Απομονωμένη η ΝΔ: Η αντιπολίτευση ζητά προκαταρκτική για τον ΟΠΕΚΕΠΕ

Κατατέθηκαν στη γραμματεία των ειδικών μόνιμων επιτροπών της Βουλής οι πολυσέλιδες πορισματικές εκθέσεις των κομμάτων μετά τη λήξη της εξεταστικής επιτροπής του γαλάζιου σκανδάλου του ΟΠΕΚΕΠΕ. 

Τα πορίσματα των κομμάτων της αντιπολίτευσης είναι «κόλαφος» κατά των πρώην υπουργών της ΝΔ και των κυβερνητικών χειρισμών στην εξεταστική. 
ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ, Νέα Αριστερά και ΚΚΕ στα πορίσματά τους εντοπίζουν βαρύτατες ευθύνες για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ και καταγράφουν ευθύνες των πρώην υπουργών Αγροτικής Ανάπτυξης Μάκη Βορίδη και Λευτέρη Αυγενάκη. Έτσι, τα κόμματα της προοδευτικής αντιπολίτευσης θεωρούν αναγκαία τη σύσταση επιτροπής προκαταρκτικής εξέτασης.

Από την άλλη πλευρά, το κυβερνητικό πόρισμα σημειώνει πως δεν προέκυψαν ποινικές ευθύνες για τους πρώην υπουργούς Μ. Βορίδη και Ελ. Αυγενάκη. Τα προβλήματα που εντοπίστηκαν στον Οργανισμό δεν είναι συγκυριακά, αλλά διαχρονικά και διακομματικά, αναφέρουν οι βουλευτές της ΝΔ. Η περίοδος διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ συνδέεται με σοβαρές ευθύνες ως προς την ορθή εφαρμογή της λεγόμενης «τεχνικής λύσης» και αναδείχθηκαν φαινόμενα που παραπέμπουν σε πελατειακές πρακτικές, συμπεριλαμβανομένων προσώπων που συνδέονται και με το ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής και τον πρόεδρό του, Νίκο Ανδρουλάκη, όπως «οι κουμπάροι του από την Κρήτη», τονίζει η «γαλάζια» παράταξη. 

Η Νέα Δημοκρατία καταλήγει πως δεν στοιχειοθετείται ποινική ευθύνη πολιτικών προσώπων. «Αποδείχθηκε ότι ο κ. Βορίδης ουδέποτε παρενέβη στη διεξαγωγή των ελέγχων, ούτε επεδίωξε να αναμειχθεί με ελέγχους ή αποδεσμεύσεις συγκεκριμένων ΑΦΜ. Περαιτέρω, η εφαρμογή της «τεχνικής λύσης» με δεδομένη την κατάσταση που είχε διαμορφωθεί μέχρι το 2019 αποτελούσε μονόδρομο, για την οποιαδήποτε επόμενη κυβέρνηση. Και τούτο διότι δεν είχαν προχωρήσει τα διαχειριστικά σχέδια βόσκησης ή μια σειρά άλλων διοικητικών πράξεων που θα οδηγούσαν στην εφαρμογή οποιασδήποτε άλλης λύσης». 

«Ομοίως και στην περίπτωση του κ. Αυγενάκη, προκύπτει, από το συνδυασμό των αποδεικτικών στοιχείων, ότι δεν μπορεί να στοιχειοθετηθεί η ειδική υπόσταση του αδικήματος της συνέργειας ή/και της ηθικής αυτουργίας σε απιστία. Οι αβασίμως αποδιδόμενες σε αυτόν πράξεις, απορρέουν αποκλειστικά και μόνο από τηλεφωνικές επικοινωνίες τρίτων προσώπων και όχι κάποια δική του ενέργεια ή άλλο στοιχείο». 

Τι αναφέρει η αντιπολίτευση 

ΠΑΣΟΚ: Χαρακτηριστικά οργανωμένης εγκληματικής δράσης

«Η επιλογή της εξεταστικής επιτροπής από τη Νέα Δημοκρατία αποτέλεσε συνειδητή πολιτική απόφαση υποκατάστασης της προσήκουσας διαδικασίας προκαταρκτικής εξέτασης με συγκεκριμένο αντικείμενο διερεύνησης ποινικών ευθυνών, όπως αυτές περιγράφονταν στη δικογραφία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, και για συγκεκριμένους Υπουργούς, από μία διαδικασία γενικού χαρακτήρα με αχανές χρονικό αντικείμενο», σημειώνει αρχικά η Χαριλάου Τρικούπη στο πολυσέλιδο πόρισμά της. 

