Η μάχη για τη Συρία

Το Ισραήλ έπληξε πριν από λίγες μέρες στρατιωτικές εγκαταστάσεις στο Χαλέπι, σε ένα σαφές μήνυμα ότι θα έχει λόγο στη διαμόρφωση των νέων ισορροπιών εντός της Συρίας.

Αν η Τουρκία επικαλείται το οθωμανικό παρελθόν της Μέσης Ανατολής για να αυτοαναγορευτεί προστάτης της σουνιτικής πλειοψηφίας της Συρίας, θα συγκρουστεί με τη Γαλλία που διοίκησε τη χώρα στην περίοδο 1918-1943 στηριζόμενη στις θρησκευτικές και εθνικές μειονότητες.

Η προέλαση του Ισραήλ στο Γκολάν δεν παραπέμπει μόνο σε θέση μάχης κοντά στη Δαμασκό αλλά και στη διασφάλιση χερσαίας επαφής με τους Δρούζους που από το 1948 μέχρι και σήμερα πολεμούν στο πλευρό του Τελ Αβίβ.

Δεν είναι μόνον το Ισραήλ και η Γαλλία που θα εναντιωθούν στη μετατροπή της Συρίας σε σουνιτικό προτεκτοράτο υπό τον έλεγχο της Τουρκίας.

Η Σαουδική Αραβία και οι σύμμαχοί της στον Κόλπο αλλά και η Αίγυπτος δεν πρόκειται να αποδεχθούν αμαχητί την Τουρκία ως επικεφαλής ενός νέου σουνιτικού χαλιφάτου.

Τόσο οι ΗΠΑ όσο και το Ισραήλ προωθούν στενή ειδική σχέση με τη Σαουδική Αραβία, μια επιλογή που έρχεται σε μετωπική σύγκρουση με τις ηγεμονικές φιλοδοξίες της Τουρκίας στον αραβομουσουλμανικό κόσμο.

Ολα τα δεδομένα της περιφερειακής και της παγκόσμιας συγκυρίας καταγράφουν μια άνευ προηγουμένου ρευστότητα η οποία για τη Μέση Ανατολή ήταν ούτως ή άλλως δεδομένη.

Από το 1991 μετά την Καταιγίδα της Ερήμου αλλά κυρίως μετά την ανατροπή του Σαντάμ το 2003, το Ιράκ είναι μια τριχοτομημένη χώρα με τους Κούρδους στον Βορρά, τους σουνίτες στο κέντρο και τους σιίτες στον Νότο.

Η de facto πολυδιάσπαση είναι, από ό,τι μέχρι στιγμής φαίνεται, ο δρόμος που θα ακολουθήσει η Συρία με ή χωρίς τα προσχήματα ενός de jure συνομοσπονδιακού κράτους.

Σήμερα, καμιά μεγάλη δύναμη ή συνασπισμός κρατών δεν μπορεί να εξαναγκάσει την Τουρκία να εγκαταλείψει τη Συρία για το ορατό μέλλον.

Την ίδια στιγμή η Τουρκία του Ερντογάν δεν μπορεί να επιβάλει τη μορφή ενιαίου κράτους στη Συρία καθώς είναι ορατός ο κίνδυνος να απομονωθεί.

Η κατάκτηση της Συρίας συμπίπτει χρονικά με κοσμογονικές εξελίξεις στο Κουρδικό, με τον Οτσαλάν να στηρίζει την προσπάθεια του Ερντογάν για αναζήτηση μέσω διαπραγματεύσεων συμβιβαστικής φόρμουλας περιορισμένης διοικητικής αυτονομίας σε επίπεδο διευρυμένων δήμων στη Νοτιοανατολική Τουρκία.

Η «επανίδρυση» μιας σουνιτικής Συρίας και η ταυτόχρονη αναζήτηση πολιτικής λύσης στο Κουρδικό είναι μια στόχευση πέραν των δυνατοτήτων αλλά και της βούλησης του Ερντογάν.