Αντιδρούν στην ιδιωτικοποίηση του νερού τους

Aνάστατοι είναι οι κάτοικοι των κοινοτήτων των δυτικών Ευρυτανικών Αγράφων μετά την απόφαση της Δημοτικής Αρχής για την παραχώρηση προς εμπορία και εμφιάλωση του νερού πηγής της περιοχής σε κεφαλαιουχική εταιρεία για 25 έως 50 χρόνια. Οπως υποστηρίζουν, η απόφαση θίγει τους ίδιους και τους επισκέπτες της περιοχής, αφού ήδη το υπάρχον νερό δεν φτάνει και είναι συχνό το φαινόμενο των καθημερινών διακοπών της παροχής του για μεγάλα διαστήματα σε όλα τα χωριά της Δημοτικής Ενότητας Απεραντίων.

Το αίτημα για την εκμίσθωση του δικαιώματος υδροληψίας και εμφιάλωσης-εμπορίας μέρους του πόσιμου ύδατος από την κοινοτική πηγή «Πούντος-Γρανίτσα», που βρίσκεται στην κοινότητα Γρανίτσας, υπέβαλε η νέα εταιρεία «777DD IΚΕ», το 90% της οποίας κατέχει ο Ελληνοαμερικανός επιχειρηματίας Δημήτρης Τσέλιος, εκ των βασικών μετόχων της εταιρείας AHB Group, που παράγει γνωστή ετικέτα φυσικού μεταλλικού νερού, επίσης από πηγή των Αγράφων.

Πέραν της κοινότητας Γρανίτσας (άλλοτε έδρα του Δήμου Απεραντίων), που στάθηκε υπέρ της απόφασης του Δήμου Αγράφων για την παραχώρηση του πλεονάσματος του νερού της πηγής, με τη θετική γνώμη του Τοπικού Συμβουλίου, στην απόφαση αντιδρούν οι κάτοικοι των γειτονικών κοινοτήτων, καθώς ανησυχούν για το μέλλον τους που είναι συνυφασμένο με την ύπαρξη του νερού.

Η κτηνοτροφία

Ηδη, με τα σημερινά δεδομένα αντιμετωπίζουν πολλά προβλήματα υδροληψίας κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, με συνεχείς διακοπές στις κοινότητες και τη συνακόλουθη ταλαιπωρία των οικογενειών και των επισκεπτών κατά το καλοκαίρι. Τους καλοκαιρινούς μήνες τα Τοπικά Διαμερίσματα αναγκάζονται να κλείνουν τις δεξαμενές για πολλές ώρες της ημέρας προκειμένου να συλλέξουν νερό, λόγος για τον οποίο καθίσταται υπό αμφισβήτηση το επιχείρημα ότι υπάρχει περίσσευμα νερού.

Το υπαρκτό αυτό πρόβλημα της έλλειψης νερού θα επιδεινωθεί τραγικά εφόσον ισχύσει το προσύμφωνο που υπέγραψε ο δήμος με την εταιρεία στη σύμβαση παραχώρησης του νερού της πηγής (άρθρο 10) στην οποία αναφέρεται ότι προβλέπεται δικαίωμα της εταιρείας για νερό ανά έτος από 49.000 έως 300.000 κυβικά μέτρα. Κι αυτό, όταν στην απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου στις 25 Ιουλίου αναφέρεται ως ελάχιστη ποσότητα νερού τα 10.000 κυβικά μέτρα, μια αντίθεση που δημιουργεί ερωτήματα.

Η παραχώρηση μέρους του νερού της πηγής θα οδηγήσει στην καταστροφή των αγροτοκτηνοτρόφων της περιοχής, που αποτελούν τη συντριπτική πλειονότητα του πληθυσμού, εξαιτίας του νέου δραστικού περιορισμού της διάθεσης του νερού που θα προκύψει από τη σύμβαση παραχώρησής του. Κι αυτό διότι στην περιοχή λειτουργεί από τη δεκαετία του 1980 αρδευτικό δίκτυο από νερά του παραπόταμου Γρανιτσιώτη, που προέρχονται από την ευρύτερη περιοχή Πούντος, για άρδευση καλλιεργειών και ύδρευση ζώων των Τοπικών Διαμερισμάτων Τοπολιάνων και Βαλαώρας.

