«Οι Σύροι αντιμετωπίζουν στην Τουρκία ρατσιστική μεταχείριση και διακρίσεις στον δημόσιο χώρο και εργαλειοποιούνται από τους διαμορφωτές της πολιτικής, οι οποίοι απορρίπτουν βασικά ανθρώπινα και προσφυγικά δικαιώματα».
● «Ο Ερντογάν […] μπορεί, όταν έρθει η ώρα και δεν εξυπηρετούν πια την πολιτική του ατζέντα, να απελάσει διά της βίας πίσω στη Συρία ή σε άλλη χώρα όσους ζητούν άσυλο, τους οποίους δέχτηκε αρχικά σαν επισκέπτες, αλλά αργότερα τους είδε σαν φορτίο».
● «Η ανάλυση αποκαλύπτει ότι υπάρχει ένα σημαντικό αντιπροσφυγικό κλίμα στη χώρα [την Τουρκία], που βάζει σε κίνδυνο όχι μόνο τις ζωές όσων ζητούν άσυλο αλλά επίσης την κοινωνική συνοχή και την ειρήνη στη χώρα, καθώς η παρουσία [όσων ζητούν άσυλο] χρησιμοποιείται σαν εργαλείο καταπίεσης άλλων».
Τα αποσπάσματα προέρχονται από μελέτη που τεκμηριώνει ότι η Τουρκία όχι μόνο δεν είναι ασφαλής χώρα για τους Σύρους και για άλλους πρόσφυγες, αντιθέτως τους εργαλειοποιεί, θέτει τη ζωή τους σε κίνδυνο και απειλεί να τους επαναπροωθήσει πίσω στις χώρες τους όπου κινδυνεύουν, γεγονός που απαγορεύεται από τη Σύμβαση της Γενεύης («Πώς έχουν εργαλειοποιηθεί οι Σύροι στην εσωτερική πολιτική και τις εξωτερικές σχέσεις της Τουρκίας;», δρ Γιασίν Ντούμαν – «How have Syrians been instrumentalized in Turkey’s domestic politics and internationsl relations?», Dr. Yasin Duman, Katholieke Universiteit Leuven, Belgium).
Το ενδιαφέρον είναι ότι η μελέτη αυτή περιλαμβάνεται σε αγγλική έκδοση του 2023 με αναλύσεις της ίδιας της Υπηρεσίας Ασύλου και πρόλογο του διοικητή της Υπηρεσίας Ασύλου, Μάριου Καλέα («Annual series Greek Asylum Service miscellaneious wrigints» – «Ετήσιες σειρές: Διάφορα γραπτά της Ελληνικής Υπηρεσίας Ασύλου», επιμ. Εύχαρις Μάσχα, Μιχάλης Καλιακάτσος, Αιμιλία Βουλβούλη, Ελένη Ζάχου, πρόλογος Μάριου Καλέα, διοικητή της Ελληνικής Υπηρεσίας Ασύλου, εκδ. Νομική Βιβλιοθήκη).
«Ελπίζω ότι αυτή η γραπτή προσπάθεια θα εμπλουτίσει τις γνώσεις του αναγνωστικού κοινού (περιλαμβανομένου του προσωπικού της Υπηρεσίας Ασύλου) για εξειδικευμένα ζητήματα διεθνούς προστασίας και, με τη βοήθεια της επιστημονικής οπτικής, θα εγκύψει περαιτέρω στο θέμα της διαχείρισης της παράτυπης μετανάστευσης, έτσι ώστε να σταματήσει να αποτελεί πεδίο διαμάχης, αλλά αντιθέτως θα γίνει μοχλός σύγκλισης και αμοιβαίας προώθησης των κοινά αποδεκτών λύσεων», έγραφε στον πρόλογό του ο κ. Καλέας.
Ο ίδιος διοικητής φέρεται όμως να υπογράφει τον περασμένο Απρίλιο εισήγηση με το ακριβώς αντίθετο περιεχόμενο, ότι είναι τάχα ασφαλής τρίτη χώρα η Τουρκία για πρόσφυγες από τη Συρία και άλλες τέσσερις εθνικότητες. Στη νέα εισήγηση βασίστηκε τον Απρίλιο η ΚΥΑ Βορίδη-Γεραπετρίτη που χαρακτηρίζει την Τουρκία «ασφαλή τρίτη χώρα». Η ΚΥΑ αυτή εκδόθηκε λίγες μέρες από όταν έγινε γνωστή η απόφαση του ΣτΕ, η οποία ακύρωνε προηγούμενη ΚΥΑ του Δεκεμβρίου του 2023 που όριζε κι εκείνη «ασφαλή τρίτη χώρα» την Τουρκία.