«Η ανωτέρω κυβερνητική μεθόδευση έρχεται να προστεθεί στη σωρεία περιπτώσεων καταστρατήγησης του άρθρου 86 του Συντάγματος εκ μέρους της Νέας Δημοκρατίας, με στόχο τη συγκάλυψη των κυβερνητικών ευθυνών, τόσο στο πλαίσιο του εγκλήματος των Τεμπών όσο και στο υπό εξέταση σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ. Συγκεκριμένα η κυβερνητική πλειοψηφία προχώρησε σε βολικές ερμηνείες της συνταγματικής διάταξης προκειμένου είτε να αποφευχθεί πλήρως η όποια διερεύνηση ποινικών ευθυνών Υπουργών της Κυβέρνησης, είτε με την εφεύρεση του λεγόμενου «μοντέλου Τριαντόπουλου» να παραγκωνιστεί πλήρως ο συνταγματικός ρόλος του Κοινοβουλίου στο πλαίσιο της διαδικασίας προκαταρκτικής εξέτασης για την ύπαρξη τυχόν ποινικών ευθυνών Υπουργών […]

»Η λειτουργία της Εξεταστικής Επιτροπής κατέδειξε ότι δεν αποτέλεσε εργαλείο αναζήτησης της αλήθειας, αλλά μέρος μιας συνειδητής και οργανωμένης μεθόδευσης της Νέας Δημοκρατίας για την αποτροπή του ελέγχου των πρώην Υπουργών της από τις αρμόδιες δικαστικές αρχές και τη συγκάλυψη της υπόθεσης του ΟΠΕΚΕΠΕ […]

»Η κυβερνητική πλειοψηφία, σε πρώτο στάδιο, απέκλεισε την ποινική διερεύνηση, απορρίπτοντας την πρόταση του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής για σύσταση Προανακριτικής Επιτροπής, μέσω μιας διαδικασίας που δεν πληρούσε τις συνταγματικές και κανονιστικές προϋποθέσεις εγκυρότητας: με εκτεταμένη χρήση επιστολικής ψήφου, με μαζικές απουσίες βουλευτών από την Ολομέλεια και χωρίς να συντρέχουν οι όροι έγκυρης λήψης απόφασης κατά το Σύνταγμα και τον Κανονισμό της Βουλής», αναφέρουν χαρακτηριστικά από το ΠΑΣΟΚ. 

«Επισημαίνεται ότι η ανωτέρω διαδικασία δεν συνιστά απόφαση ληφθείσα κατά το άρθρο 86 του Συντάγματος, δεν παράγει δεδικασμένο και δεν κωλύει επόμενη Βουλή να αποφασίσει τη σύσταση Επιτροπής Προκαταρκτικής Εξέτασης, σύμφωνα με τα ειδικότερα οριζόμενα στο Σύνταγμα και τον νόμο.
Ο μηχανισμός αυτός, όπως σκιαγραφείται στη δικογραφία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, εμφανίζει χαρακτηριστικά οργανωμένης εγκληματικής δράσης, με κατανομή ρόλων και διαρκή λειτουργία, και φέρεται ότι περιλάμβανε πρόσωπα από διαφορετικούς κρίκους της αλυσίδας: προέδρους, αντιπροέδρους, μέλη διοικητικών συμβουλίων και διευθυντικά στελέχη του ΟΠΕΚΕΠΕ, υπηρεσιακά στελέχη του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, εκπροσώπους Κέντρων Υποδοχής Δηλώσεων, στελέχη φορέων που σχετίζονται με τον τεχνικό σχεδιασμό και υποστήριξη των πληροφοριακών συστημάτων, καθώς και αιτούντες ενισχύσεων στο πλαίσιο του Καθεστώτος Βασικής Ενίσχυσης», καταλήγουν μεταξύ άλλων. 

«Το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ δεν αποτελεί μια απλή διοικητική αστοχία. Είναι μια βαθιά πολιτική υπόθεση, με σαφές αποτύπωμα εξουσίας και ευθύνη, που εκτείνεται πέρα από τα επιμέρους πρόσωπα και αφορά στο σύνολο της κυβερνητικής περιόδου της Νέας Δημοκρατίας».

Κοινό πόρισμα ΣΥΡΙΖΑ – Νέας Αριστεράς: «Oι πολιτικές ευθύνες Βορίδη – Αυγενάκη είναι σαφείς»

Αυτό τονίζουν, σε κοινό τους πόρισμα οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ και της Νέας Αριστεράς, που μετείχαν στην εξεταστική επιτροπή της Βουλής για το γαλάζιο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ. Σύμφωνα με τους βουλευτές των δύο κομμάτων, «αποκαλύπτεται ένα σύστημα τεχνητής δημιουργίας “επιλεξιμότητας”, παράκαμψης ελέγχων και διανομής κοινοτικών ενισχύσεων σε εικονικούς ή μη δικαιούχους αποδέκτες, με πιθανή ζημία εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ εις βάρος των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των πραγματικών αγροτών.

Οι μαρτυρίες, οι νόμιμες συνακροάσεις και το διαβιβαστικό της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας δεν περιγράφουν μια μεμονωμένη απόκλιση. Περιγράφουν μια συστηματική πρακτική με διοικητική συνέχεια και πολιτική ανοχή. Δημόσια γη εμφανίζεται να αξιοποιείται ως μηχανισμός κατανομής ενισχύσεων, οι ελεγκτικοί μηχανισμοί αποδυναμώνονται και οι προειδοποιήσεις δεν οδηγούν σε θεσμική θωράκιση.

