Η Γερμανία του ’45 και ο Γκοντάρ του ’60

Η, βασισμένη στις αναμνήσεις του Χαρκ Μπομ, νέα ταινία του Φατίχ Ακίν «Στο νησί του Αμρουμ» ξετυλίγει έξυπνα την πλοκή σαν σκοτεινή αλληγορία στον απόηχο του ναζισμού, ενώ ο Ρίτσαρντ Λινκλέιτερ καταπιάνεται με τη Νουβέλ Βαγκ, προσπαθώντας, όχι και τόσο εύστοχα, ν’ αποτίσει φόρο τιμής στον εμβληματικότερο Γάλλο εκπρόσωπό της.

▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬

Στο νησί του Αμρουμ
(Amrum, Γερμανία, 2025, 93´)

Σκηνοθεσία: Φατίχ Ακίν
Ηθοποιοί: Γιάσπερ Μπίλερμπεκ, Νταϊάν Κρούγκερ, Ματίας Σβαϊγκχέφερ

Ο Φατίχ Ακίν, βραβευμένος με Χρυσή Αρκτο το 2004 στο Φεστιβάλ Βερολίνου για την ταινία του «Μαζί Ποτέ» (Head-On, 121’), συνεργάζεται με τον βετεράνο Γερμανό σκηνοθέτη, σεναριογράφο και ηθοποιό Χαρκ Μπομ, γνωστό για τη μακροχρόνια συνεργασία του με τον Ράινερ Βέρνερ Φασμπίντερ, μεταφέροντας στη μεγάλη οθόνη τις παιδικές αναμνήσεις του Μπομ από τη νήσο Αμρουμ. Γερμανία, άνοιξη του 1945. Καθώς ο πόλεμος φτάνει στο τέλος του, ο 12χρονος Νάνινγκ ζει με τη μητέρα του στο απομονωμένο νησί, περιμένοντας την επιστροφή του πατέρα του από το μέτωπο. Οταν εκείνη εκφράζει την επιθυμία της για τρόφιμα που σπανίζουν, ο μικρός ξεκινά ένα επικίνδυνο ταξίδι για να τα βρει. Το ταξίδι αυτό θα του αλλάξει για πάντα τη ζωή.

Ο Φατίχ Ακίν παίρνει μια απλή ιστορία και τη μετατρέπει σε ένα λυρικό αλλά και σκοτεινό παραμύθι, που δεν μιλά μόνο για την ενηλικίωση αλλά στοχάζεται πάνω στην κατάρρευση ενός έθνους που έρχεται αντιμέτωπο με τις πράξεις του. Με έναν αργό, ποιητικό ρυθμό, ο σκηνοθέτης καταγράφει την καθημερινότητα και τη φυσική ομορφιά του νησιού, μέσα από την υπέροχη φωτογραφία του Καρλ Βάλτερ Λίντενλαουμπ, συνδέοντας τη φύση με την αξία της ζωής, αποδίδοντάς της σχεδόν μια ιερή υπόσταση.

Μέσα από τον μικρόκοσμο της τοπικής κοινωνίας του νησιού, που δεν έχει ξεφύγει από τη μόλυνση του ναζισμού, και το ταξίδι του πρωταγωνιστή, ο Φατίχ Ακίν καταφέρνει να πει πολλά: για το τέλος ενός πολέμου και για ένα έθνος που καλείται να αντιμετωπίσει τις συνέπειες των πράξεών του, ενώ οι κύριοι υπαίτιοι είτε αυτοκτονούν ή λιποτακτούν, για τους οικογενειακούς δεσμούς και το βάρος των αμαρτημάτων που περνούν από γενιά σε γενιά.

Η ταινία είναι βαθιά πολιτική και συνομιλεί με το σήμερα μέσα από το παρελθόν μιας χώρας που εξακολουθεί να τη στοιχειώνει. Οσο κι αν προσπαθείς να κλείσεις την πόρτα για να κρύψεις τη φρίκη και το αίμα, όπως κάνει σε μια χαρακτηριστική σκηνή ο μικρός ήρωας, η πόρτα πάντα θα ανοίγει ξανά, γιατί δεν ξεφεύγεις από το παρελθόν και ο Ακίν προσπαθεί να τονίσει αυτή τη συνθήκη ως μια υπενθύμιση για το σήμερα.

