Σε συνέντευξή του στην «Καθημερινή» το 2022 ο Ορχάν Παμούκ με αφορμή το βιβλίο του «Νύχτες πανούκλας», ένα βλέμμα έρωτα και μελαγχολίας για την πατρίδα του, μέσα από τη νόσο που ξεσπά σε ένα φανταστικό νησί του Αιγαίου, μιλά για τη χρήση από τον Τούρκο πρόεδρο της Ιστορίας. Σημειώνοντας ότι για τον κ. Ερντογάν η ιστορία της χώρας του είναι ένα συνεχές από νίκες χωρίς ήττες, που οφείλονται σε αρχηγούς σαν τον Αρπ Ασλάν που κέρδισε το 1071 στο Ματζικέρτ και κυρίως τον Μωάμεθ, τον εσαεί Πορθητή της Κωνσταντινούπολης.
Πράγματι ο Τούρκος πρόεδρος μιλώντας στον λαό του αλλά έμμεσα και σε άλλους λαούς κάνει ιδιαίτερη χρήση της Ιστορίας. Η Ελλάδα, χωρίς πάντα να κατονομάζεται, γίνεται στόχος της χρήσης αυτής, αφ’ ενός για να συσπειρώσει τον λαό του εναντίον ενός «εξωτερικού εχθρού» τον οποίο κατασκευάζει, μακριά από εσωτερικά -κοινωνικά και ψυχικά- προβλήματα, αλλά και να τον ετοιμάσει ψυχολογικά για οποιοδήποτε ενδεχόμενο.
Τα υλικά που χρησιμοποιεί δεν είναι νέα: Απευθύνεται με απλά λόγια και συναίσθημα σε μεγάλα ακροατήρια. Περιορίζεται σε λίγα σημεία τα οποία επαναλαμβάνει με τη μορφή συνθημάτων (το «θα έρθουμε ξαφνικά ένα βράδυ» είναι συνδυασμός συνθήματος και τραγουδιού που αποτυπώνεται καλύτερα μέσα και από το παιγνιώδες ύφος). Τονίζει αυτό που εκείνος θεωρεί το δίκιο του λαού του, χωρίς να αναγνωρίζει τα δίκια του άλλου λαού. Προβάλλει την ευθύνη για τις δικές του επιθετικές κινήσεις στον δυνάμει «εχθρό λαό». Με επιμονή, διάρκεια, ομοιομορφία, επανάληψη.
Η χρήση του ιστορικού χρόνου συνδυάζεται με αυτήν του ζωτικού χώρου, το μέγεθος του οποίου αυξομειώνεται, όπως στα ταξίδια του Γκιούλιβερ. Η επονομαζόμενη γαλάζια πατρίδα εκφράζει πέρα και από τα συμφέροντα την επιθυμία για έναν χώρο υγρό, όπου τα σύνορα έχουν μια μεγαλύτερη λόγω της φύσης του ρευστότητα. Οσο μεγαλώνει η διεκδίκηση χρόνου και χώρου εναντίον της Ελλάδας τόσο μεγαλώνει και η διεκδίκηση της κηδεμονίας της: με αυστηρότητα, όπως και οι Δυτικοί αποικιοκράτες προς τους «κακομαθημένους ιθαγενείς».
Στα ίχνη μιας αντίστοιχης χρήσης της Ιστορίας ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας κάλεσε πρόσφατα την Ελλάδα που, όπως είπε, μαζί με την Τουρκία «είναι πλέον οι αρχαίοι λαοί της περιοχής» να τα βρουν μεταξύ τους στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.
Από τα λεγόμενά του με προσβολές και προβολές προς τη χώρα μας, σταματώ σε δύο λέξεις (αν είναι σωστή η μετάφραση της φράσης του): στο «πλέον» και στο «αρχαίοι». Τι σημαίνουν οι λέξεις αυτές; Οτι δεν υπάρχουν άλλοι «αρχαίοι» λαοί; Τότε η Αίγυπτος τι είναι; Πώς η Τουρκία διεκδικεί την αυτοχθονία στην περιοχή την οποία κατέκτησε τον 11ο μ.Χ. αιώνα αν συγκριθεί όχι μόνο με τους Σουμέριους, αλλά τους Ιουδαίους ή τους Παλαιστίνιους; Ή πώς οι άλλοι αρχαίοι λαοί, όπως οι Ασσύριοι και οι Αρμένιοι, εξαφανίστηκαν μετά τις γενοκτονίες τους; Ο Φτερωτός Ταύρος Λαμασσού, φύλακας της Νινευή των Ασσυρίων, φτιαγμένος από κονσέρβες σιροπιού από χουρμάδες, βρίσκεται στο Μουσείο της Ακρόπολης για να μας θυμίζει πως οι λαοί δεν εξαφανίζονται εύκολα.
-320x213.jpg)
