Το 2019 η φωτογραφία μιας μετανάστριας μητέρας διανομέα με ποδήλατο, τη στολή της δουλειάς και ένα παιδί στην αγκαλιά στο Μπουένος Αϊρες ανάγκασε διεθνείς φορείς να στρέψουν το βλέμμα στην εργασία στις ψηφιακές πλατφόρμες, που επί σειρά ετών παρέμενε απαρατήρητη. Η ίδια είχε δηλώσει ότι δεν πήγαινε παραγγελίες αλλά το παιδί στον βρεφονηπιακό σταθμό πριν από την έναρξη της βάρδιάς της για την PedidosYa.
Η εικόνα ενός διανομέα στην Αθήνα να απαντά στο κινητό εν κινήσει έρχεται από το κοντινό μέλλον, καθώς με το νέο σύστημα αποδοχής και κατανομής παραδόσεων η Efood καλεί τους εργαζόμενους να βρίσκονται σε συνεχή επαγρύπνηση στην εφαρμογή της πλατφόρμας και στις ειδοποιήσεις της ακόμα και κατά τη διάρκεια της οδήγησης.
Οι παραπάνω απαιτήσεις με σαφή κίνδυνο για την υγεία και την ασφάλεια των οδηγών, το αδιαφανές σύστημα πληρωμής ανά παραγγελία για τα «μπλοκάκια» και το υπερεκμεταλλευτικό μοντέλο των εργολάβων βγάζουν σήμερα και αύριο τους διανομείς της Efood και της Wolt στους δρόμους σε πέντε πόλεις της χώρας: Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Γιάννενα, Βόλο και Καλαμάτα.
Μάχη για δικαιώματα
Τα σωματεία κήρυξαν στάσεις εργασίας από τις 6 το απόγευμα μέχρι τις 11 το βράδυ διεκδικώντας συλλογικές συμβάσεις εργασίας, μισθολογικές αυξήσεις σε όλες τις ειδικότητες των εργαζομένων, ελάχιστη εγγυημένη τιμή ανά ώρα, κάλυψη εργατικού ατυχήματος, δωρεάν μέσα ατομικής προστασίας για τους λεγόμενους «freelancers» και μετατροπή όσων από αυτούς το επιθυμούν σε μισθωτούς.
Σύμφωνα με το Σωματείο Εργαζομένων στην Efood Π. Αττικής, η εταιρεία αρνείται εδώ και μήνες να διαπραγματευτεί για τους μισθούς και τις συνθήκες εργασίας και απέρριψε την πρόταση του μεσολαβητή στον Οργανισμό Μεσολάβησης και Διαιτησίας, που είχε γίνει δεκτή από τους εργαζόμενους μισθωτούς σε απόφαση Γενικής Συνέλευσης.
Κεντρικό αίτημα αποτελούν επίσης οι προσλήψεις απευθείας στην εταιρεία, ώστε να μπει τέλος στο καθεστώς των εργολάβων. Οι στολάρχες τους «κρατούν μεγάλο μέρος των αμοιβών μας, επιβάλλουν σκληρούς όρους και εκμεταλλεύονται τις περισσότερες φορές το πιο ευάλωτο κομμάτι των συναδέλφων μας, τους μετανάστες. Μεσάζοντες και εταιρεία κερδίζουν, ενώ όλοι οι εργαζόμενοι, ανεξαρτήτως σχέσης εργασίας και εθνικότητας, χάνουμε. Σε αντίθεση με τον ρατσιστικό λόγο που προωθείται για να μας διχάσει, ξεκαθαρίζουμε πως είμαστε συνάδελφοι και αδέλφια με όλους τους μετανάστες. Δεν ρίχνουν οι εργαζόμενοι τις τιμές αλλά οι εργολάβοι» τονίζει το σωματείο.
Οπως αναφέρει στο κάλεσμά του, ο αλγόριθμος πλειστηριάζει τις τιμές των πληρωμών των freelancers. «Από το καλοκαίρι έως σήμερα, η μέση αμοιβή ανά παραγγελία έχει μειωθεί 25-30%, συμπιέζοντας το εισόδημα χιλιάδων συναδέλφων μας. Εχουμε καταλήξει να δουλεύουμε 12ωρα για να έχουμε αξιοπρεπές εισόδημα χωρίς δικαιώματα. Το πιο εξωφρενικό είναι πώς σε δεκάδες εργατικά ατυχήματα δεν είμαστε καλυμμένοι. Τραυματιζόμαστε και μένουμε απροστάτευτοι, χωρίς εισόδημα, ενώ οι εταιρείες κρύβονται πίσω από τον τίτλο του «συνεργάτη», μετατρέποντας την καθημερινή μας δουλειά σε παγίδα χωρίς δικαιώματα» σημειώνεται στην ανακοίνωση.
Αποκαλυπτήρια
Τα «ψωμιά» του μυστικού αλγόριθμου θα είναι μετρημένα αν εφαρμοστεί στην πράξη η πρόβλεψη της ευρωπαϊκής οδηγίας 2831, η οποία υιοθετήθηκε μόλις το 2024 και πρέπει να ενσωματωθεί στις εθνικές νομοθεσίες των κρατών-μελών μέχρι τον Δεκέμβριο του 2026.
Η σχετική διάταξη ρύθμιση υποχρεώνει τις εταιρείες να δίνουν στοιχεία για τον προγραμματισμό του αλγόριθμου σε άτομο, σωματείο ή στο υπουργείο Εργασίας, προκειμένου να μην επαφίεται στη λειτουργία της μηχανής η αλλαγή της μισθοδοσίας, η απόλυση και η προαγωγή. Με άλλη σημαντική ρύθμιση οι εταιρείες των πλατφορμών θα είναι υπεύθυνες και για τη διαχείριση του εργολάβου.
Η αρμόδια επιτροπή του ελληνικού υπουργείου Εργασίας, που συγκροτήθηκε τον περασμένο Ιούλιο, εξετάζει τα δεδομένα της Οδηγίας και πραγματοποιεί συναντήσεις με εκπροσώπους εργαζομένων και εταιρειών του κλάδου.
Οριοθετήστε τις ζώνες
Με τις διήμερες κινητοποιήσεις οι εργαζόμενοι ζητούν επίσης την άμεση οριοθέτηση της ακτίνας διανομής για τους μισθωτούς, για μην τους στέλνουν από το κέντρο της Αθήνας στην Κηφισιά και από τον Πειραιά στην Ηλιούπολη. Το ζήτημα των λεγόμενων ζωνών έθεσαν οι εκπρόσωποι των διανομέων την περασμένη Τρίτη στην Επιθεώρηση Εργασίας της Νέας Ιωνίας, με σκοπό να μειωθεί η έκταση των περιοχών και να μειωθεί ο κίνδυνος ατυχήματος από τις παραδόσεις σε άγνωστες περιοχές.
Τη στήριξή τους στα σωματεία και στις συγκεντρώσεις τους στη συμβολή των οδών λεωφόρων Αλεξάνδρας και Κηφισίας (18.30 Παρασκευή και Σάββατο) έχουν εκφράσει επίσης συνελεύσεις εργαζομένων και συλλογικότητες του αντιεξουσιαστικού χώρου.