Πέρα από τα ερωτήματα που θέτει για το παρελθόν και τη συλλογική μνήμη, προβάλλει και τα ερωτήματα που κατατρώνε το νεαρό αγόρι: Πώς μπορεί να σταθεί απέναντι στη μητέρα του, που εθελοτυφλεί πιστεύοντας ακόμη ότι ο πόλεμος δεν χάθηκε; Πώς μπορεί να αποδεχθεί ότι οι άνθρωποι που αγαπά κρύβουν μίσος στην καρδιά τους και έχουν κάνει κακό; Πώς μπορεί ένα παιδί να βρει τη θέση του σε έναν κόσμο που μεταβάλλεται βίαια όταν ακόμα και στον τόπο όπου ζει τον θεωρούν ξένο;

Ο Ακίν θέτει αυτά τα ερωτήματα με ευαισθησία, με απλότητα αλλά και λυρισμό, με καθαρή ματιά δημιουργεί μια βαθιά ανθρώπινη και στοχαστική ταινία.

▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬

Nouvelle Vague
(Γαλλία, ΗΠΑ, 2025, 106´)

Σκηνοθεσία: Ρίτσαρντ Λινκλέιτερ
Ηθοποιοί: Γκιγιόμ Μαρμπέκ, Ζόι Ντόιτς, Ομπρί Ντιλέν, Αντριέν Ρουγιάρ

Ο Ρίτσαρντ Λινκλέιτερ επιστρέφει στον κινηματογράφο, μετά το αδύναμο «Hit Man» (2023, 115’), με μια ταινία-φόρο τιμής στον μεγάλο Γάλλο σκηνοθέτη Ζαν-Λικ Γκοντάρ. Η ταινία αφηγείται τα παρασκήνια πίσω από τη δημιουργία της εμβληματικής ταινίας «Με κομμένη την ανάσα» (Breathless, 1960, 90’), μια από τις πιο χαρακτηριστικές ταινίες της Νουβέλ Βαγκ, που έμελλε να αλλάξει για πάντα την πορεία του παγκόσμιου κινηματογράφου.

Ο Λινκλέιτερ επιχειρεί από την αρχή να εμφυσήσει στο έργο του μια πνοή Νέου Κύματος, χρησιμοποιώντας διάφορα σκηνοθετικά και μονταζιακά τρικ, όπως ο τρόπος με τον οποίο παρουσιάζει τα σημαντικά πρόσωπα της εποχής, από τον Φρανσουά Τριφό και τον Ερίκ Ρομέρ μέχρι τον Ρομπέρ Μπρεσόν και τον Ρομπέρτο Ροσελίνι, βάζοντάς τα να ποζάρουν μπροστά στην κάμερα, με το όνομά τους να εμφανίζεται στην οθόνη. Στο πρώτο μισό της ταινίας, πριν ξεκινήσουν τα γυρίσματα του Γκοντάρ, αναλώνεται όμως σε υπερφίαλους και επιτηδευμένους διαλόγους και οι χαρακτήρες περιφέρονται αριστερά-δεξιά, εκστομίζοντας διάφορες ρήσεις για το σινεμά. Ο σκηνοθέτης επιχειρεί να αναδείξει την κινηματογραφική φιλοσοφία της εποχής, καταφέρνοντας τελικά περισσότερο να παρουσιάσει σημαντικά πρόσωπα ως καρικατούρες και όχι ως καλλιτέχνες που άλλαξαν την κινηματογραφική τέχνη.

Σε αντίθεση με την ταινία του Γκοντάρ, εδώ δεν υπάρχει πρωτοτυπία, ούτε διάθεση για κάτι ουσιαστικό. Η ταινία αποκτά μεγαλύτερο ενδιαφέρον όταν ξεκινάει την εξιστόρηση των γυρισμάτων. Εχει καλύτερο σκηνοθετικό ρυθμό, με την κωμωδία να παίζει τον «πρωταγωνιστικό» ρόλο και παρ’ όλο που η όλη διαδικασία σκηνοθετείται κάπως επιφανειακά και δεν έχει ουσιαστικό βάθος ή κάποια αφηγηματική πρωτοτυπία, ο Λινκλέιτερ καταφέρνει εν μέρει να αποτυπώσει τη φιλοσοφία του Γκοντάρ, το πώς προσέγγιζε το γύρισμα, το σενάριο και τους ηθοποιούς του και την προσπάθειά του να «σπάσει» τις συμβάσεις. Ο Γκιγιόμ Μαρμπέκ περισσότερο μιμείται τον Γκοντάρ παρά τον υποδύεται, ενώ η Ζόι Ντόιτς που υποδύεται τη Ζαν Σίμπεργκ προσφέρει μια υπέροχη και ενδιαφέρουσα ερμηνεία.

