Οι έως τώρα προσπάθειες των Ντόναλντ Τραμπ και Ιλον Μασκ για συρρίκνωση της ομοσπονδιακής κυβέρνησης καθοδηγούνται περισσότερο από ιδεολογικούς λόγους παρά από τον οικονομικό ορθολογισμό και την ανάγκη εξοικονόμησης πόρων, υπογραμμίζουν δύο βετεράνοι Ρεπουμπλικανοί, ειδικοί σε ζητήματα του προϋπολογισμού.
Από την ορκωμοσία του Ντόναλντ Τραμπ στις 20 Ιανουαρίου ο Μασκ, ως επικεφαλής του λεγόμενου υπουργείου Κυβερνητικής Αποτελεσματικότητας (DOGE), έβαλε στο στόχαστρό του τον Οργανισμό Διεθνούς Ανάπτυξης των ΗΠΑ (USAID), το Γραφείο Χρηματοοικονομικής Προστασίας των Καταναλωτών (CFPΒ), το υπουργείο Παιδείας, την Εθνική Διοίκηση Ωκεανών και Ατμόσφαιρας (NOAA), την Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Διαχείρισης Εκτακτης Ανάγκης (FEMA) και το σύστημα πληρωμών του υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ. Ο Μασκ έστειλε μέλη του υπουργείου του να εξετάσουν παράνομα ευαίσθητες πληροφορίες προσωπικού και πληρωμών στα κυβερνητικά συστήματα υπολογιστών, ενώ διέλυσε USAID και CFPB, εκ των οποίων η μεν πρώτη παρέχει σωτηρία στους άπορους της υφηλίου ενώ η δεύτερη προστατεύει τους Αμερικανούς από αδίστακτους πιστωτές.
Ομοσπονδιακός προϋπολογισμός
Ο Ντάγκλας Χολτζ-Ικιν, πρώην Ρεπουμπλικανός διευθυντής του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κογκρέσου (CBO), λέει ωστόσο ότι οι υπηρεσίες που έχουν στοχεύσει μέχρι σήμερα ο Μασκ και το DOGE αντιπροσωπεύουν μόλις ένα μικρό κλάσμα του συνολικού ομοσπονδιακού προϋπολογισμού, που θα φτάσει φέτος τα 7 τρισ. δολάρια. «Δεν πρόκειται να πάνε σε υπηρεσίες που κάνουν πράγματα που τους αρέσουν. Πηγαίνουν σε υπηρεσίες με τις οποίες διαφωνούν», δήλωσε χαρακτηριστικά στο Reuters ο Χολτζ-Ικιν.
Από τις συνολικά 15 ομοσπονδιακές υπηρεσίες που έχει βάλει μέχρι στιγμής στο στόχαστρό της η ομάδα του Μασκ, οι εννέα είχαν επιλεχθεί προς διάλυση ή συρρίκνωση στο Project 2025, το περιβόητο και λίαν αμφιλεγόμενο 900 σελίδων σχέδιο που συνέταξαν συντηρητικές δεξαμενές σκέψης με σκοπό την αναδόμηση (ή καλύτερα διάλυση) της ομοσπονδιακής κυβέρνησης. Το υπερσυντηρητικό σχέδιο υποστηρίζει ότι πολλές ομοσπονδιακές κυβερνητικές υπηρεσίες έχουν καταληφθεί από μια αριστερή ελίτ η οποία χρησιμοποιεί τα δολάρια των φορολογουμένων για να προωθήσει μια φιλελεύθερη ατζέντα που βάλλει τις συντηρητικές αξίες. Ο Τραμπ αποστασιοποιήθηκε πάντως από αυτό το σχέδιο στην προεκλογική εκστρατεία μετά τον θόρυβο που προκάλεσαν κάποιες από τις προτάσεις του. Ωστόσο ορισμένοι από τους συγγραφείς του Project 2025 βρίσκονται σήμερα στην κυβέρνησή του.