Το συγκεκριμένο έργο, το οποίο έλυσε και λύνει ζωτικά ζητήματα στον τομέα της γεωργοκτηνοτροφίας, είναι από τα ελάχιστα αναπτυξιακά έργα του νομού Ευρυτανίας και η κατασκευή του κόστισε πάνω από 500 εκατομμύρια δραχμές. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια τα νερά έχουν μειωθεί και μετά βίας επαρκούν για τη λειτουργία του αρδευτικού δικτύου.

Εξάλλου, στο τελευταίο εδάφιο της παραγράφου 10 του σχεδίου σύμβασης για την παραχώρηση του νερού αναφέρεται: «Εναλλακτικά, σε περίπτωση που η ετήσια παροχή της ως άνω πηγής δεν επιτρέπει την απόληψη της παραπάνω ελάχιστης συμφωνηθείσας ποσότητας ύδατος κατά έτος προς εμφιάλωση από την ως άνω εταιρεία, αυτή θα μπορεί κατά τη διακριτική της ευχέρεια να αναλάβει, με τη σύμφωνη γνώμη και σύμπραξη του Δήμου Αγράφων και των υπηρεσιών του, να χρηματοδοτήσει το έργο για την κάλυψη των αναγκών σε νερό των κατοίκων της κοινότητας Γρανίτσας από άλλη πηγή ή άλλες πηγές της περιοχής». Κάτι που καταδεικνύει πως δεν διασφαλίζεται ακόμα και για τους ίδιους τους κατοίκους της Γρανίτσας η συνεχής υδροδότησή τους από τη συγκεκριμένη πηγή.

Εικονική αφθονία

Εντύπωση προκαλεί το ότι η εταιρεία δεν τήρησε τους επιστημονικούς κανόνες βάσει των οποίων η ποσότητα νερού κάθε πηγής μετριέται πάντα τον Σεπτέμβριο, δηλαδή μετά το καλοκαίρι, αλλά παρουσίασε μετρήσεις που έγιναν τον Μάρτιο, όταν υπάρχουν χιόνια και βροχοπτώσεις, δημιουργώντας έτσι μια εντύπωση αφθονίας νερού.

Και δεδομένου ότι η ίδια η εταιρεία είχε δεσμευτεί για την πραγματοποίηση μετρήσεων και τον Σεπτέμβριο, είναι απορίας άξιο το γιατί η δημοτική αρχή Αγράφων προχώρησε στην έγκριση της παραχώρησης των νερών, μη αναμένοντας τις επιστημονικά αξιόπιστες μετρήσεις, ώστε να καταμετρηθεί με ακρίβεια η πλεονάζουσα ποσότητα του νερού που θα παραχωρείται από την εταιρεία.

Εδώ θα πρέπει να προστεθεί και το γεγονός ότι η εταιρεία κατέθεσε δική της τεχνική μελέτη, υπογεγραμμένη από γεωλόγο, ενώ ο Δήμος Αγράφων δεν πραγματοποίησε δική του.

Πέραν των ανησυχιών τους, οι κάτοικοι των πέριξ της Γρανίτσας κοινοτήτων έχουν ενοχληθεί ιδιαίτερα διότι η συγκεκριμένη απόφαση της Δημοτικής Αρχής ελήφθη χωρίς σχετική διαβούλευση με τους δημότες, χωρίς καμία συζήτηση με την τοπική κοινωνία, χωρίς καμία ενημέρωση των κατοίκων για ένα τόσο σημαντικό ζήτημα για τη ζωή των ανθρώπων της περιοχής και το μέλλον του τόπου.

