με την κατάσταση της σιδηροδρομικής υποδομής». Ενα από τα πρώτα περιστατικά δέντρου εναντίον τρένου είχε καταγραφεί λίγες μέρες πριν από τα Τέμπη, τον Φεβρουάριο του 2023, όταν κομμάτι από κορμό δέντρου διαπέρασε την καμπίνα του μηχανοδηγού αμαξοστοιχίας Ιντερσίτι από Θεσσαλονίκη που πλησίαζε στην Αθήνα, κοντά στον Αγιο Στέφανο.
Διαμαρτυρίες
Ακολούθησε πλήθος άλλων περιστατικών, με τους μηχανοδηγούς να διαμαρτύρονται όχι μόνο για τα δέντρα που έπεφταν αλλά και για εκείνα που έκρυβαν τα φωτοσήματα ή άρπαζαν φωτιά, προκαλώντας διακοπή των δρομολογίων. Τον Σεπτέμβριο του 2024, αμαξοστοιχία με προορισμό τη Χαλκίδα έπεσε και πάλι πάνω σε πεσμένους κορμούς και το συγκεκριμένο περιστατικό από το οποίο κινδύνευσαν μηχανοδηγός και επιβάτες προκάλεσε ένα αδιανόητο γαϊτανάκι δηλώσεων μετάθεσης της ευθύνης. Ο τότε πρόεδρος του ΟΣΕ, Γιάννος Γραμματίδης, έβγαινε στις τηλεοράσεις λέγοντας ότι φταίει το Δασαρχείο που δεν δίνει άδειες για κοπή δέντρων. Ο τότε υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Θ. Σκυλακάκης, έβγαινε και έλεγε ότι δεν χρειάζεται τέτοια άδεια, ο Γ. Γραμματίδης δήλωνε άγνοια για τα λεγόμενα του Θ. Σκυλακάκη και ο τότε υπουργός Επικρατείας, Μάκης Βορίδης, αρμόδιος στο Μαξίμου για θέματα σιδηροδρόμου, δήλωνε ευθέως πως όσοι δεν γνωρίζουν τις αρμοδιότητές τους πρέπει να πάνε σπίτι τους.
Μέσα στην αναστάτωση, που οδήγησε τελικά και στην απομάκρυνση Γραμματίδη, παρενέβη και ο Εθνικός Οργανισμός Διερεύνησης Αεροπορικών και Σιδηροδρομικών Ατυχημάτων, ο ΕΟΔΑΣΑΑΜ, από τον οποίο τότε το πανελλήνιο περίμενε την έκδοση πορίσματος για τα Τέμπη. Ο ΕΟΔΑΣΑΑΜ εξέδωσε αυστηρή σύσταση, ζητώντας από τον ΟΣΕ να καθαρίσει τη βλάστηση «εδώ και τώρα» σε απόσταση 10 μέτρων εκατέρωθεν των σιδηροτροχιών έως το τέλος Οκτωβρίου. Μετά από δύο μέρες όμως ο ΕΟΔΑΣΑΑΜ μόνο συγγνώμη δεν ζήτησε από τον ΟΣΕ για την ανέφικτη προθεσμία και δήλωσε πως η σύσταση δεν σημαίνει υπαιτιότητα του ΟΣΕ.
Η παρέμβαση ΡΑΣ
Στο μεταξύ, νωρίτερα από τα συγκεκριμένα περιστατικά, τον Αύγουστο του 2024, είχε παρέμβει στο ζήτημα και η Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων (ΡΑΣ), σημειώνοντας πως είχε ζητήσει την άμεση λήψη μέτρων και ενεργειών, με την εκτέλεση εργασιών εκχόρτωσης και κοπής δέντρων πλησίον της σιδηροδρομικής υποδομής. Η ΡΑΣ επέρριπτε ευθύνες στον ΟΣΕ, τονίζοντας ότι «η διαδικασία ανάθεσης τόσο των συμφωνιών-πλαίσιο όσο και των εργολαβιών/συμβάσεων εξελίσσεται με ρυθμό βραδύτερο από τον αναμενόμενο, δείγμα μη ορθού προγραμματισμού από πλευράς του Οργανισμού».
Η κατάσταση παραμένει χωρίς ουσιαστική βελτίωση, με τον ΟΣΕ να παρεμβαίνει πυροσβεστικά με αποσπασματικές εργολαβίες όπου διαπιστώνεται πρόβλημα, ενίοτε και κατόπιν εορτής. Το πόσο υπαρκτό παραμένει το πρόβλημα επιβεβαιώνεται και από τις αποφάσεις που λαμβάνει η διοίκηση του Οργανισμού. Μόλις πριν από λίγες ημέρες εγκρίθηκε αίτημα για την εκτέλεση εργασιών κοπής και αποκλάδωσης δέντρων εκατέρωθεν των σιδηροδρομικών γραμμών και στις εγκαταστάσεις του ΟΣΕ, σε περιοχές της Αθήνας και της Θήβας, μετά τη λήξη προηγούμενων συμβάσεων και από εκ νέου αυτοψίες που κατέδειξαν την επικινδυνότητα ορισμένων δέντρων. Το έργο καλύπτει τμήματα από Αγ. Στέφανο έως Χαλκίδα, Οινόη έως Σφίγγα και Σφίγγα έως Δαύλεια και έχει προϋπολογισμό ύψους 60.000 ευρώ με διάρκεια έξι μηνών. Η παρέμβαση κρίθηκε άκρως επείγουσα για την ασφάλεια επιβατών, εργαζομένων και υποδομών, ενώ απαντά και σε οχλήσεις Δήμων, Περιφερειών και εισαγγελικών αρχών για επικίνδυνα δέντρα.
Προειδοποίηση
Με αφορμή το χθεσινό περιστατικό, οι μηχανοδηγοί ζήτησαν «γενναίες αποφάσεις»: «Εάν ο ΟΣΕ δεν στελεχωθεί άμεσα με όλες τις απαραίτητες ειδικότητες, ανεξαρτήτως κόστους, είναι θέμα χρόνου να υπάρξει επόμενο συμβάν με ακόμη χειρότερη κατάληξη», προειδοποιεί η ανακοίνωση της ΠΕΠΕ και προσθέτει: «Στον Πύργο δεν υπάρχει ομάδα για την επιτήρηση και συντήρηση της σιδηροδρομικής υποδομής και έτσι αυτή γίνεται περιοδικά από το τμήμα Πάτρας, που στελεχώνεται από μόλις 12 εργαζόμενους. Δεν θα δεχθούμε να γίνουμε άλλο ένα εργατικό δυστύχημα στην ελληνική –και παγκόσμια– στατιστική. Βρισκόμαστε σε διαρκή επικοινωνία με το υπουργείο Μεταφορών και τη διοίκηση του ΟΣΕ, οι οποίοι θα πρέπει να αναλάβουν επιπλέον και ουσιαστικές πρωτοβουλίες για την οριστική επίλυση του προβλήματος».
Σημειώνεται ότι για τη γραμμή Ολυμπίας-Κατακώλου, στην οποία συνέβη χθες το ατύχημα, έχει ζητήσει άδεια δραστηριοποίησης η εταιρεία Levante Trains, που διαφημίστηκε με ενθουσιασμό από την κυβέρνηση ως ο νέος πάροχος που έρχεται να ανοίξει τον ανταγωνισμό και δείχνει το ενδιαφέρον των ιδιωτών για τον ελληνικό σιδηρόδρομο…
