ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ Βικτώρια Καπλάνη*
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του efsyn.gr στην Google

Η Σοφία Περδίκη συνεχίζει τη δημιουργική πορεία της καλλιεργώντας με επιμέλεια τα «παράξενα φυτά» του δικού της ποιητικού κήπου. Η φαντασία, η ομορφιά, η αρμονία και το φως είναι η αποστολή τους. Με τη διαδικασία της φωτοσύνθεσης μάχονται να μετατρέψουν το σκοτάδι, το διοξείδιο του άνθρακα που σκορπίζουν στη γη τα ανθρώπινα όντα, τα εθισμένα στη βία, την αναλγησία, τον φόβο και την απάθεια, σε ένα φωτεινό όραμα ενός κόσμου εμπιστοσύνης, καλοσύνης και αλληλεγγύης. Μέσα από μια γραφή ονειρική συνθέτει απρόβλεπτες ελλειπτικές ιστορίες, οι εικόνες τους αναδύονται από το ασυνείδητο, έναν χώρο που προσλαμβάνει και αποθηκεύει με τον δικό του αινιγματικό τρόπο, στη δική του συμβολική γλώσσα τροποποιημένο και παραλλαγμένο το υλικό μιας αφιλόξενης και οδυνηρής πραγματικότητας.

Η σειρήνα του χρόνου είναι ο τίτλος της τρίτης συλλογής μιας δραστήριας δημιουργού που μοιράζει το ταλέντο της σε δύο απαιτητικές τέχνες, την ποίηση και τη ζωγραφική. Σαράντα ένα ποιήματα και ένας πίνακας δικός της επιλέχτηκαν να συνυπάρξουν στο βιβλίο αυτό που μέσα από μια πλούσια εικονοποιία αναδεικνύει τη γέννηση, τη διαμόρφωση και την εκδήλωση της καλλιτεχνικής ταυτότητας μιας γυναίκας δημιουργού. Οπως οι ζωγράφοι σχεδιάζουν παραλλαγές της αυτοπροσωπογραφίας τους, έτσι και στο βιβλίο αυτό βλέπουμε παραλλαγές του πορτρέτου της ποιήτριας, καθώς δοκιμάζει εναλλακτικές εκδοχές του εαυτού μέσω του λόγου, σε διάλογο με τον χρόνο και τις εσωτερικευμένες ηλικιακές φάσεις. Η δημιουργία προϋποθέτει τη διττότητα, τον διχασμό ανάμεσα στην εξωτερική, συμβατικά αποδεκτή πραγματικότητα και την εσωτερική αινιγματική, αυτή που υπαγορεύει ο ανέγνωρος κόσμος μέσα μας: «Μισή μέσα στην πραγματικότητα/ κι άλλη μισή δοσμένη σε διαστάσεις αφηρημένες/ του εαυτού μου απέκτησα/ εναλλακτικές εκδοχές».

Πέρα από τη χαρτογράφηση της δικής της ατομικής πορείας στον χρόνο, παράλληλα με τις εσωτερικές ανιχνεύσεις, τις υπαρξιακές κρίσεις, την αγωνία για τη φθορά που παραμονεύει, χωρίς να αντιλαμβανόμαστε την αθόρυβη πορεία της, η Περδίκη με άγρυπνη συνείδηση προσλαμβάνει και βιώνει την αγωνία και τη βαθιά θλίψη των ανθρώπων τού σήμερα, καθώς η ιδιώτευσή τους είναι συνώνυμη της παραίτησης και της απόσυρσης στην ξηρασία της μοναξιάς. Αυτόχειρες, επιλέγουν να κατακρεουργούν, να φιμώνουν τα αισθήματα, καλλιεργούν την ακηδία, τιμωρούν τη χαρά, επιλέγουν μια ζωή αυτοπεριορισμού, φόβου, διατήρησης μιας άγονης επιβίωσης εν τάφω, ενώ γύρω τους καταιγισμός απειλητικών γεγονότων αφανίζει κάθε ελπίδα και ενισχύει τον τρόμο και την άνευ όρων υποταγή. Η ζωή σε διαρκή αναστολή και καταστολή, ο χρόνος που αναλογεί στην ενσάρκωση του κάθε ανθρώπου συνεχίζει να κυλά με τον φυσικό ρυθμό του μέχρι την αιφνίδια στιγμή, όπου από συνοδοιπόρος και σύμμαχος μεταλλάσσεται στον πιο ισχυρό αντίπαλο. Η τέχνη αφυπνίζεται και μάχεται με τα δικά της μέσα να σημάνει συναγερμό, γίνεται η σειρήνα του χρόνου, ηχητικά και νοηματικά να λειτουργήσει σαν ξυπνητήρι των συνειδήσεων, τόσο σε ατομικό, υπαρξιακό πεδίο όσο και στο κοινωνικό επίπεδο. Μας καλεί να δούμε τη μαγεία και τη δύναμη της ζωής, τονώνει την επιθυμία μας να τη διεκδικήσουμε.