Ενώ κανένας κάτοικος δεν παραβρέθηκε στην επίμαχη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου Αγράφων, παραβρέθηκαν οι εκπρόσωποι της εταιρείας, λαμβάνοντας απόλυτη γνώση όλων των εξελίξεων. Είναι ενδεικτικό ότι ακόμα και η ίδια η απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου ανακαλύφθηκε τυχαία στη Διαύγεια από τον δικηγόρο Κώστα Πάζιο την 1η Αυγούστου.

Η… ανάπτυξη

Μέσα στους ασφυκτικούς χρόνους που υπήρχαν, μόλις 15 ημέρες, οι κάτοικοι αντέδρασαν με την κατάθεση προσφυγής ακύρωσης στο Διοικητικό Δικαστήριο με 700 υπογραφές από την ευρύτερη περιοχή και από όλη την Ευρυτανία. Η συλλογή υπογραφών συνεχίζεται, ενώ έχουν πραγματοποιηθεί δύο συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας στα Τοπόλιανα και στη Βαλαώρα, το μεγαλύτερο κτηνοτροφικό χωριό της Ευρυτανίας, που διαθέτει 1.500 ρίζες ελιές, 1.000 βοοειδή, 1.500 κατσίκια, 2.000 πρόβατα και 150 άγρια άλογα. Παράλληλα, συστάθηκαν οι Επιτροπές Αγώνα Βαλαώρας, Τοπολιανών, Ποταμιάς και Λημερίου, που ενώθηκαν απέναντι στην προσπάθεια εμπορευματοποίησης του νερού.

Οι κάτοικοι που αντιδρούν χαρακτηρίζουν ως παράδοξη τη στάση του δημάρχου Αγράφων, Αλέξη Καρδαμπίκη (ο οποίος κατάγεται από τη Γρανίτσα, αλλά είναι δήμαρχος όλων των κοινοτήτων του δήμου), που τάσσεται υπέρ της παραχώρησης του νερού, καθώς στο κοντινό παρελθόν έχει σταθεί έμπρακτα στο πλευρό τους στους αγώνες κατά της εγκατάστασης ποικίλων μορφών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

Σε συνεντεύξεις και τοποθετήσεις του για το ζήτημα ο Αλ. Καρδαμπίκης έχει αναφέρει ότι «γίνεται μια μεγάλη προσπάθεια στα Αγραφα για την αύξηση του πληθυσμού, αλλά έχει αποβεί άκαρπη τα τελευταία χρόνια και με γνώμονα την τοπική ανάπτυξη, αλλά με σεβασμό στο περιβάλλον, αποφασίσαμε να παραχωρήσουμε το περίσσευμα του νερού που προέρχεται από την πηγή στη Γρανίτσα και δεν χρησιμοποιείται σε ιδιώτη, με σκοπό η επένδυση αυτή να προσελκύσει νέους, δημιουργώντας θέσεις εργασίας (…), για να γυρίσει ο κόσμος πίσω χρειάζονται επενδύσεις σε τοπικό επίπεδο ώστε να ανοίξουν θέσεις εργασίας στα χωριά που ερημώνουν και υπολογίζεται πως θα υπάρξουν 35 θέσεις στην περίπτωση αυτή».

Ο ίδιος υποστηρίζει ότι όταν ολοκληρωθεί θα πρόκειται για τη μεγαλύτερη επένδυση που έχει γίνει στην Ευρυτανία τα τελευταία 50 χρόνια, ενώ υπενθυμίζει ότι βρέθηκε μαζί με τους κατοίκους και σταμάτησαν ενέργειες που απειλούσαν τον τόπο και συγκεκριμένα τα αιολικά στη Νιάλα, τα φωτοβολταϊκά στη Βαλαώρα και τη λίμνη Κρεμαστών και το αντλησιοταμιευτικό στη Σιβίστα. Παράλληλα, δηλώνει ότι το νερό από την υδρομάστευση «Πούντος» στη Γρανίτσα υδροδοτεί αποκλειστικά το χωριό της Γρανίτσας, χωρίς να εξυπηρετεί κανένα άλλο χωριό, και ότι από δύο άλλες υδρομαστεύσεις υδροδοτούνται τα άλλα χωριά του πρώην Δήμου Απεραντίων.

