Δημοσιεύουμε σήμερα την αποκαλυπτική επιστολή που έστειλε στην «Εφ.Συν.» ο ψυχίατρος Μανώλης Κατσίκας, ο οποίος φωτίζει άγνωστα και πολύ σοβαρά γεγονότα γύρω από την υπόθεση του άγριου ξυλοδαρμού, την προηγούμενη εβδομάδα, ενός 48χρονου ψυχικά ασθενούς στα Γλυκά Νερά από 17χρονο που κατηγορείται για απόπειρα ανθρωποκτονίας. Το θύμα νοσηλεύεται στη ΜΕΘ του «Ευαγγελισμού» σε πάρα πολύ δύσκολη κατάσταση.
Τραγική είναι η κατάσταση της πάμφτωχης μάνας του, που υποφέρει από σοβαρή ψυχική νόσο επίσης, σε μια ευάλωτη οικογένεια που ήταν εγκαταλελειμμένη από το κράτος, ενώ το μόνο ενθαρρυντικό είναι πως την τελευταία εβδομάδα αποδεικνύεται συγκινητική η αλληλεγγύη της γειτονιάς, μιας κοινωνικής λειτουργού και μαθητών/τριών της περιοχής που προσπαθούν να συνδράμουν όπως μπορούν.
Πριν από λίγες μέρες γίναμε μάρτυρες ακόμη ενός περιστατικού βίας, που μούδιασε τους περισσότερους συμπολίτες μας. Παραθέτω το γεγονός όπως γράφτηκε στις εφημερίδες: 48χρονος έπεσε θύμα άγριου ξυλοδαρμού από ανήλικους στα Γλυκά Νερά – Ο άτυχος άνδρας κατέληξε διασωληνωμένος στη ΜΕΘ, ενώ ο 17χρονος δράστης βρίσκεται στα χέρια της αστυνομίας.
Γράφτηκαν και άλλα: ότι ο άτυχος έπασχε από προβλήματα ψυχικής υγείας, ότι ήταν φιλικός, ότι δεν ήταν φιλικός κ.ά. Η αλήθεια είναι ότι όντως έπασχε από πρόβλημα ψυχικής υγείας. Ζούσε με τη μητέρα του που είναι ΑμεΑ και εξαρτάται από τον ίδιο για τη φροντίδα της. Είναι ένας ήσυχος συμπολίτης μας που, όσο παίρνει τα φάρμακά του, πηγαίνει σε πρόγραμμα αποκατάστασης και ζει. Εχει φίλους, φροντίζει τον εαυτό του και το σπίτι του και δεν δημιουργεί θέματα ούτε στον εαυτό του ούτε σε άλλους.
Οταν όμως σταματάει τα φάρμακα αρχίζουν τα προβλήματα. Αποδιοργανώνεται, δεν κοιμάται καλά, δεν συγκεντρώνεται, γίνεται λογορροϊκός και ασυνάρτητος, κουβαλάει μια εσωτερική ταραχή, που μεταφράζεται στο να πιάνει κουβέντα με όποιον βρει και αυτό να κουράζει και να δημιουργεί απορίες. Πώς αυτό αλλάζει; Μα, με το να ξαναρχίσει τη θεραπεία του, το οποίο για να γίνει απαιτείται μια σύντομη ψυχιατρική νοσηλεία. Μετά τη νοσηλεία επανέρχεται και συνεχίζει τη ζωή του. Αυτό συμβαίνει κάθε τρία με τέσσερα χρόνια.
Το ίδιο συνέβη και φέτος. Διέκοψε την αγωγή και άρχισε η αποδιοργάνωση. Απέτυχε και πάλι στην οικονομική διαχείριση των χαμηλών εισοδημάτων τους, των δικών του και της μητέρας του, με αποτέλεσμα τη διακοπή ρεύματος στο σπίτι. Δύο άνθρωποι με ποσοστό αναπηρίας 67% ζουν σε ένα σπίτι που εδώ και έξι μήνες είναι χωρίς ρεύμα.
