Η κυβέρνηση της Κούβας ανακοίνωσε χθες Πέμπτη την απόφασή της να απονείμει χάρη σε 2.010 κρατούμενους σε φυλακές, με την ευκαιρία της μεγάλης εβδομάδας των Καθολικών, κάτι περισσότερο από μισό μήνα έπειτα από την απελευθέρωση 16 πολιτικών κρατουμένων, στα μέσα Μαρτίου.
Πρόκειται για «ανθρωπιστική χειρονομία», για «κυρίαρχη» απόφαση στο πλαίσιο των εορτασμών της «μεγάλης εβδομάδας» των καθολικών, σύμφωνα με επίσημη ανακοίνωση που αναγνώστηκε σε δελτίο ειδήσεων της δημόσιας τηλεόρασης της Κούβας.
Οι αποφυλακίσεις του Μαρτίου εγγράφονταν στο πλαίσιο συμφωνίας με το Βατικανό, το οποίο ιστορικά διαδραματίζει ρόλο μεσολαβητή ανάμεσα στην Κούβα και τις ΗΠΑ, με φόντο «συνομιλίες» ανάμεσα στις δυο χώρες εν μέσω κλιμάκωσης των μέτρων και των απειλών του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ κατά της νήσου της Καραϊβικής.
Το παρασκήνιο
Η ανακοίνωση ήρθε λίγες ημέρες αφότου ο Ντόναλντ Τραμπ χαλάρωσε έναν de facto αποκλεισμό πετρελαίου της Κούβας, επιτρέποντας σε ένα ρωσικό τάνκερ να παραδώσει αργό πετρέλαιο στη χώρα.
Η κυβέρνηση Τραμπ έχει καλέσει σε αλλαγές στο πολιτικό σύστημα της σοσιαλιστικής Κούβας, ενώ ο Αμερικανός πρόεδρος έχει αναφερθεί ακόμη και στην ιδέα «να πάρει» το νησί.
Η απελευθέρωση πολιτικών κρατουμένων αποτελεί εδώ και καιρό βασικό αίτημα των ΗΠΑ προς την Κούβα, και οι δύο πλευρές έχουν πραγματοποιήσει πρόσφατα συνομιλίες, με την Αβάνα να υπόσχεται τον περασμένο μήνα την απελευθέρωση δεκάδων ατόμων.
Ο Μάικλ Μπουσταμάντε, επικεφαλής σπουδών για την Κούβα στο Πανεπιστήμιο του Μαϊάμι, δήλωσε: «Δεν φαίνεται απίθανο να πρόκειται για ένδειξη ότι οι συνομιλίες μεταξύ των δύο κυβερνήσεων προχωρούν. Ίσως αργά, αλλά προχωρούν.
Προς ποια κατεύθυνση; Δεν είναι σαφές», πρόσθεσε. «Θα πρέπει επίσης να δούμε ποιοι περιλαμβάνονται σε αυτές τις αποφυλακίσεις για να κατανοήσουμε την πιθανή πολιτική τους σημασία.»
Τα κριτήρια αποφυλάκισης
Η κουβανική κυβέρνηση δεν έχει ανακοινώσει ποιοι θα λάβουν χάρη, ποια εγκλήματα έχουν διαπράξει ή πότε θα αποφυλακιστούν. Ανέφερε ότι η επιλογή βασίστηκε στη φύση των εγκλημάτων τους, στην καλή συμπεριφορά στη φυλακή, σε λόγους υγείας και στον χρόνο που έχουν ήδη εκτίσει.
Πρόσθεσε ότι αυτή η «ανθρωπιστική και κυρίαρχη χειρονομία» θα περιλαμβάνει νέους, γυναίκες και κρατούμενους άνω των 60 ετών, οι οποίοι αναμένεται να αποφυλακιστούν νωρίτερα μέσα στους επόμενους έξι μήνες έως ένα έτος.
Η Κούβα είχε δηλώσει στις 12 Μαρτίου ότι θα απελευθερώσει 51 κρατούμενους ως ένδειξη «καλής θέλησης» προς το Βατικανό, το οποίο συχνά λειτουργεί ως διαμεσολαβητής μεταξύ Ουάσινγκτον και Αβάνας.
Μία ημέρα αργότερα, ο πρόεδρος Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ επιβεβαίωσε ότι είχαν πραγματοποιηθεί συνομιλίες μεταξύ αξιωματούχων των ΗΠΑ και της Κούβας.
Η Αβάνα δήλωσε την Πέμπτη ότι πρόκειται για την πέμπτη φορά από το 2011 που δίνει χάρη σε κρατούμενους, με συνολικό αριθμό που ξεπερνά τα 11.000 άτομα.
Τόνισε ότι η απόφαση αυτή λαμβάνεται «στο πλαίσιο των θρησκευτικών εορτασμών της Μεγάλης Εβδομάδας – μια συνήθης πρακτική στο ποινικό μας σύστημα και αντανάκλαση της ανθρωπιστικής κληρονομιάς της επανάστασης».
Πρόσθεσε επίσης ότι μεταξύ των αποφυλακιζόμενων περιλαμβάνονται και αλλοδαποί, καθώς και Κουβανοί πολίτες που ζουν στο εξωτερικό και είχαν καταδικαστεί ερήμην.
Η κυβέρνηση διευκρίνισε ότι δεν θα συμπεριληφθούν άτομα που έχουν διαπράξει φόνο, σεξουαλική επίθεση, εγκλήματα που σχετίζονται με ναρκωτικά, κλοπή, παράνομη σφαγή ζώων ή εγκλήματα κατά της αρχής.
Την ίδια ημέρα, η Ρωσία ανακοίνωσε ότι θα στείλει και δεύτερο πετρελαιοφόρο στην Κούβα, κάτι που ο Μπουσταμάντε χαρακτήρισε ως ενδεχομένως σημαντική εξέλιξη.
«Κάποιος θα μπορούσε να αναρωτηθεί αν η απόφαση της κυβέρνησης Τραμπ να επιτρέψει την είσοδο ενός ρωσικού πλοίου – και ίσως και άλλου – σχετίζεται ή όχι με αυτή την εξέλιξη», δήλωσε.
Ο Μάρκο Ρούμπιο, υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ και κουβανοαμερικανός, είναι έντονος επικριτής της κυβέρνησης της Αβάνας. Δήλωσε στο Fox News την Τρίτη ότι η Κούβα χρειάζεται οικονομικές και πολιτικές μεταρρυθμίσεις.
«Δεν μπορείς να διορθώσεις την οικονομία τους αν δεν αλλάξεις το πολιτικό τους σύστημα», είπε. «Αλλά βρίσκονται σε μεγάλη δυσκολία, δεν υπάρχει αμφιβολία, και σύντομα θα έχουμε περισσότερα νέα πάνω σε αυτό.».
-980x515.jpg)