Σύμφωνα με τον Μπιλ Χόγκλαντ, ένα άλλο πρώην στέλεχος των Ρεπουμπλικανών ο οποίος διατέλεσε διευθυντής της Επιτροπής Προϋπολογισμού της Γερουσίας για περισσότερα από 20 χρόνια, οι έως τώρα προσπάθειες μείωσης δαπανών ανταποκρίνονται κατά κύριο λόγο στις επιθυμίες της βάσης του Τραμπ και σε ιδεολογικούς λόγους. «Η στρατηγική που ακολουθείται δεν αφορά την εξοικονόμηση δολαρίων αλλά είναι πιο πολύ για τις φιλοσοφικές και ιδεολογικές διαφορές που έχουν οι συντηρητικοί με τη δουλειά που κάνουν αυτές οι υπηρεσίες», είπε ο Χόγκλαντ.
Περικοπές
Πολλοί Ρεπουμπλικανοί βλέπουν εδώ και καιρό τις παραπάνω ομοσπονδιακές υπηρεσίες ως περιττές καθώς προωθούν όπως λένε φιλελεύθερες ατζέντες οι οποίες ζημιώνουν τα συμφέροντα των ΗΠΑ. Η διάλυση του υπουργείου Παιδείας για παράδειγμα συζητείται στους κύκλους των συντηρητικών από την εποχή του Ρίγκαν τη δεκαετία του 1980. Η πεποίθησή τους είναι ότι η ομοσπονδιακή κυβέρνηση δεν έχει καμία δουλειά να ασχολείται με σχολεία και πανεπιστήμια, ενώ το υπουργείο κατηγορείται σήμερα από τον Τραμπ για την προώθηση πολιτικών woke, όπως η υποστήριξη των τρανς παικτών σε αθλητικές ομάδες κοριτσιών.
Η NOAA έχει επικριθεί ευρέως από τους Ρεπουμπλικανούς για υπερβολή όσον αφορά την απειλή της κλιματικής αλλαγής, ενώ η USAID κατηγορείται ότι στέλνει δισεκατομμύρια δολάρια σε βοήθεια κάθε χρόνο σε ορισμένες χώρες που δεν θεωρούνται σύμμαχοι των ΗΠΑ. Οι Ρεπουμπλικανοί έχουν επίσης ξιφουλκήσει κατά της CFPB από τη σύστασή της, στον απόηχο του χρηματοπιστωτικού κραχ του 2008, υποστηρίζοντας ότι αποτελεί φιλελεύθερη υπέρβαση. Η εξάλειψη αυτών των υπηρεσιών θα εξοικονομήσει πάντως ψίχουλα για τον κρατικό κορβανά. Το DOGE ισχυρίζεται ωστόσο ότι με τις παρεμβάσεις του έχει καταφέρει να εξοικονομήσει 37,69 δισ. δολάρια χωρίς όμως να παράσχει λεπτομέρειες. Ο Μασκ, που είχε ανεβάσει παλιότερα τον στόχο των περικοπών στα δύο τρισ. δολάρια, αυτή την εβδομάδα υποσχέθηκε ψαλίδι ενός τρισ. δολαρίων.
Οι Χολτζ-Ικιν και Χόγκλαντ υπογραμμίζουν πάντως ότι η πραγματική δοκιμασία για τον Μασκ θα είναι όταν θα επιχειρήσει να χτυπήσει το κρατικό συνταξιοδοτικό σύστημα (Social Security), το πρόγραμμα ασφάλισης υγείας των ηλικιωμένων Medicare και το αντίστοιχο πρόγραμμα οικογενειών χαμηλού εισοδήματος Medicaid. Ολα μαζί αντιπροσωπεύουν σχεδόν το ήμισυ του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού και είναι δημοφιλή όχι μόνο στους Δημοκρατικούς αλλά στους Ρεπουμπλικανούς. Ο Τραμπ είπε στην προεκλογική του εκστρατεία ότι το Social Security και το Medicare είναι εκτός συζήτησης. Ωστόσο, τα μέλη του DOGE είχαν πρόσφατα πρόσβαση σε συστήματα πληρωμών στα κέντρα υπηρεσιών Medicare και Medicaid, υποδηλώνοντας ότι το Medicare ενδέχεται να μην εξαιρείται από περικοπές. Ο Χόγκλαντ προειδοποίησε ότι οποιεσδήποτε προσπάθειες ψαλιδίσματος αυτών των προγραμμάτων θα συνιστούσαν πολιτική προδοσία.