Το παράδοξο είναι ότι και η ΚΥΑ του 2023 επικαλούνταν θετική εισήγηση του κυρίου Καλέα. Ο διοικητής κατάφερε να υπογράφει την ίδια χρονιά τον πρόλογο μελέτης που αναδεικνύει πόσο ανασφαλής είναι η Τουρκία για τους πρόσφυγες και εισήγηση κυβερνητικής απόφασης που ορίζει το ακριβώς αντίθετο. Ο Δόκτωρ Τζέκιλ και ο Κύριος Χάιντ ωχριά…
Επικρίσεις και για την ευρωτουρκική συμφωνία
Η μελέτη που περιλαμβάνεται στην έκδοση της Υπηρεσίας Ασύλου περιέχει και άλλα ενδιαφέροντα. Αναφέρεται σε Σύρους και Αφγανούς πρόσφυγες που επαναπροωθήθηκαν στην Αδριανούπολη αφού χτυπήθηκαν βίαια από Ελληνες στρατιώτες όταν προσπάθησαν να διασχίσουν τα σύνορα Τουρκίας-Ελλάδας. Περιέχει επίσης κριτική προς την Ε.Ε. που, προκειμένου να προχωρήσει στην υπογραφή της ευρωτουρκικής κοινής δήλωσης, «παρέμεινε σιωπηλή για τις αυταρχικές πολιτικές της κυβέρνησης του ΑΚP και αγνόησε τους δικούς της κανόνες και την Προσφυγική Σύμβαση του 1951».
Στο φως αυτής της κριτικής, έχει ενδιαφέρον ότι, σύμφωνα με πληροφορίες της «Εφ.Συν.», ο κ. Καλέας ετοιμάζεται να αφήσει τη θέση του διοικητή της Υπηρεσίας Ασύλου, καθώς έκανε αίτηση και έγινε δεκτός για τη θέση αποσπασμένου υπαλλήλου στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στη Γενική Διεύθυνση Εσωτερικών Υποθέσεων, με την ιδιότητα του εθνικού εμπειρογνώμονα. Η θέση θεωρείται μάλλον αναντίστοιχη της θέσης ενός διοικητή της Υπηρεσίας Ασύλου και συνήθως καλύπτεται από υπαλλήλους σε χαμηλότερη θέση. Ισως εκτιμήθηκαν η σφαιρική εμπειρογνωμοσύνη του κ. Καλέα και η ολιστική προσέγγιση των θεμάτων που του επιτρέπουν να υποστηρίζει ταυτόχρονα μια θέση και την ακριβώς αντίθετή της.
Ισως επειδή προετοιμάζεται για τη μετάβασή του στις Βρυξέλλες, ο κ. Καλέας έκοψε τα νυχτέρια, τις υπερωρίες και την κυριακάτικη εργασία, για τα οποία αμειβόταν εξτρά για μήνες, επιπλέον της αδρής αμοιβής του επιδόματος για τη θέση ευθύνης που κατείχε. Μάλιστα, όπως αποκάλυπτε η «Εφ.Συν.» τον Μάρτιο, οι εξτρά αμειβόμενες ώρες εργασίας βεβαιώνονταν με εισήγηση υφισταμένου του κ. Καλέα από το Περιφερειακό Γραφείο Ασύλου της Λέσβου, που υπάγεται στη Διεύθυνση Γραφείων Ασύλου Νήσων Αιγαίου, εκεί δηλαδή όπου είναι η οργανική θέση του κ. Καλέα, ο οποίος όμως εργάζεται από τον Απρίλιο 2021 ως διοικητής, θέση μετακλητή, στην οποία διορίστηκε απευθείας από τον υπουργό, εκτός των διαδικασιών εξέλιξης στη διοικητική ιεραρχία.
Πάντως, το όνομα του κ. Καλέα δεν περιλαμβάνεται στον τελευταίο κατάλογο αμοιβών για υπερωρίες, νυχτέρια και κυριακάτικη εργασία του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου. Αν ισχύουν οι πληροφορίες της «Εφ.Συν.», στο εξής ο κ. Καλέας θα μπορεί να προσφέρει υπερωριακή και νυχτερινή εργασία, όπως και τις εγκύκλιες γνώσεις του, από τη νέα θέση του στις Βρυξέλλες.
