Η συνεχής αύξηση του ενεργειακού κόστους αποτελεί σήμερα έναν από τους σοβαρότερους παράγοντες πίεσης για τον πρωτογενή τομέα. Οι Έλληνες αγρότες καλούνται να λειτουργήσουν σε ένα περιβάλλον υψηλής αβεβαιότητας, όπου το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας και καυσίμων επηρεάζει άμεσα την ανταγωνιστικότητα, τη ρευστότητα και τελικά τη βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεών τους.
Η ενέργεια δεν είναι απλώς ένα λειτουργικό έξοδο για τη γεωργία. Αποτελεί βασικό συντελεστή παραγωγής, ιδίως σε δραστηριότητες όπως η άρδευση, η άντληση νερού, η θερμοκηπιακή καλλιέργεια, η κτηνοτροφία και η αγροτική μεταποίηση. Η εκρηκτική άνοδος των τιμών τα τελευταία χρόνια έχει οδηγήσει σε σημαντική αύξηση του κόστους παραγωγής, χωρίς αντίστοιχη αύξηση των τιμών διάθεσης των αγροτικών προϊόντων.
Ως Μηχανολόγοι Μηχανικοί και ως Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας, οφείλουμε να προσεγγίζουμε το ζήτημα με τεχνικούς, θεσμικούς και αναπτυξιακούς όρους. Η αντιμετώπιση της ενεργειακής ακρίβειας δεν μπορεί να περιορίζεται σε αποσπασματικές επιδοτήσεις, αλλά απαιτεί ένα συνεκτικό και μακροπρόθεσμο σχέδιο ενεργειακής μετάβασης του αγροτικού τομέα.
Κεντρικός άξονας αυτού του σχεδίου πρέπει να είναι η αποκέντρωση της παραγωγής ενέργειας μέσω Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας. Τα αγροτικά φωτοβολταϊκά, τα συστήματα ενεργειακού συμψηφισμού (net metering και virtual net metering), καθώς και οι ενεργειακές κοινότητες αγροτών, μπορούν να μειώσουν δραστικά το κόστος ενέργειας και να προσφέρουν προβλεψιμότητα στον οικονομικό προγραμματισμό των εκμεταλλεύσεων. Παράλληλα, απαιτείται απλοποίηση των αδειοδοτικών διαδικασιών και τεχνική υποστήριξη των αγροτών, ώστε τα έργα αυτά να είναι πραγματικά προσβάσιμα.
Ιδιαίτερη σημασία έχει επίσης η ενεργειακή αποδοτικότητα. Ο εκσυγχρονισμός αντλιοστασίων, η αντικατάσταση ενεργοβόρου εξοπλισμού, η χρήση αυτοματισμών και ψηφιακών συστημάτων διαχείρισης ενέργειας μπορούν να μειώσουν άμεσα την κατανάλωση. Σε αυτό το πεδίο, ο ρόλος του μηχανικού είναι καθοριστικός, τόσο στον σχεδιασμό όσο και στην ορθή υλοποίηση των παρεμβάσεων.
Το ΤΕΕ οφείλει να συνεχίσει να παρεμβαίνει θεσμικά, καταθέτοντας τεκμηριωμένες προτάσεις προς την Πολιτεία για ειδικά αγροτικά τιμολόγια, δίκαιη κατανομή του κόστους δικτύων, αλλά και στοχευμένα χρηματοδοτικά εργαλεία που θα συνδέουν την ενεργειακή εξοικονόμηση με την παραγωγική αναβάθμιση.
Η ενεργειακή ακρίβεια δεν είναι μόνο οικονομικό ζήτημα· είναι ζήτημα εθνικής παραγωγικής στρατηγικής. Αν ο αγροτικός τομέας δεν αποκτήσει ενεργειακή ανθεκτικότητα, η χώρα θα συνεχίσει να εξαρτάται από εισαγωγές και θα χάνει προστιθέμενη αξία. Με τεχνική γνώση, θεσμική ευθύνη και ρεαλιστικές πολιτικές, μπορούμε να διασφαλίσουμε έναν αγροτικό τομέα βιώσιμο, ανταγωνιστικό και ενεργειακά αυτόνομο.
*Μηχανολόγος Μηχανικός Msc. και εκλεγμένο μέλος της Κεντρικής Αντιπροσωπείας του ΤΕΕ
