Τέτοιος ήταν ο λαϊκός ξεσηκωμός μετά τη δολοφονία του Γρηγόρη Λαμπράκη, 22 Μαΐου 1963 στη Θεσσαλονίκη, ώστε να αναμένεται την ημέρα της κηδείας του η πτώση της κυβέρνησης Καραμανλή. Εξήντα δύο χρόνια μετά, δεν υπάρχει κανείς στην Αριστερά που να μη δηλώνει «Ο Λαμπράκης ζει». Δήλωση που συνοδεύεται και από επετειακές εκδηλώσεις.
Υπενθυμίζω ότι ο πρωτομαραθωνοδρόμος της ειρήνης Γρηγόρης Λαμπράκης υπήρξε και σύμβολο ενότητας της Αριστεράς, έχοντας εκλεγεί βουλευτής στην Περιφέρεια Πειραιώς και Νήσων, συνεργαζόμενος με την ΕΔΑ σε καιρούς χαλεπούς, συνεχίζοντας στον δρόμο που είχε πάρει από την Κατοχή ως αγωνιστής της Εθνικής Αντίστασης με το ΕΑΜ.
Μετεμφυλιακά, ο ελληνικός λαός ποθούσε την ειρήνη και την εθνική συμφιλίωση. Γι’ αυτό και στο έμβλημα του τότε ενωτικού εγχειρήματος της Αριστεράς, δηλαδή της ΕΔΑ, υπήρχαν τρεις λέξεις: Ειρήνη – Δημοκρατία – Αμνηστία. Δυστυχώς, την ίδια χρονιά (1951), εκτελέστηκε στη Θεσσαλονίκη ο νεολαίος Νίκος Νικηφορίδης, ύστερα από απόφαση έκτακτου στρατοδικείου, με την απίθανη κατηγορία ότι συγκέντρωνε υπογραφές κάτω από την Εκκληση της Στοκχόλμης για την κατάργηση όλων των πυρηνικών όπλων. Πρωτοτύπησε παγκοσμίως με την πράξη αυτή η Δεξιά της Ελλάδας.
Δώδεκα χρόνια μετά, όχι τυχαία, το χώμα της Θεσσαλονίκης πότισε με το αίμα του ο Γρηγόρης Λαμπράκης, που, εκτός των πολλών άλλων ιδιοτήτων του, υπήρξε από το 1958 αντιπρόεδρος της ελληνικής Επιτροπής για τη Διαβαλκανική Συνεννόηση. Στα βήματα του Ρήγα Φεραίου φιλοδοξούσε να πορευτεί ο Λαμπράκης, όντας δέκα φορές βαλκανιονίκης στους αθλητικούς στίβους, όπου και έκανε φίλους συναθλητές του από όλες τις χώρες των Βαλκανίων, της Τουρκίας συμπεριλαμβανομένης.
Τότε, σημαντικό αίτημα ήταν η «απύραυλη Βαλκανική», το οποίο μεταδικτατορικά υποστήριξε και ο Ανδρέας Παπανδρέου ως πρωθυπουργός, συναντώμενος στο θέμα αυτό με την Αριστερά και τη Σοβιετική Ενωση. Παράδοση που δεν τιμά η σημερινή ηγεσία του ΠΑΣΟΚ και ο Νίκος Ανδρουλάκης, ο οποίος πολέμησε την ιστορική Συμφωνία των Πρεσπών, ερχόμενος σε αντίθεση και με τους Σοσιαλιστές της Ευρώπης.
Υπενθυμίζω ότι, ως βουλευτής, ο Λαμπράκης διεκδίκησε την καθιέρωση αγροτικού γιατρού, στο δε καθαρά πολιτικό επίπεδο ζητούσε την απελευθέρωση όλων των πολιτικών κρατουμένων του Εμφυλίου, αίτημα που τον έφερε μέχρι το Λονδίνο για να συμπαρασταθεί στην Μπέτυ Αμπατιέλου που διαδήλωνε έξω από το Σέλφριτζ, όπου διέμενε η Φρειδερίκη, για την απελευθέρωση του συζύγου της Αντώνη Αμπατιέλου.
Καταλήγω με το κρίσιμο και σήμερα πεδίο της κοινωνικής αλληλεγγύης. Θα έλεγα ότι «Ο Λαμπράκης ζει» και ως «γιατρός των φτωχών», κάτι ανάλογο με την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, που νομοθέτησε την πρόσβαση στο ΕΣΥ των ανασφάλιστων.
* Υπεύθυνος του Γραφείου Ειρήνης του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ.