Σύμφωνα με το κοινό πόρισμα ΣΥΡΙΖΑ και ΝΕΑΡ «οι πολιτικές ευθύνες των αρμόδιων υπουργών είναι σαφείς. Ο Μάκης Βορίδης, κατά τη θητεία του, δεν διασφάλισε ουσιαστική εποπτεία, δεν επέβαλε αποτελεσματικούς ελέγχους και -σύμφωνα με τα στοιχεία- δεν ανέκοψε ένα σύστημα που δημιουργούσε τεχνητές προϋποθέσεις λήψης ενισχύσεων. Ο Λευτέρης Αυγενάκης, αντί να προχωρήσει σε εξυγίανση, φέρεται να διατήρησε ένα πλαίσιο διοικητικής αστάθειας, με πιέσεις για αποδεσμεύσεις μπλοκαρισμένων ΑΦΜ και πληρωμές, ενώ εκκρεμούσαν έλεγχοι. Ωστόσο, σε ένα μοντέλο διακυβέρνησης που αυτοχαρακτηρίζεται “Επιτελικό Κράτος”, η ευθύνη δεν σταματά στους υπουργούς. Η συγκέντρωση αρμοδιοτήτων και ο κεντρικός έλεγχος από το πρωθυπουργικό γραφείο σημαίνουν και συγκεντρωμένη πολιτική ευθύνη. Ο ίδιος ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει επενδύσει πολιτικά στο αφήγημα της απόλυτης κεντρικής εποπτείας και του στενού συντονισμού».

Επομένως, συμπεραίνουν ΣΥΡΙΖΑ και ΝΕΑΡ, «τα ερωτήματα είναι αμείλικτα: Ή γνώριζε για τις σοβαρές αδυναμίες, τις καταγγελίες και τον κίνδυνο δημοσιονομικών διορθώσεων και δεν παρενέβη —άρα φέρει πολιτική ευθύνη ανοχής. Ή δεν γνώριζε— άρα καταρρέει το ίδιο το αφήγημα του επιτελικού, αποτελεσματικού κράτους. Σε κάθε περίπτωση, η ευθύνη δεν μπορεί να διαχέεται. Όταν η εξουσία συγκεντρώνεται, συγκεντρώνεται και η λογοδοσία».

«Για τον λόγο αυτό, η σύσταση Ειδικής Κοινοβουλευτικής Επιτροπής (Προανακριτικής Επιτροπής), σύμφωνα με το άρθρο 86 του Συντάγματος και το ισχύον πλαίσιο περί ευθύνης υπουργών, αποτελεί θεσμική αναγκαιότητα. Όχι για πολιτική εκμετάλλευση, αλλά για πλήρη και σε βάθος διερεύνηση των ενδείξεων» τονίζουν ΣΥΡΙΖΑ και ΝΕΑΡ. «Συγκεκριμένα, ο ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ και η Νέα Αριστερά εμμένουν στην άποψή τους για σύσταση Προανακριτικής Επιτροπής για τη διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης κατά των:

i) Βορίδη Μαυρουδή (Μάκη), Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων από 09/07/2019 έως 05/01/2021 και

ii) Αυγενάκη Ελευθέριου, Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων από 27/06/2023 έως 14/06/2024

για τα αδικήματα της: (i) συνέργειας σε κατάχρηση κατά των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και

(ii) ηθικής αυτουργίας στην τέλεση κατάχρησης κατά των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα οποία υπάγονται στο εθνικό δίκαιο τυποποιούνται και τιμωρούνται ως:

(α) Συνέργεια σε κακουργηματική απιστία κατά των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τελεσθείσα από κοινού και κατ’ επανάληψη, με ζημία άνω των 120.000 ευρώ (άρθρο. 390 παρ.1 και 2 σε συνδ. με άρθρο. 47 ΠΚ).

(β) Ηθική αυτουργία σε κακουργηματική απιστία κατά των οικονομικών συμφερόντων της Ε.Ε., τελεσθείσα από κοινού και κατ’ επανάληψη, με ζημία άνω των 120.000 ευρώ. (άρθρο. 390 παρ.1 και 2 σε συνδ. με άρθρο. 46 παρ. 1 ΠΚ), καθώς και για οποιοδήποτε άλλο έγκλημα προκύψει, κατά την διενεργηθησόμενη Προκαταρκτική Εξέταση».

Το ΚΚΕ από την πλευρά του ζήτησε τη συνέχιση των εργασιών της εξεταστικής επιτροπής για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, κατηγορώντας παράλληλα την πλειοψηφία της ΝΔ για συνειδητή πολιτική απόφαση να αποφύγει τη διερεύνηση ποινικών ευθυνών υπουργών της. «Για όλους τους παραπάνω λόγους το ΚΚΕ, μη τρέφοντας φυσικά αυταπάτες για τα περιθώρια αυτών των κοινοβουλευτικών διαδικασιών, δεδομένων και των πολιτικών συσχετισμών, θα επιμείνει μέχρι την ύστατη στιγμή για τη συνέχιση των εργασιών της Εξεταστικής Επιτροπής. Αν δεν γίνει κάτι τέτοιο, θα καταθέσει το δικό του Πόρισμα», καταλήγουν οι δύο βουλευτές του ΚΚΕ.