«Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα συνεχίσει να υπερασπίζεται τα συμφέροντά της και θα υπερασπιστεί τον εαυτό της, τα κράτη μέλη της, τους πολίτες της και τις εταιρείες της, έναντι οποιασδήποτε μορφής καταναγκασμού. Έχει τη δύναμη και τα εργαλεία για να το πράξει και θα το πράξει εάν και όταν χρειαστεί».
Τα λόγια του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου συνοψίζουν το πνεύμα της Συνόδου Κορυφής που ολοκληρώθηκε χθες το βράδυ στις Βρυξέλλες. Αφού η Σύνοδος ήταν άτυπη, δεν υπήρχαν επίσημα συμπεράσματα. Ο Αντόνιο Κόστα ανέλαβε παρουσιάσει προφορικά το αποτέλεσμα των συζητήσεων των ηγετών.
Σε μια συζήτηση που κράτησε περισσότερες από πέντε ώρες, οι Ευρωπαίοι ηγέτες συμφώνησαν να συνεχίσουν την συνεργασία με τις ΗΠΑ, βάζοντας όμως τα όριά τους απέναντι στις απειλές και τον εκφοβισμό.
Ο τόνος έχει αλλάξει, η σχέση έχει διαρραγεί, αλλά η διατλαντική επαφή πρέπει να παραμείνει. Σύμφωνα με αξιωματούχο της ΕΕ, στην αίθουσα υπήρξε μια σαφής αλλαγή διάθεσης. Η συζήτηση μεταξύ των ηγετών κατέστησε σαφές ότι όταν συμβαίνει μια κατάσταση όπως αυτή που συνέβη πριν από λίγες ημέρες, απαιτείται μια ήρεμη, αλλά γρήγορη και σταθερή αντίδραση που θα λειτουργεί.
«Είμαστε σε καλύτερη κατάσταση από ό,τι πριν από 24 ώρες και έχουμε βγάλει τα συμπεράσματά μας από τη συλλογική μας στρατηγική. Η ΕΕ επέδειξε αλληλεγγύη στο Βασίλειο της Δανίας και τη Γριλανδία, αλλά και με τα κράτη-μέλη που απειλήθηκαν με επιπλέον δασμούς. Προσπαθήσαμε να συνεργαστούμε εποικοδομητικά με τις ΗΠΑ σε διάφορα επίπεδα με σταθερό τρόπο, χωρίς εντάσεις. Και τέλος, είμαστε καλά προετοιμασμένοι με αντίμετρα και εργαλεία εμπορίου αν οι δασμοί επιβάλλονταν», δήλωσε από την πλευρά της η Πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν.
«Η επιβολή πρόσθετων δασμών θα ήταν ασυμβίβαστη με την εμπορική συμφωνία ΕΕ-ΗΠΑ. Η εστίασή μας πρέπει τώρα να είναι στην προώθηση της εφαρμογής αυτής της συμφωνίας. Στόχος παραμένει η αποτελεσματική σταθεροποίηση των εμπορικών σχέσεων μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των ΗΠΑ», είπε ο Πρόεδρος Κόστα, στέλνοντας ένα μήνυμα στο Ευρωκοινοβούλιο να «ξεπαγώσει» συμφωνία που η αρμόδια επιτροπή είχε σταματήσει εξαιτίας της ανακοίνωσης για νέους δασμούς από τις ΗΠΑ.
Νωρίτερα, μετά τη συζήτησή της με τους ηγέτες, η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου είχε πει ότι η αποκλιμάκωση «ανοίγει τον δρόμο» για την επανεκκίνηση των εσωτερικών συζητήσεων για την επικύρωση της συμφωνίας. Παράλληλα, η επικεφαλής διαπραγματεύτρια του ΕΛΚ, Ζέλιανα Ζόβκο, εξέφρασε την ελπίδα ότι η διαδικασία θα προχωρήσει άμεσα.
Για τη Γριλανδία, οι πρόεδροι των ευρωπαϊκών θεσμών επανέλαβαν ότι μόνο το Βασίλειο της Δανίας και της Γριλανδίας μπορεί να αποφασίζει για θέματα που αφορούν τη Δανία και τη Γριλανδία. «Το Βασίλειο της Δανίας και η Γριλανδία έχουν την πλήρη υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτό αντικατοπτρίζει τη σταθερή μας δέσμευσή στις αρχές του διεθνούς δικαίου, της εδαφικής ακεραιότητας και της εθνικής κυριαρχίας, οι οποίες είναι απαραίτητες για την Ευρώπη και για τη διεθνή κοινότητα στο σύνολό της. Αυτές οι αρχές θα συνεχίσουν να καθοδηγούν τη δράση μας», τόνισε ο Πρόεδρος Κόστα.
«Οι καλοί λογαριασμοί κάνουν τους καλούς φίλους κι ότι πρέπει να υπάρχει ένα πλαίσιο συνεννόησης, όπου όλοι να γνωρίζουμε ποιες μπορεί να είναι οι επιπτώσεις σε περίπτωση που ξεπεραστούν τα όρια», δήλωσε ο Έλληνας Πρωθυπουργός.
