Σημαντικές συμφωνίες για ελληνικές και αμερικανικές εταιρείες στο όνομα της ενεργειακής απεξάρτησης της Ευρώπης από τη Ρωσία είναι το αποτέλεσμα της τετράωρης επίσκεψης του Βολοντίμιρ Ζελένσκι στην Αθήνα. Παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, του Ουκρανού προέδρου και της πρέσβεως των ΗΠΑ στην Αθήνα, Κίμπερλι Γκιλφόιλ, ο Κωνσταντίνος Ξιφαράς, διευθύνων σύμβουλος της ΔΕΠΑ Εμπορίας, και ο Sergii Koretskyi, διευθύνων σύμβουλος της ουκρανικής κρατικής εταιρείας Naftogaz, υπέγραψαν χθες στο μέγαρο Μαξίμου Δήλωση Προθέσεων για άμεση προμήθεια φυσικού αερίου στην αγορά της Ουκρανίας από τον Δεκέμβριο 2025 έως τον Μάρτιο 2026.
Πρόκειται για τη δεύτερη συμφωνία ελληνικών εταιρειών καθώς, όπως δήλωσε ο πρωθυπουργός, έχει προηγηθεί η συμφωνία μεταξύ της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ με την UKRHYDROENERGO για την υλοποίηση ενός έργου αντλησιοταμίευσης το οποίο θα σταθεροποιήσει το ενεργειακό δίκτυο της Ουκρανίας. «Ολες αυτές είναι καταλυτικές εξελίξεις στον δρόμο για την οριστική απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο, γιατί η Ευρώπη θα σταματήσει να αγοράζει ρωσικό φυσικό αέριο, το οποίο δεν θα μπορεί πια να εισέρχεται “μεταμφιεσμένο” στην ήπειρό μας», ανέφερε ο πρωθυπουργός μετά τη συνάντησή του με τον Ουκρανό πρόεδρο.
«Μιλάμε για την άμεση ενεργοποίηση του κάθετου διαδρόμου που συνδέει την Ελλάδα με την Ουκρανία», τόνισε ο πρωθυπουργός προσθέτοντας ότι «η Ελλάδα καθίσταται πάροχος ενεργειακής ασφάλειας για την πατρίδα σας. Αυτά είναι βήματα στην απεξάρτηση της Ευρώπης από το ρωσικό φυσικό αέριο». Από την πλευρά του ο Βολoντίμιρ Ζελένσκι ευχαρίστησε δημοσίως τις Ηνωμένες Πολιτείες που προωθούν αμερικανικό LNG μέσω της Ελλάδας στην Ουκρανία. «Είμαστε πολύ ευγνώμονες στις αμερικανικές εταιρείες, στο υπουργείο Ενέργειας και στον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, για το γεγονός ότι θα μπορούμε να λαμβάνουμε φυσικό αέριο όχι μόνο από την Ελλάδα, αλλά και μέσω της Ελλάδας», δήλωσε ο Ουκρανός πρόεδρος.
Το Rebuild Ukraine
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Βολoντίμιρ Ζελένσκι συζήτησαν επίσης τρόπους περαιτέρω στήριξης της Ουκρανίας και ενίσχυσης της διμερούς συνεργασίας. Σε αυτό το πλαίσιο στις συνομιλίες τέθηκε η ελληνική συνδρομή στη μεταπολεμική ανοικοδόμηση της Ουκρανίας, με ελληνικές εταιρείες οι οποίες διαθέτουν τεχνογνωσία και εμπειρία να συμβάλουν καθοριστικά στην ανασυγκρότηση της χώρας. «Θα είμαστε παρόντες τόσο στον κατασκευαστικό τομέα, μέσω συμπράξεων δημόσιων και ιδιωτικών φορέων, όσο και στα πεδία της ψηφιοποίησης, της Υγείας, της προστασίας των πολιτιστικών μνημείων», ανέφερε στις κοινές δηλώσεις ο πρωθυπουργός.
Αμυντική συνεργασία
Η επίσκεψη Ζελένσκι στην Αθήνα εκτός από τα ντιλ στο πεδίο της ενέργειας άφησε και στρατιωτικό αποτύπωμα, καθώς, όπως σημειώνουν κυβερνητικές πηγές, είναι πάγιο αίτημα του Κιέβου η ενίσχυση της αντιαεροπορικής του άμυνας. Για αυτό άλλωστε στη διευρυμένη σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε στο μέγαρο Μαξίμου συμμετείχαν, πέραν της ηγεσίας του υπουργείου Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ, Δημήτρης Χούπης, και ο σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας, Θάνος Ντόκος. Οπως έχει γράψει η «Εφ.Συν.», η Ουκρανία ενδιαφέρεται για τα αντιαεροπορικά συστήματα ρωσικής κατασκευής S-300 και TOR M1, που διαθέτουν στο οπλοστάσιό τους οι ελληνικές ένοπλες δυνάμεις και τα οποία αναμένεται να αντικατασταθούν από ισραηλινά συστήματα που σκοπεύει να προμηθευτεί το υπουργείο Εθνικής Αμυνας το επόμενο χρονικό διάστημα.
