Αφού λοιπόν ο Βάρναλης «έχασε την ψυχική του γαλήνη στην Αργαλαστή», όπου τον έμπλεξαν με τα «Αθεϊκά» του Βόλου ασυνείδητοι συκοφάντες… χριστιανοί υποτίθεται, παρά την ομόθυμη συμπαράσταση ΟΛΩΝ των γονιών του σχολαρχείου που διηύθυνε! Και «δεν έβλεπε πότε θα τελειώσει ο χρόνος να φύγει από κει ρίχνοντας πέτρα πίσω του». Στη συνέχεια, δίδαξε, όσο μπόρεσε και όσο του επέτρεψαν. Κυρίως σε Γυμνάσια της Αττικής, με διακοπές μετεκπαιδευτικής διαμονής στο Παρίσι.
Αυτά, μέχρι το 1926 και τη δικτατορία του Πάγκαλου. Τότε, εξαιτίας της κομμουνιστικής ιδεολογίας του… ανταμείβεται με την πρώτη παύση, προσωρινά. Οριστικά, παύεται από τη δημόσια εκπαίδευση και αποκλείεται από κάθε δημόσια θέση, λίγο μετά, όταν δημοσίευμα της «Εστίας» κατηγορεί («καρφώνει» είναι το κατάλληλο ρήμα· κάτι σαν λίστα Μακάρθι!) όλους τους μεταρρυθμιστές παιδαγωγούς της εποχής (τρανταχτά ονόματα τότε και μετέπειτα) για αντεθνική δράση. Ιδια χρονιά, αναλαμβάνει ανταποκριτής της εφημερίδας «Πρόοδος» στο Παρίσι. Παράλληλα, με πλούσιο λογοτεχνικό έργο, αναδεικνύεται σε έναν από τους κορυφαίους των Γραμμάτων μας. Τιμάται με το Βραβείο Λένιν λογοτεχνίας. Ενώ με την επόμενη δικτατορία, του Κονδύλη, παίρνει και τους δρόμους των εξοριών…
Ιδια περίπου, αλλά όχι από θέση κομμουνιστική με τις συνεπαγόμενες διώξεις, αλλά ως ανθρωπιστή, σοσιαλιστή, ανυποχώρητου παιδαγωγού, ήταν και η πορεία του πρωταγωνιστή των «Αθεϊκών», Αλέξανδρου Δελμούζου. Διά βίου μεταρρυθμιστής, παυόταν κάθε τρεις και λίγο. Παύτηκε και αυτός επί Παγκάλου. Παραιτήθηκε επί δικτατορίας Μεταξά. Κατέλειπε πολύτιμο εκπαιδευτικό, συγγραφικό έργο. Φέρουν και την υπογραφή του τα καλύτερα Αναγνωστικά που γράφτηκαν σ’ αυτόν τον τόπο: «Το Αλφαβητάρι με τον Ηλιο» και «Τα Ψηλά Βουνά» του Ζαχαρία Παπαντωνίου.
Ο επίσκοπος, τότε, Δημητριάδος, μετέπειτα μητροπολίτης Γερμανός Μαυρομμάτης που… υποδαύλισε τα «Αθεϊκά», όπως είδα, πέραν από κάποιους (δημοσιευμένους) σχολιασμούς Ευαγγελίων, τα «Αθεϊκά» ήταν και το μόνο του… κατόρθωμα! Το 1935 η επίσημη Εκκλησία τον καθαίρεσε ως υποστηρικτή, εκ των βασικών, του παλαιού ημερολογίου…
