ΜελχισεΔΕΘ

Εδώ και δεκαετίες οι ειδικοί αναλυτές υποστηρίζουν ότι στη Διεθνή Εκθεση Θεσσαλονίκης αποτυπώνεται το οικονομικό, επιχειρηματικό και πολιτικό στίγμα της χώρας, καθώς και οι ευρύτερες, διεθνείς γεωπολιτικές και οικονομικές εξελίξεις. Οταν στη χώρα κυριαρχούσε ο πρωτογενής τομέας (γεωργία, κτηνοτροφία, αλιεία, δασοκομία) και δευτερευόντως ο δευτερογενής τομέας (βιομηχανία, βιοτεχνία, εξορυκτικές δραστηριότητες, παραγωγή ενέργειας και κατασκευές), αυτά προβάλλονταν στη ΔΕΘ.

Τον διεθνή χαρακτήρα της Εκθεσης καθόριζε η γεωγραφική θέση της χώρας, ειδικά κατά την ψυχροπολεμική περίοδο: η χώρα, αν και μέλος της Δυτικής συμμαχίας, διατηρούσε σύνορα με χώρες του Ανατολικού μπλοκ. Εύλογα, η ΔΕΘ αποτελούσε πεδίο αντιπαράθεσης των δύο αντιμαχόμενων «στρατοπέδων», καθένα εκ των οποίων προσπαθούσε αναδείξει τα επιτεύγματά του σε βασικά πεδία του γεωπολιτικού ανταγωνισμού, όπως η οικονομική ευρωστία, η επιστημονική και τεχνολογική υπεροχή, η βιομηχανική και τεχνική ανάπτυξη.

Από τη δεκαετία του 1970 και εξής, η σαφής υποχώρηση του πρωτογενούς και του δευτερογενούς τομέα στη χώρα μας, προς χάριν της ανάπτυξης του τριτογενούς τομέα που αφορά την παροχή υπηρεσιών, αλλά αργότερα και του τεταρτογενούς τομέα που σχετίζεται με τη διαχείριση πληροφορίας, τις συμβουλευτικές υπηρεσίες και την παραγωγή γνώσης, αναγκαστικά αντανακλάται και στη ΔΕΘ. Επιπρόσθετα, η διάλυση του Ανατολικού μπλοκ και η παγκοσμιοποίηση της οικονομίας συνέβαλαν στον να συρρικνωθεί μέχρις εξαφανίσεως ο διεθνής χαρακτήρας της ΔΕΘ, η οποία περιορίζεται πλέον στην επίδειξη κρατικών επιχειρήσεων του τριτογενούς και του τεταρτογενούς τομέα.

Η ΔΕΘ έχει εκφυλιστεί, ωστόσο παραμένει αποκαλυπτική του ξεπερασμένου παραγωγικού μοντέλου, του κοινωνικού και γεωπολιτικού αδιεξόδου της χώρας. Ο πρωθυπουργός και η κυβέρνηση συνολικά εμφανίστηκαν χωρίς καύσιμα, χωρίς όραμα, χωρίς επαφή με την πραγματικότητα και, το χειρότερο, με ατελεύτητη διάθεση παραπλάνησης όλων για όλα. Οχι μόνο μέσω της συγκάλυψης της διαφθοράς που εκκινεί από το στενό τους περιβάλλον και διαχέεται σε όλα τα επίπεδα της εξουσίας και του κομματικού μηχανισμού, αλλά, κυρίως, λόγω της έλλειψης ενός προγράμματος επαναφοράς της χώρας στη θέση που της αξίζει στο ευρωπαϊκό και το παγκόσμιο γίγνεσθαι.

Η διαφθορά του πολιτικού προσωπικού και η αύξηση των κοινωνικών ανισοτήτων έχουν λάβει τη μορφή παγκόσμιας «πανδημίας»: μόνο το τελευταίο διάστημα σημειώθηκαν μαζικότατες διαδηλώσεις κατά της διαφθοράς και των ανισοτήτων στη Σερβία, στο Ισραήλ και στην Ουκρανία (εν μέσω πολέμων!), στην Ινδονησία, ακόμα και στο Νεπάλ, όπου κάηκαν άνθρωποι, υπουργικές κατοικίες και η Βουλή. Δεν είναι λοιπόν ο λαϊκισμός που προκαλεί αποσταθεροποίηση αλλά η συνειδητοποίηση εκ μέρους των λαών ότι το παγκοσμιοποιημένο καπιταλιστικό σύστημα έχει προ πολλού φτάσει στα όριά του. Το αίτημα για δίκαιη, βιώσιμη και οικολογική ανάπτυξη επανακάμπτει δυναμικά, επίκαιρο όσο ποτέ.

*(Ph.D.)2, καθηγητής Ιατρικής Φυσικής – Υπολογιστικής Ιατρικής του Δημοκρίτειου Πανεπιστήμιου Θράκης