Η Νέα Δημοκρατία συνηθίζει να μιλά για τη νομιμότητα αφού πρώτα την έχει παραβιάσει. Μια φορά κι έναν καιρό -και πριν από πολλές ακόμη παραβιάσεις της νομιμότητας- στις 20 Ιανουαρίου του 2019, μια στρατιά «γαλάζιων» στελεχών είχε αναμειχθεί με τους απελπισμένους μακεδονομάχους, τα λαμπυρίζοντα καπνογόνα τους, τις γαλανόλευκες και τις εικόνες της Παναγίας. Ανάμεσά τους: ο Αντώνης Σαμαράς, ο Νότης Μηταράκης, η Σοφία Βούλτεψη, ο Γεράσιμος Γιακουμάτος, ο Κώστας Σκρέκας και άλλα μέλη της σημερινής κυβέρνησης.
Εκεί, πλησίον του μνημείου του Αγνωστου Στρατιώτη -όπου σήμερα η ίδια κυβέρνηση θέλει να απαγορεύσει τις συναθροίσεις- οι βουλευτές της φωτογραφίζονταν ανάμεσα σε πανό και διαδηλωτές. Το 2019, όμως, η Ελλάδα δεν είχε μόνο εθνικά συλλαλητήρια· είχε και εθνικές εκλογές. Κάθε σημαία που ανέμιζε μπροστά στη Βουλή μπορούσε να μεταφραστεί σε μια πιθανή ψήφο.
Το προεκλογικό σκηνικό διαμορφώθηκε γύρω από την πόλωση επί του Μακεδονικού. Ενισχύθηκαν έτσι τα παλιά δίπολα: Αριστερά – Δεξιά, προδότες – πατριώτες, τάξη – ανομία. Τροφοδοτήθηκε, επίσης, μια νέα ρητορική εθνικισμού και λαϊκισμού. Η Νέα Δημοκρατία τότε δεν αντιτάχθηκε απλώς στη Συμφωνία των Πρεσπών· την αξιοποίησε προεκλογικά («Political Polarisation in Greece: The Prespa Agreement, Left – Right Antagonism and the Nationalism – Populism Nexus»).
Η Συμφωνία των Πρεσπών προκάλεσε πολιτική κρίση και μετατράπηκε σε πεδίο στο οποίο η Δεξιά κατάφερε να ενώσει τα πιο διαφορετικά κομμάτια της: από τους φιλελεύθερους τεχνοκράτες μέχρι το ακροδεξιό της ακροατήριο.
Η πόλωση εκείνη την περίοδο -ακριβώς όπως και σήμερα- δεν ήταν τόσο ιδεολογική, όσο συναισθηματική: θυμός, φόβος, απελπισία. Και πάνω στον έλεγχο αυτών των συναισθημάτων, η Ν.Δ. οικοδόμησε τη νίκη της [«A Tale of Two Crises: Affective Polarisation in Greece» της Roula Nezi (2024) – Friedrich – Ebert – Stiftung (2022) «THE GREEK POLITICAL LANDSCAPE 2019-2021», Anna Bosco 2021 Polarisation in Southern Europe: Elites, Party Conflicts and Negative Partisanship)]. Τα ίδια συναισθήματα που τότε εκμεταλλεύτηκε είναι όσα τώρα προσπαθεί να ελέγξει διά του νόμου, προκειμένου να μην κεφαλαιοποιηθούν υπό τη μορφή της ανατρεπτικής οργής.
Η κυβέρνηση κατέθεσε την Τρίτη τροπολογία που χαρακτηρίζει «ιερό» τον χώρο μπροστά στο μνημείο του Αγνωστου Στρατιώτη. Οχι γιατί πιστεύει πως οφείλει να τιμήσει τον Αγνωστο, αλλά γιατί επιθυμεί να αστυνομεύσει τη γνωστή -για την επιβίωσή της- απειλή: εκείνες και εκείνους που ξενύχτησαν επί περίπου έναν μήνα στο πλευρό του Πάνου Ρούτσι. Η ρύθμιση ορίζει ότι τα 4.600 τετραγωνικά μπροστά στο μνημείο είναι «χώρος ιδιαίτερης ιστορικής σημασίας». Τα 4.600 τετραγωνικά πίσω του δεν την απασχολούν.
Η κυβέρνηση έχει επιλεκτική σχέση με τη μνήμη, τα μνημεία και τα μάρμαρα. Αυτό που επιδιώκει η Νέα Δημοκρατία είναι να σβήσει τα ονόματα των 57 θυμάτων του κρατικού εγκλήματος, όχι απλώς από τα μάρμαρα, αλλά από τη συλλογική μνήμη.
Το δε μνημείο αποτελεί κενοτάφιο (δεν περιέχει οστά), σε αντίθεση με τον μπαζωμένο τόπο της σύγκρουσης των δύο τρένων. Ο Πάνος Ρούτσι ζητά τη διενέργεια τοξικολογικών εξετάσεων, ώστε να διερευνηθεί αν τα εντελώς υπαρκτά υπολείμματα οστών που παρέλαβε ανήκουν στον γιο του – και, κυρίως, πώς επήλθε ο θάνατός του. Το αίτημά του αποτελεί γνωστή απειλή.
Φαίνεται πως για την κυβέρνηση, το μόνο άγνωστο -εκτός από τον Στρατιώτη- είναι η εντιμότητα.
*Δημοσιογράφος
