Η ελληνική κυβέρνηση είχε, ως φαίνεται, σοβαρούς λόγους να μη βιάζεται να ενσωματώσει στο εθνικό δίκαιο τις προβλέψεις δύο ευρωπαϊκών Οδηγιών για τον ΦΠΑ: η ενσωμάτωσή τους θα ελάφρυνε κάπως τους καταναλωτές από τα βάρη της ακρίβειας, αλλά και εκατοντάδες χιλιάδες μικρές επιχειρήσεις, και αυτά… δεν περιλαμβάνονταν στους κυβερνητικούς σχεδιασμούς. Ακόμη και τώρα, όμως, το υπουργείο Οικονομικών «δεν είναι έτοιμο» να προχωρήσει άμεσα στην ενσωμάτωση των δύο Οδηγιών· θα το κάνει επειδή δεν θέλει να διακινδυνεύσει μια καταδίκη της Ελλάδας, αλλά με τη γνωστή μέθοδο «πολύ λίγα, πολύ αργά».
Στο μεταξύ, κάποιοι συσσωρεύουν κέρδη και κάποιοι απώλειες. Η κυβέρνηση «προστατεύει» τα φορολογικά υπερέσοδα και χτίζει πρωτογενή υπερ-πλεονάσματα, ενώ κάποιες επιχειρήσεις φροντίζουν να κρύβουν τον πληθωρισμό απληστίας πίσω από τον ΦΠΑ.
Ποιοι χάνουν
Αυτοί που σίγουρα χάνουν από τη μη ενσωμάτωση των δύο Οδηγιών είναι οι καταναλωτές και η ειδική κατηγορία των μικρών επιχειρήσεων.
Η χρονολογικά πρώτη Οδηγία, 2020/285, προβλέπει τη δυνατότητα των εθνικών κυβερνήσεων να εξαιρούν επιχειρήσεις με τζίρο έως 85.000 ευρώ από την υποχρέωση να τιμολογούν και να εισπράττουν ΦΠΑ. Οι εθνικές κυβερνήσεις έχουν την ευελιξία να προσαρμόζουν το ύψος του τζίρου που απαλλάσσει από την υποχρέωση ΦΠΑ, με ανώτατο όριο τις 85.000 ευρώ.
Στην Ελλάδα με το αρχιπέλαγος των μικρών επιχειρήσεων, ακόμη και αν το όριο τεθεί, για παράδειγμα, στις 40.000 ευρώ, ο αριθμός των μικρών επιχειρήσεων που θα απαλλαγούν θα είναι πολύ μεγάλος, αριθμώντας εκατοντάδες χιλιάδες! Αυτό θα βοηθούσε τόσο τις επιχειρήσεις να γίνουν πιο ανταγωνιστικές στις τιμές τους όσο και τους καταναλωτές των προϊόντων τους. Ομως, ο κυβερνητικός σχεδιασμός για τις μικρές επιχειρήσεις δεν προβλέπει να πάρουν ανάσες, αλλά μάλλον να πιεστούν μέχρις ασφυξίας…
Μείωση συντελεστών
Η δεύτερη Οδηγία, 2022/542, προβλέπει τον ορισμό μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ σε κατηγορίες αγαθών που θεωρείται ότι καλύπτουν βασικές ανάγκες, όπως τρόφιμα, νερό, φάρμακα, φαρμακευτικά προϊόντα, αλλά και μεταφορά προσώπων και πολιτιστικά αγαθά όπως βιβλία, εφημερίδες και περιοδικά. Στο πλαίσιο αυτό, τα κράτη-μέλη μπορούν να εφαρμόσουν στα επιλέξιμα αγαθά και υπηρεσίες μέχρι δύο μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ ελάχιστου ύψους 5% και έναν μειωμένο συντελεστή κάτω από 5%. Ενώ αυτή η Οδηγία υπάρχει από το 2022 (έτος έκρηξης της ακρίβειας και του πληθωρισμού), η κυβέρνηση άφησε όλο τον ανοδικό κύκλο του πληθωρισμού να ολοκληρωθεί.
Εντύπωση πάντως προκαλεί το γεγονός ότι η εκκίνηση διαδικασίας κατά της Ελλάδας για παράβαση του ευρωπαϊκού δικαίου στον ΦΠΑ πέρασε σε γενικές γραμμές κάτω από τα ραντάρ τόσο της αντιπολίτευσης όσο και του Τύπου…
