Η δολοφονία του δημοσιογράφου και περιβαλλοντικού ακτιβιστή Χακάν Τοσούν στην Κωνσταντινούπολη θέτει ξανά το ζήτημα της ελευθερίας του Τύπου όχι μόνο στις εμπόλεμες περιοχές αλλά και σε «δημοκρατίες» όπως η Τουρκία.
Το βράδυ της 10ης Οκτωβρίου ο Χακάν Τοσούν δέχθηκε επίθεση στο κεφάλι από δύο μοτοσικλετιστές ενώ επέστρεφε με τα πόδια στο σπίτι του. Πέθανε δύο ημέρες μετά στο νοσοκομείο.
Ηταν ανεξάρτητος παραγωγός ντοκιμαντέρ από το 2009 και συνεργαζόταν με ιδιωτικά τηλεοπτικά κανάλια. Ηταν γνωστός για το έργο του στην οικολογία και τους κοινωνικούς αγώνες. Ηταν η φωνή όσων υπερασπίζονται τη ζωή, τη φύση και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια: από τα λατομεία του Ικιζντερέ μέχρι τα δάση του Ακμπελέν, από τις ακτές του Σαμαντάγ μέχρι το Αλσος Βαλιντεμπάγ, από τα νερά του Μουνζούρ μέχρι τα εδάφη της Περγάμου. Μέσα από τα ντοκιμαντέρ του, έκανε ορατή την υποβάθμιση της πόλης και της φύσης. Εδωσε φωνή στη σιωπή του λύκου, του πουλιού, του εντόμου και του δέντρου.
Η γενική διευθύντρια της UNESCO, Audrey Azoulay, καταδίκασε τη δολοφονία, τονίζοντας ότι η ατιμωρησία ενθαρρύνει όσους επιδιώκουν να φιμώσουν τους δημοσιογράφους. Η έρευνα για τους δράστες είναι και μια δοκιμασία για την ελευθερία του Τύπου, τη δημόσια συνείδηση, τη λογοδοσία και τη δημοκρατία.
Στην Τουρκία, όποιος υπερασπίζεται τη γη, το νερό και τη ζωή αντιμετωπίζει απειλές, αγωγές ή βία. Εκτός από τη σύλληψη του δημάρχου της Κωνσταντινούπολης Εκρέμ Ιμάμογλου τον περασμένο Μάρτιο, η κυβέρνηση έχει εντείνει την καταστολή και προσωπικότητες της αντιπολίτευσης αντιμετωπίζουν πρωτοφανείς νομικές και διοικητικές πιέσεις. Εκτός από τον πρωθυπουργό της Ισπανίας, Πέδρο Σάντσες, οι Ευρωπαίοι ηγέτες έχουν αποφύγει την κριτική στον Ερντογάν, που πήρε από τον Τραμπ και νομιμοποίηση για να εγγυηθεί την «ειρήνευση» στη Γάζα.
Εκεί όπου σχεδόν 220 δημοσιογράφοι έχουν σκοτωθεί. Μεταξύ 2006 και 2024 πάνω από 1.700 δημοσιογράφοι έχουν δολοφονηθεί σε όλο τον κόσμο, με σχεδόν 9 στις 10 δολοφονίες να παραμένουν ανεξιχνίαστες, σύμφωνα με το Παρατηρητήριο Δολοφονιών Δημοσιογράφων της UNESCO. Η ατιμωρησία οδηγεί σε περισσότερες δολοφονίες, συχνά αποτελεί σύμπτωμα επιδείνωσης των συγκρούσεων και της κατάρρευσης του δικαίου και συγκαλύπτει σοβαρές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τη διαφθορά και το έγκλημα.
Με τη σκέψη και στον Γιώργο Καραϊβάζ και τον Σωκράτη Γκιόλια οφείλει να τιμηθεί στις 2 Νοεμβρίου η «Διεθνής Ημέρα για τον Τερματισμό της Ατιμωρησίας για Εγκλήματα κατά Δημοσιογράφων» (IDEI). Και ταυτόχρονα να πέσει παγκοσμίως φως στις συστηματικές επιθέσεις εναντίον ανθρώπων που προστατεύουν το περιβάλλον. Σύμφωνα με μελέτη του Κέντρου Περιβαλλοντικής Δικαιοσύνης, μόνο στη Σρι Λάνκα το 65% των περιβαλλοντικών ακτιβιστών έχουν υποστεί σωματική βία και το 39% έχουν λάβει απειλές θανάτου ή επίθεσης. Παντού οι δράστες αναφέρονται ως «άγνωστα άτομα», αναπαράγοντας τα δίκτυα συμφερόντων και την κουλτούρα ατιμωρησίας. Ως πότε;
*Πρώην ευρωβουλευτής, ΠΡΑΣΙΝΟΙ-Οικολογία
