Ενα «φάντασμα» από τα παλιά

Τη στιγμή που επίκειται η εκδίκαση της προσφυγής κατά του αναθεωρημένου σχεδίου διαχείρισης υδάτων στις 3 Δεκεμβρίου, επιστρέφει –σαν φάντασμα του παρελθόντος– το φαραωνικό έργο της εκτροπής του Αχελώου, ένα σχέδιο που έχει ακυρωθεί έξι φορές από το Συμβούλιο της Επικρατείας, αλλά εξακολουθεί να στοιχειώνει τον δημόσιο διάλογο.

Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις WWF Ελλάς, Ελληνική Εταιρεία Προστασίας της Φύσης, Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού και Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, οι οποίες μαζί με φορείς της δυτικής Ελλάδας έχουν προσφύγει κατά των νέων σχεδιασμών νομιμοποίησης της εκτροπής του Αχελώου, επισημαίνουν ότι:

● Ποτέ δεν υλοποιήθηκαν ούτε τα πρόσθετα ούτε τα δρομολογημένα έργα του προηγούμενου σχεδίου διαχείρισης υδάτων Θεσσαλίας (ΣΔΛΑΠ 2017) που θα επέτρεπαν στη Θεσσαλία να ικανοποιήσει τις ανάγκες της με τους δικούς της πόρους. Το ΣΔΛΑΠ 2017 που είχε εγκριθεί από το Συμβούλιο της Επικρατείας περιλάμβανε λεπτομερές πρόγραμμα έργων που τεκμηριωμένα θα κατέληγε σε μηδενισμό του υδατικού ελλείμματος του θεσσαλικού κάμπου. Από εκείνο το πρόγραμμα δεν έχει εφαρμοστεί ούτε το πρόγραμμα εξοικονόμησης ύδατος (το οποίο μπορεί να αποφέρει μέχρι και 20% πραγματική μείωση της κατανάλωσης νερού), ούτε τα μικρά τοπικά και πολύ πιο βιώσιμα έργα ταμίευσης που ήταν δρομολογημένα μέχρι και το 2017 (που μπορούσαν να προσφέρουν όφελος 67 εκατ. κυβικών μέτρων αρδευτικού νερού ανά έτος), ούτε τα «πρόσθετα», τα οποία θα μπορούσαν να προσφέρουν 140 εκατ. κυβικά μέτρα νερού ανά έτος. Και αυτό διότι όσοι υπόσχονται τώρα εκτροπές ποταμών δεν μπόρεσαν να εξασφαλίσουν τα βασικά: άδειες, χρηματοδοτήσεις, έλεγχο, αξιόπιστη μέτρηση της κατανάλωσης αρδευτικού ύδατος και τήρηση ενός βασικού χρονοδιαγράμματος υλοποίησης.

● Στο προσβαλλόμενο σχέδιο παρουσιάζεται αύξηση των αρδευόμενων εκτάσεων του θεσσαλικού κάμπου κατά 11%, δηλαδή κατά 300.000 στρέμματα. Οι μεταβολές αυτές είναι εντελώς πλασματικές, καθώς βασίζονται στα τελείως αναξιόπιστα και μεθοδολογικά έωλα και ανεξέλεγκτα δεδομένα του ΟΠΕΚΕΠΕ, οργανισμού που έχει τεθεί σε επιτήρηση από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία.

● Ενώ το μέσο και κάτω τμήμα του είναι ήδη τροποποιημένο, ο άνω Αχελώος είναι σε μεγάλο βαθμό ένα αδιατάρακτο οικοσύστημα που πηγάζει από την καρδιά της Πίνδου και τώρα απειλείται με εκτροπή μέσω σηράγγων και φραγμάτων στον θεσσαλικό κάμπο.

● Ο Αχελώος ήδη φιλοξενεί τέσσερα μεγάλα φράγματα και τεχνητές λίμνες που εξυπηρετούν διάφορους σκοπούς, ενώ εκκρεμούν κι άλλα και τώρα επανέρχεται η πίεση για εκτροπή του. Πώς θα εξυπηρετηθούν όλες αυτές οι χρήσεις όταν εκτραπεί μέσω έργων που σχεδιάστηκαν τη δεκαετία του ’80 και διαστασιολογημένα για τεράστια εκτροπή 1,2 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων νερού;

● Με βάση το ισχύον πλαίσιο, το γιγαντιαίο κόστος της εκτροπής θα μετακυλιστεί κατά κύριο λόγο στους χρήστες, δηλαδή στους Θεσσαλούς αγρότες. Υπενθυμίζεται πως η Ε.Ε. έχει εδώ και 30 χρόνια διευκρινίσει ότι δεν θα το χρηματοδοτήσει.

● Τα έργα εκτροπής είναι ασυμβίβαστα με τη νέα Κοινή Γεωργική Πολιτική, που προβλέπει την αναδιάρθρωση των υδροβόρων καλλιεργειών και τη μείωση των αρδευόμενων εκτάσεων.

«Σε εποχή ιδιαίτερα έντονων και ολοένα και συχνότερων κλιματικών καταστροφών, με σοβαρότατες επιπτώσεις στη γεωργική δραστηριότητα της Θεσσαλίας, η επαναφορά στην πολιτική σκηνή ενός έργου εντυπωσιασμού αποτελεί άλλη μια θλιβερή απόδειξη πως η Ελλάδα βαδίζει προς το αβέβαιο κλιματικό μέλλον με τα μάτια προσκολλημένα στο παρελθόν. Αυτό ισχύει και για κάθε εκτροπή ποταμού και μεγάλης περιβαλλοντικής επίπτωσης κατασκευαστικό έργο», επισημαίνουν οι περιβαλλοντικές οργανώσεις.