Επιπλέον η ταινία δεν σπαταλά χρόνο σε επεξηγήσεις γεγονότων, προσώπων ή καταστάσεων, απαιτεί από τον θεατή να γνωρίζει ήδη το πλαίσιο, καθώς πρόκειται πρωτίστως για μια ταινία ενός σινεφίλ για τους σινεφίλ. Είναι ένα γράμμα αγάπης του Λινκλέιτερ προς τον Γκοντάρ, που έχει όμως αρκετά κακογραμμένα σημεία, γεμάτα αφηγηματικές συμβάσεις, δίχως καλλιτεχνική έμπνευση.

▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬

Η επέτειος
(Anniversary, ΗΠΑ, 2025, 111´)

Σκηνοθεσία: Γιαν Κομάσα
Ηθοποιοί: Νταϊάν Λέιν, Κάιλ Τσάντλερ, Μάντλιν Μπρούερ, Ζόι Ντόιτς

Η Ελεν και ο Πολ βλέπουν τη ζωή τους να διαλύεται όταν μια πρώην μαθήτριά τους, η Λιζ, αρχίζει να βγαίνει με τον γιο τους Τζος. Καθώς εντάσσεται στην οικογένεια, οι ισορροπίες κλονίζονται.

▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬

Επιχείρηση Καμπούλ
(13 jours, 13 nuits, Γαλλία, Βέλγιο, 2025, 112´)

Σκηνοθεσία: Μαρτέν Μπουρμπουλόν
Ηθοποιοί: Ροσντί Ζεμ, Λίνα Χούντρι, Σίνσε Μπαμπέτ Κνούσεν, Κριστόφ Μοντενέ

Καμπούλ, 15 Αυγούστου 2021. Οι Ταλιμπάν καταλαμβάνουν την πόλη, οι Αμερικανοί αποχωρούν και χιλιάδες Αφγανοί ζητούν καταφύγιο στη γαλλική πρεσβεία. Ο διοικητής Μοχάμεντ Μπίντα και η ομάδα του, με τη βοήθεια της νεαρής Εύας, προσπαθούν να οργανώσουν ένα κομβόι διαφυγής πριν η πόλη βυθιστεί στο χάος.

▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬

Σκοτώστε τον Τζόκεϊ
(Kill the Jockey, Αργεντινή-Μεξικό-Ισπανία-Δανία-ΗΠΑ, 2024, 96´)

Σκηνοθεσία: Λουίς Ορτέγκα
Ηθοποιοί: Ναουέλ Πέρεζ Μπισκαγιάρ, Ρομπέρτο Καρνάγκι, Ούρσουλα Κορβερό

Ενας νεαρός αλλά ήδη θρυλικός τζόκεϊ, μετά από ένα σοβαρό ατύχημα που τον ρίχνει σε κώμα, ξυπνά για να ανακαλύψει πως μεταμορφώνεται σε γυναίκα, ξεκινώντας μια βαθιά αναζήτηση ταυτότητας και λύτρωσης.

▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬

Μετανιώνοντας για σένα
(Regretting you, ΗΠΑ, Γερμανία, 2025, 117´)

Σκηνοθεσία: Τζος Μπουν
Ηθοποιοί: Μακένα Γκρέις, Ντέιβ Φράνκο, Αλισον Γουίλιαμς, Σκοτ Ιστγουντ

Βασισμένη στο μπεστ σέλερ της Κολίν Χούβερ, η ταινία παρουσιάζει μια μάνα και την κόρη της καθώς αναγκάζονται να αντιμετωπίσουν κρυμμένα μυστικά και να ξαναβρούν η μία την άλλη.