Για το Κίεβο θεωρείται υψίστης σημασίας η απόκτηση συστημάτων αεράμυνας για την αντιμετώπιση των ρωσικών αεροπορικών επιδρομών στις ενεργειακές υποδομές της χώρας. «Οι Ρώσοι στοχεύουν με βαλλιστικούς πυραύλους και drones τις ενεργειακές υποδομές της χώρας», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Ουκρανός πρόεδρος. Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, η Ελλάδα δεν πρόκειται να διαθέσει κανένα οπλικό σύστημα εάν προηγουμένως δεν έχει αντικατασταθεί από νέο. Στην κοινή δήλωση Μητσοτάκη – Ζελένσκι, Αθήνα και Κίεβο «συμφώνησαν στην εμβάθυνση της αμυντικής συνεργασίας με επίκεντρο την ενίσχυση της ασφάλειας στον θαλάσσιο τομέα, συμπεριλαμβανομένης της συνεργασίας στην ανάπτυξη και χρήση θαλάσσιων μη επανδρωμένων αεροχημάτων (UAVs), στη διεξαγωγή κοινών ασκήσεων και εκπαιδεύσεων σχετικών με μη επανδρωμένα συστήματα θαλάσσης, καθώς και στην ενισχυμένη ανταλλαγή πληροφοριών για θαλάσσιες απειλές».
Η κοινή δήλωση
Μητσοτάκης και Ζελένσκι στην κοινή δήλωσή τους τόνισαν «την ανάγκη διατήρησης πολυεπίπεδης πίεσης επί της Ρωσικής Ομοσπονδίας έως ότου αυτή αποσυρθεί πλήρως από τα ουκρανικά εδάφη, συμμορφωθεί με το διεθνές δίκαιο και λογοδοτήσει για τις παραβιάσεις που έχει διαπράξει». Τόσο ο πρωθυπουργός όσο και ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνος Τασούλας, με τον οποίο συναντήθηκε νωρίτερα ο Ουκρανός πρόεδρος, επισήμαναν ότι η στήριξη στο Κίεβο μετά τη ρωσική επίθεση είναι θέση αρχής, επικαλούμενοι την παράνομη τουρκική εισβολή και κατοχή της Βόρειας Κύπρου. «Για την Ελλάδα το απαραβίαστο των συνόρων είναι αδιαπραγμάτευτο και κάθε παράνομο τετελεσμένο θα μας βρίσκει πάντα στην αντίθετη πλευρά», δήλωσε ο κ. Μητσοτάκης. «Η Ελλάδα επιβεβαιώνει τη δέσμευσή της να υποστηρίξει την Ουκρανία στην αμετάκλητη πορεία της προς την πλήρη ευρωατλαντική ενσωμάτωση, συμπεριλαμβανομένης της μελλοντικής ένταξής της στην Ευρωπαϊκή Ενωση».
Αντιδράσεις
«Απαιτούμε πλήρη διαφάνεια ως προς τις συμφωνίες με την Ουκρανία και όχι τη συγκάλυψη στην οποία έχει επιδοθεί τόσα χρόνια η κυβέρνηση Μητσοτάκη με την αποστολή όπλων στο Κίεβο, στην οποία αντιτασσόμαστε», ήταν η αντίδραση του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. στα όσα ανακοίνωσε η κυβέρνηση γύρω από την επίσκεψη Ζελένσκι στην Αθήνα. «Πάει πολύ να χρησιμοποιεί η κυβέρνηση την τουρκική εισβολή και κατοχή στην Κύπρο ως πρόσχημα για τη στήριξη στην αντιδραστική κυβέρνηση Ζελένσκι και την προώθηση των ευρωατλαντικών σχεδιασμών, την ώρα που στηρίζει το κράτος-κατακτητή και τρομοκράτη του Ισραήλ, που χρησιμοποιεί τις ίδιες πρακτικές με την Τουρκία, όπως είναι οι παράνομοι εποικισμοί», σχολίασε σε ανακοίνωσή του το ΚΚΕ, επισημαίνοντας ότι «δεν πρόλαβαν να φύγουν από την Ελλάδα οι Αμερικανοί ντίλερ του πανάκριβου LNG και κατέφτασε ο αγοραστής».
Σκληρή κριτική άσκησε και η Νέα Αριστερά, η οποία έκανε λόγο για «ενεργειακή διπλωματία για λίγους και αβάσταχτο κόστος για τους πολλούς». Οπως αναφέρει σε δελτίο Τύπου που εξέδωσε, «η σημερινή (χθεσινή) συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι αποτυπώνει την ολοένα και μεγαλύτερη εμπλοκή της Ελλάδας στους σχεδιασμούς της κυβέρνησης Τραμπ για την Ανατολική Ευρώπη, με επίκεντρο τον ενεργειακό χάρτη, τις αμερικανικές εταιρείες LNG και τη δημιουργία τετελεσμένων που δεσμεύουν τη χώρα μας για χρόνια».
