Η πολιτιστική ατζέντα της εβδομάδας [14-20.9.2025]

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟΝ ΠΑΝΟ ΚΟΥΤΡΑ
«Ο κόσμος ανάποδα» στην Ταινιοθήκη

Είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση κινηματογραφιστή ο Πάνος Κούτρας. Θα μπορούσε να θεωρηθεί ο αρχικός «υπεύθυνος» (για να μην πούμε ξανά το κλισέ «ο πατέρας») του queer cinema στην Ελλάδα του 21ου αιώνα, καθώς με τη «Στρέλλα» (2009), σε συνεργασία στο σενάριο με τον ευφυή και πρωτοπόρο και στο σινεμά, Παναγιώτη Ευαγγελίδη, έκανε πράγματι τομή στα κινηματογραφικά δρώμενα στη χώρα, αλλά και πανευρωπαϊκά: ήταν η πρώτη φορά στην Ελλάδα, αλλά και από τις λίγες στην Ευρώπη, που το queer βλέμμα έγινε ολόκληρη ταινία και μάλιστα πολύ καλή και δεν είναι τυχαία η διεθνής αναγνώριση που έλαβε σαν προβλήθηκε στο Panorama της Μπερλινάλε.

Παρόμοια τομή έφερε και με την ταινία του «Xenia» (2014), που απέσπασε συνολικά έξι βραβεία στα Ελληνικά Βραβεία Κινηματογράφου, μεταξύ των οποίων Καλύτερης Ταινίας Μυθοπλασίας, Σκηνοθεσίας και Σεναρίου. Ωστόσο, ο ίδιος αρνήθηκε να παραλάβει τα βραβεία σκηνοθεσίας και σεναρίου, αφήνοντάς τα συμβολικά «εκεί», έως ότου ψηφιστεί νόμος για την ιθαγένεια στα παιδιά δεύτερης γενιάς μεταναστών, το οποίο έγινε από διακυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ. Η άρνηση αυτή τότε του σκηνοθέτη πάντως αποτέλεσε πολιτική δήλωση και ορθώς!

Ο Πάνος Κούτρας από την πρώτη του ταινία «Επίθεση του γιγαντιαίου μουσακά» (1999) έως τα πιο πρόσφατα έργα του όπως το «Dodo» (2022) πάντα κατορθώνει να συνδυάζει το προσωπικό, το queer, το κοινωνικό και το φαντασιακό. Πάνω σε αυτή τη βάση, γίνεται σε λίγες μέρες αφιέρωμα στο έργο του, από την Ταινιοθήκη της Ελλάδος σε συνεργασία με το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης.

Συγκεκριμένα, θα προβληθούν και οι πέντε μεγάλου μήκους ταινίες του πρωτοπόρου και τολμηρού σκηνοθέτη («Η επίθεση του γιγαντιαίου μουσακά» – 1999, «Αληθινή ζωή» – 2004, «Στρέλλα» – 2009, «Xenia» – 2014, «Dodo» – 2022), ενώ για πρώτη φορά θα παιχτούν στην Αθήνα οι πέντε μικρού μήκους ταινίες του (4 ταινίες μυθοπλασίας και 1 μουσικό βίντεο) που στην Ελλάδα πρωτοπαρουσιάστηκαν στο 65ο ΦΚΘ τον περασμένο Νοέμβριο, όταν του απονεμήθηκε τιμητικός Χρυσός Αλέξανδρος για το σύνολο της προσφοράς του στο σινεμά. Αυτές είναι οι: «Το ρέψιμο της Λυδίας Φον Μπύρερ» (1983, Ηνωμένο Βασίλειο), «Ομιχλώδεις ημέρες της Ανοιξης» (1984, Ηνωμένο Βασίλειο), «Strange Relationship» (1987, Γαλλία), «Η πτώση και η άνοδος της Λυδίας Φον Μπύρερ» (1988, Γαλλία – Ηνωμένο Βασίλειο), «Afternoon Stars» (1989, Ελλάδα).

? 18-21/9, Πέμπτη – Κυριακή (για τις ώρες δείτε το αναλυτικό πρόγραμμα στο tainiothiki.gr). Στον θερινό κινηματογράφο «Λαΐς», Ταινιοθήκη της Ελλάδος (Ιερά Οδός 42 & Μ. Αλεξάνδρου, Βοτανικός). Εισιτήρια: 6€.

ΜΟΥΣΙΚΗ
Ξυλούρης

Οι Νίκος και Αντώνης Ξυλούρης έρχονται στην Αθήνα να κλείσουν τις καλοκαιρινές εμφανίσεις τους με ένα μεγάλο κρητικό γλέντι. Μαζί τους οι μουσικοί Γιώργος Σταυρακάκης (λαούτο) και Βαλάντης Καλογεράκης (νταουλάκι, ασκομαντούρα).

? Τετ. 1/10, στις 21.00 (από 19.30), στο Θέατρο Βράχων Μελίνα Μερκούρη. Εισιτήρια: Πανεπιστημίου 3 ή στο τηλ. 210-7234567 ή μέσω ticketservises.gr

ΣΥΝΑΥΛΙΑ
Porosi 01

Το λέμε από τώρα για να μην το χάσετε: οι Καναδέζες Sarah Davachi και Kara-Lis Coverdale, δύο από τις σημαντικότερες σύγχρονες εκπροσώπους της πειραματικής μουσικής σκηνής, έρχονται για πρώτη φορά στην Ελλάδα. Τα έργα τους ξεπερνούν τα όρια της μουσικής.

? Τρ. 7/10, στις 21.00, στο Gazarte (Βουτάδων 34). Προπώληση: more.com

 STAND UP
Σκληρές αλήθειες

Η Επιστημονική Κοινότητα, μια περσόνα που δημιούργησε η σκηνοθέτρια Βίκυ Αδάμου και ερμήνευσε η Χριστίνα Σαμπανίκου για την παράσταση «Ανδρόγυνο», αυτονομείται και επιστρέφει για να απαντήσει «επιστημονικά» επί παντός επιστητού στο stand-up comedy «Σκληρές αλήθειες».

? Από 25/9, κάθε Πέμπ. στις 21.00, Κυρ. 20.00 και 6-27/11 κάθε Πέμπ. στις 21.00. Στο φουαγιέ του θεάτρου Olvio (Ιερά Οδός 67 και Φαλαισίας 7, Βοτανικός). Προπώληση: ticketservices.gr

EARLY BIRD
Οι απόντες

«Οι απόντες» του Βασίλη Κατσικονούρη είναι μία σπουδή πάνω στην προφορικότητα και στην αφήγηση πριν αυτή γίνει λογοτεχνία. Οι αφηγητές είναι μη ηθοποιοί που παρουσιάζουν τη δική του ιστορία απώλειας επί σκηνής, με βιωματικό τρόπο.

? 19-22/9, στις 21.00, στο Θέατρο Σταθμός (Βίκτωρος Ουγκώ 55, Μεταξουργείο, τηλ. 210-5230267). Προπώληση: more.com. Εως 19/9 εισιτήρια μόνο 9€!