Η ΔΕΗ, στην έκθεση των στοιχείων, κοινωνικών και ιατρικών, επέδειξε πλήρη αδιαφορία. Αλλά δεν ήταν μόνο η ΔΕΗ. Η εικόνα του, ενός ανθρώπου που δυσκολευόταν ακόμη και στη διαχείριση των βασικών, ανάγκασε το κέντρο αποκατάστασης που τον παρακολουθούσε να οργανώσει την αναγκαστική του νοσηλεία.
Στο ψυχιατρικό νοσοκομείο που βρέθηκε του είπαν «αν μας υποσχεθείς ότι θα παίρνεις τα φάρμακά σου, δεν χρειάζεται να μείνεις!». Γύρισε λοιπόν σπίτι του διωγμένος από το ψυχιατρικό νοσοκομείο και συνέχισε να μην παίρνει θεραπεία και να ζει όπως ζούσε. Η συμπεριφορά του άρχισε να ξενίζει, κάποιοι άρχισαν να θυμώνουν, εξάλλου ήταν και εύκολος στόχος, «τρελός», μόνος, απροστάτευτος, που έρχεται και μας μιλάει και δεν σταματάει να λέει.
Το αποτέλεσμα το είδαμε στις ειδήσεις. Ενα 17χρονο παιδί τού επιτέθηκε και έτσι ένας άνθρωπος βρέθηκε στην εντατική με δύσκολη πρόγνωση. Από ό,τι φαίνεται, ένα 17χρονο παιδί με τα δικά του προβλήματα, που έχει αλλάξει πολλαπλά σχολικά περιβάλλοντα και πιθανότατα κάνει τη δική του θεραπεία για τη δική του δυσκολία προσαρμογής. Ενας 17χρονος επιτέθηκε στον 48χρονο εαυτό του.
Το σύστημα παρακολουθεί αμέτοχο. Το ότι τα νοσοκομεία δεν μπορούν να νοσηλεύσουν όσους έχουν ανάγκη. Το ότι οι ΔΕΚΟ έγιναν ιδιωτικές επιχειρήσεις και το μόνο που τους νοιάζει είναι η κερδοφορία. Το ότι δύο άνθρωποι (ο Κ. και η μητέρα του) ζουν σε συνθήκες απερίγραπτες και το μόνο που υπάρχει είναι η αλληλεγγύη της γειτονιάς (γείτονες και η Εκκλησία δίνουν τρόφιμα και ο φούρνος αερίου στο σπίτι είναι δώρο από γείτονες) δεν συζητιέται. Το ότι ένα 17χρονο παιδί δεν έχει την υποστήριξη που χρειάζεται για να σταθεί σε έναν κόσμο όπου δεν μπορεί να προσαρμοστεί, δεν είναι πρόβλημα. Εξάλλου, σε λίγο όλοι θα φοράμε ένα βραχιολάκι και θα περιμένουμε σε κάποιο εξωτερικό ιατρείο.
Το ότι οι άνθρωποι με ψυχικά προβλήματα δεν έχουν δίκτυο υποστήριξης. Το ότι κυκλοφορούν ανάμεσά μας ανώνυμοι, χωρίς να ξέρουμε την ιστορία τους και το μόνο που βλέπουμε είναι κάτι διαφορετικό. Γραφικό στην καλύτερη περίπτωση, αλλά μπορεί και να νιώσουμε ότι είναι ενοχλητικό, ακόμη και επικίνδυνο.
Δείχνει μια κοινωνία που, στο όνομα της οικονομίας και ανάπτυξης, κινδυνεύει να χάσει την ανθρωπιά της. Ο,τι είναι «διαφορετικό» και δεν προχωρά το αφήνουμε πίσω στη λήθη και στην ανυπαρξία. Ας σωθούν οι άξιοι, μόνο αυτοί αξίζουν. Και η ενσωμάτωση; Ποια ενσωμάτωση χωρίς φροντίδα; Ποια εμπερίεξη χωρίς νοιάξιμο; Ποια αλληλοπεριχώρηση χωρίς επικοινωνία; Ισως ήρθε η ώρα να σταθούμε και να αναλογιστούμε για έναν άλλο δρόμο.
*Ψυχίατρος
