Η συνάντηση Μητσοτάκη-Ερντογάν, που αρχικά είχε προγραμματιστεί για την άνοιξη του 2025, έχει μετατραπεί σε μια διαδοχική άσκηση διπλωματικής υπομονής. Κρίσεις, εντάσεις και αιφνίδιες ανατροπές τη μετέθεταν διαρκώς, από το καλώδιο στην Κάσο και τις αντιδράσεις για τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό έως την έξοδο του Oruc Reis, τις NAVTEX και τη σύγκρουση για τη συμμετοχή της Τουρκίας στον ευρωπαϊκό μηχανισμό SAFE. Μετά την ακύρωση της συνάντησης στον ΟΗΕ, η Αθήνα μετακινεί τώρα τον στόχο για το πρώτο τρίμηνο του 2026, ελπίζοντας σε μια πιο σταθερή περίοδο.
Για να φτάσει όμως η ελληνική πλευρά στο σημερινό σημείο, όπου ο πρωθυπουργός μιλά για ένα «ώριμο έδαφος» και επαναφέρει το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας στον ορίζοντα του 2026, έχει προηγηθεί μια μακρά και συχνά δύσκολη διαδρομή. Κρίσεις που διαδέχθηκαν η μία την άλλη, επεισόδια έντασης στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, αλλά και ευρωπαϊκές τριβές με επίκεντρο το SAFE διαμόρφωσαν ένα περιβάλλον που καθυστέρησε κάθε σκέψη για συνάντηση κορυφής. Η ανασκόπηση όσων προηγήθηκαν εξηγεί γιατί το ραντεβού «πέρασε από χίλια κύματα» πριν φτάσουμε στη χθεσινή, πιο συγκρατημένα αισιόδοξη δήλωση Μητσοτάκη.
Η παρουσία του Κυριάκου Μητσοτάκη στο συνέδριο Athens Policy Dialogues-«Η Ανατολική Μεσόγειος Αλλάζει» επανέφερε στο προσκήνιο το θέμα. Απαντώντας σε ερώτηση του Γιάννη Πρετεντέρη, είπε ότι «το έδαφος είναι ώριμο» ώστε η συνάντηση να γίνει μέσα στο πρώτο τρίμηνο του 2026. Τη δήλωση αυτή καλωσόρισε ο Τούρκος ΥΠΕΞ Χακάν Φιντάν, ο οποίος τόνισε ότι «πρέπει να γίνει πια», επιχειρώντας να δώσει τόνο συνέχειας στη θετική ατζέντα, χωρίς πάντως να μεταβάλλει τις πάγιες τουρκικές θέσεις.
Το καλώδιο
Το πρώτο μεγάλο επεισόδιο είχε σημειωθεί με την πόντιση του υποθαλάσσιου ηλεκτρικού καλωδίου ανοιχτά της Κάσου. Η Τουρκία αντέδρασε έντονα, αμφισβητώντας την ελληνική δικαιοδοσία, ενώ η Αθήνα απαντούσε ότι το έργο κινείται εντός του πλαισίου του διεθνούς δικαίου. Η ένταση κλιμακώθηκε γρήγορα, υπονομεύοντας το κλίμα συνεννόησης.
Ακολούθησαν ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός και η εξαγγελία θαλάσσιων πάρκων, που η Αγκυρα εξέλαβε ως μονομερείς κινήσεις με έμμεσες προεκτάσεις στην οριοθέτηση. Η Ελλάδα τόνιζε ότι πρόκειται για κυριαρχικό δικαίωμα εντός χωρικών υδάτων, αλλά η καχυποψία είχε ήδη ενισχυθεί.
Η κατάσταση επιδεινώθηκε ακόμη περισσότερο με την έξοδο του Oruc Reis και τις τουρκικές NAVTEX. Η αναθεωρητική ατζέντα της Αγκυρας επανήλθε συνολικά, καθιστώντας αδύνατη οποιαδήποτε ουσιαστική προετοιμασία συνάντησης. Παράλληλα, το θέμα του SAFE δημιούργησε νέο μέτωπο. Η Αθήνα αντέτεινε ότι χώρα που διατηρεί casus belli έναντι κράτους-μέλους δεν μπορεί να συμμετάσχει σε μηχανισμό συλλογικής άμυνας· θέση που ενόχλησε ιδιαίτερα την Αγκυρα.
Φορτισμένο κλίμα
Μέσα σε αυτές τις συνθήκες, η προγραμματισμένη συνάντηση στη Νέα Υόρκη, τον Σεπτέμβριο του 2025, ακυρώθηκε την τελευταία στιγμή. Επισήμως αποδόθηκε στις παράλληλες διεθνείς υποχρεώσεις του Ερντογάν, ο οποίος συμμετείχε στη διάσκεψη για τη Γάζα, όμως το φορτισμένο κλίμα της περιόδου δεν επέτρεπε ουσιαστική συζήτηση.
Εκτοτε, Αθήνα και Αγκυρα επιχειρούν σταδιακή αποκλιμάκωση. Η πρόσφατη δήλωση Μητσοτάκη λειτουργεί ως ένα πρώτο σταθερό βήμα – με την προϋπόθεση ότι οι επόμενοι μήνες θα κυλήσουν χωρίς νέες εντάσεις. Μόνο τότε το «ραντεβού που άργησε μια μέρα» μπορεί πράγματι να πάρει τον δρόμο προς υλοποίηση.