«Η Ελλάδα, όπως έχω πει πολλές φορές, είναι μία χώρα μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με στρατηγική σχέση όμως με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Οπότε έχουμε κάθε λόγο πάντα να επιδιώκουμε οι όποιες αναταράξεις -και μην κοροϊδευόμαστε, ήταν αρκετές- να είναι πρόσκαιρες και να προσπαθούμε να βρίσκουμε λύσεις οι οποίες θα είναι προς το συμφέρον όλων»
Ενδιαφέρον έχει η απάντηση του Πρωθυπουργού σχετικά με το αν ο γ.γρ. του ΝΑΤΟ είχε κάποια εξουσιοδότηση για συμφωνία με τον Ντόναλντ Τραμπ κι αν συμβουλεύτηκε κάποιους Ευρωπαίους ηγέτες.
«Σίγουρα δεν συμβουλεύτηκε εμένα», απάντησε ο Κ. Μητσοτάκης. «Αλλά η εντύπωσή μου είναι ότι δεν υπήρξε ένα οργανωμένο πλαίσιο συνεννόησης, σίγουρα όχι σε επίπεδο ευρωπαϊκό, θεσμικό. Πιστεύω ότι τελικά το ΝΑΤΟ έχει έναν ρόλο να παίξει στην Αρκτική, αλλά τελικά αυτές οι συζητήσεις αφορούν τη Δανία, τις Ηνωμένες Πολιτείες και φυσικά η Δανία έχει την πλήρη στήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε ό,τι η ίδια αποφασίσει ότι είναι προς το δικό της συμφέρον και το συμφέρον της Γριλανδίας».
Συμβούλιο Ειρήνης
Οι ηγέτες συζήτησαν και για το Συμβούλιο Ειρήνης του Ντόναλντ Τραμπ. Πολλά κράτη-μέλη εξέφρασαν επιφυλάξεις για το νομικό πλαίσιο του Συμβουλίου.
«Έχουμε σοβαρές αμφιβολίες για ορισμένα στοιχεία του καταστατικού του Συμβουλίου Ειρήνης που σχετίζονται με το πεδίο εφαρμογής του, τη διακυβέρνησή του και τη συμβατότητά του με τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών», είπε ο Κόστα στα συμπεράσματά του.
Και πρόσθεσε: «Είμαστε έτοιμοι να συνεργαστούμε με τις ΗΠΑ για την εφαρμογή του ολοκληρωμένου Σχεδίου Ειρήνης για τη Γάζα, με ένα Συμβούλιο Ειρήνης που θα εκτελεί την αποστολή του ως μεταβατική διοίκηση, σύμφωνα με το ψήφισμα 2803 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ».
«Νομίζω ότι το έχουμε ξεκαθαρίσει ότι έτσι όπως είναι διατυπωμένο όχι μόνο η Ελλάδα αλλά σχεδόν όλες οι ευρωπαϊκές χώρες έχουμε δυσκολία να συμμετέχουμε», είπε από την πλευρά του ο Έλληνας Πρωθυπουργός.
«Παρά ταύτα, η Ελλάδα υπήρξε πρωταγωνίστρια στην απόφαση 2803, η οποία νομιμοποίησε το Συμβούλιο αυτό και τον πρωταγωνιστικό ρόλο του Προέδρου Τραμπ και των Ηνωμένων Πολιτειών, μόνο όμως ως προσωρινή διοίκηση της Γάζας προκειμένου να υλοποιηθούν τα επόμενα στάδια του ειρηνευτικού σχεδίου, όπως αυτό έχει συμφωνηθεί», σημείωσε με νόημα.
«Η Ελλάδα είναι χώρα η οποία έχει άμεσο ενδιαφέρον για τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. Θέλουμε να είμαστε παρόντες. Θέλουμε η Ευρώπη να είναι παρούσα. Και νομίζω ότι και η Κάγια Κάλας αλλά και πολλές άλλες χώρες βρήκαν αρκετά ενδιαφέρουσα την ιδέα να διερευνήσουμε αν όχι την ανοιχτή συμμετοχή μας, γιατί αυτό νομικά μπορεί να είναι δύσκολο, αλλά την με κάποιο τρόπο ανάληψη ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών έτσι ώστε αυτό το Συμβούλιο Ειρήνης να επανέλθει στον αρχικό του προορισμό», συμπλήρωσε.
«Και ο αρχικός του προορισμός ήταν εξ αρχής η ειρήνευση στη Γάζα και η μεταβατική διοίκηση έτσι ώστε να μπορούμε να περάσουμε σε μία φάση ανοικοδόμησής της, αλλά και ένα πρώτο βήμα τελικά για να μπορέσει να επιλυθεί ουσιαστικά το Παλαιστινιακό», κατέληξε.
Για τη συμφωνία ΕΕ- Mercosur
Οι κυβερνήσεις της Ευρώπης απαιτούν την προσωρινή εφαρμογή της εμπορικής συμφωνίας της Mercosur. Ο Αντόνιο Κόστα δήλωσε χθες ότι το Συμβούλιο θέλει η Επιτροπή να την καταστήσει εφαρμόσιμη.
Η φον ντερ Λάιεν απάντησε ότι δεν έχει ακόμη ληφθεί απόφαση, αλλά θα εξαρτηθεί και από τις χώρες της Mercosur. «Να σας το πω αλλιώς: θα είμαστε έτοιμοι όταν κι εκείνοι είναι έτοιμοι», είπε η Φον Ντερ Λάιεν.