«Εχουμε λοιπόν μπροστά μας την προοπτική μιας σοβαρής επένδυσης εμφιάλωσης νερού, μετά από ομόφωνη απόφαση του Τοπικού Συμβουλίου Γρανίτσας, να δοθεί μέρος του περισσευούμενου, το τονίζω, του περισσευούμενου νερού, χωρίς καμία επίπτωση στις πηγές των άλλων χωριών, σε εταιρεία για εμφιάλωση», σημειώνει και σε ό,τι αφορά την εταιρεία επισημαίνει ότι «η ίδια ομάδα ανθρώπων έχει πίσω της το επιτυχημένο παράδειγμα της Βατσουνιάς, όπου οι ίδιοι άνθρωποι έκαναν μια παρόμοια επένδυση με σεβασμό στη φύση, βιώσιμη ανάπτυξη και κέρδος για τον τόπο», αναφερόμενος στο νερό πηγής στην κοινότητα Βατσουνιά, που έχει παραχωρηθεί στην ίδια εταιρεία από τον Δήμο Μουζακίου.

Ωστόσο, οι κάτοικοι των κοινοτήτων δεν πείθονται. Το επιχείρημα για τις θέσεις εργασίας αναιρείται από την ίδια τη σύμβαση για το έργο, αφού σε κανένα σημείο δεν μιλάει για θέσεις εργασίας αποκλειστικά από κατοίκους της περιοχής και απλώς η εντοπιότητα είναι επιπρόσθετο κριτήριο, χωρίς να δεσμεύεται σε κανένα σημείο η εταιρεία, αφού σε κάθε περίπτωση όλα θα κρίνονται από το εάν υπάρχουν στην περιοχή οι ειδικότητες που επιθυμεί η εταιρεία.

Το τσιμέντωμα

Σε ό,τι αφορά τους ισχυρισμούς του δημάρχου για την έγκριση της παραχώρησης νερού από το Τοπικό Συμβούλιο Γρανίτσας, ο δικηγόρος Κώστας Πάζιος ανέφερε ότι σε σχετικό ΦΕΚ του 2018 στο Σχέδιο Χωρικής και Οικιστικής Οργάνωσης Ανοικτής Πόλης, Απεραντίων Δήμου Αγράφων και Ευρυτανίας δεν αναφέρεται η πηγή «Πούντος» να περιλαμβάνεται στα όρια της Γρανίτσας, δεν υπάρχει κτηματογράφηση της πηγής, συνεπώς η πηγή ανήκει σε όλους, είναι κτήμα του Δημοσίου.

Στον δε ισχυρισμό του δημάρχου ότι η υδρομάστευση «Πούντος» υδροδοτεί αποκλειστικά το χωριό της Γρανίτσας, επισημαίνουν ότι η πηγή ναι μεν υδροδοτεί τη δεξαμενή της Γρανίτσας, αλλά η «αποθήκη» του νερού που τροφοδοτεί και τις υπόλοιπες δεξαμενές των κοινοτήτων είναι η ίδια.

Τέλος, θεωρούν αβάσιμο το επιτυχημένο του παραδείγματος παραχώρησης του νερού της πηγής στην κοινότητα Βατσουνιά στην ίδια εταιρεία, καθώς αναφέρουν ότι η τελευταία παίρνει το νερό χωρίς υποχρεώσεις, ενώ πρόσφατα η πηγή σε αυτό το χωριό τσιμεντώθηκε από την εταιρεία, λόγοι για τους οποίους ο Δήμος Μουζακίου έχει στραφεί δικαστικά εναντίον της, ενώ από την πλευρά της η εταιρεία κάνει συνέχεια μηνύσεις στον δήμο.