Σε αυτή την τρίτη συλλογή, η ποιήτρια ανοίγεται πέραν του ιδιωτικού πεδίου, τολμά να αρθρώσει έναν πιο δυναμικό λόγο για τον συλλογικό βίο μας. Αφήνει πίσω της τη συστολή και αναλαμβάνει, στον βαθμό που της αναλογεί, την ευθύνη της σειρήνας: «Σε κάθε επόμενο τόνο/ οι ώρες και οι εποχές της/ θα είναι επείγουσες». Ξεκινώντας με πιο προσωπικά, υπαρξιακά ποιήματα και συνεχίζοντας με εκείνα που αναπαριστούν κριτικά στιγμές και σκηνές του σύγχρονου βίου, η Περδίκη έχει οργανώσει ισορροπημένα και με γερά θεμέλια το οικοδόμημα του βιβλίου της. Ο λόγος των περισσότερων ποιημάτων ξετυλίγεται σε μικρούς στίχους με κοφτό, γρήγορο ρυθμό, όπως και η δομή των ποιημάτων μεριμνά για την ύπαρξη ευδιάκριτου εσωτερικού ρυθμού.

Η γυναικεία μορφή βρίσκεται στο επίκεντρο της συλλογής και λειτουργεί εκτός των άλλων και ως συνεκτικός ιστός, σαν το νήμα που συνδέει το «εγώ» με το «εμείς», είτε είναι η μυθική Ελένη είτε μια ανώνυμη γυναικεία μορφή, άλλοτε η περσόνα της ζωγράφου, της ποιήτριας αλλά και μια αφηρημένη έννοια προσωποποιημένη, όπως για παράδειγμα η εμπιστοσύνη στο ομότιτλο ποίημα. Η σύγχρονη πραγματικότητα επικαιροποιεί διαρκώς την κακοποίηση της θηλυκής αρχής, η οποία ακόμη απειλείται, αναλώνει την ενέργειά της για να αντιμετωπίσει τον φόβο, την ενοχή για την ίδια της τη φύση, για την αναζήτηση της ηδονής, και προσπαθεί να σπάσει το μοτίβο της υποτακτικής σιωπηλής φιγούρας με το οποίο έχει κατά κανόνα ανατραφεί. Το θέμα αυτό απασχόλησε την Περδίκη και στην πρώτη συλλογή της Το αιώνιο αίνιγμακαι εξακολουθεί να υπαγορεύει δραστικά δείγματα ποιητικού λόγου, όπως τα ποιήματα «Γυναίκες πεσμένες» και «Κατά παράδοση» στη Σειρήνα του χρόνου.

Φόρος τιμής αποδίδεται στον ποιητή, ζωγράφο, μεταφραστή Αλέξανδρο Ισαρη, με τον οποίο ανοίγει και κλείνει η συλλογή. Η έναρξη έχει ως μότο έναν στίχο του Ισαρη που αναφέρεται στη βιωματική αντίληψη του χρόνου και η έξοδος είναι ένα ποίημα αφιερωμένο στη μνήμη του, δύο χρόνια μετά τον θάνατό του, όπου η ποιήτρια αποδέχεται την απουσία του, τον κατανοεί βαθύτερα, ιχνογραφώντας την εικόνα του με τη δική του μέθοδο ως εργαλείο, όπως εκείνος της το έμαθε.

*Φιλόλογος-ποιήτρια

—

Τη σελίδα αυτήν δεν τη φτιάχνουν επαγγελματίες κριτικοί βιβλίου. Γράφεται από αναγνώστες που απευθύνονται σε αναγνώστες για να τους μιλήσουν για κάποιο βιβλίο που τους συνεπήρε. Αν θέλετε να μοιραστείτε όσα νιώσατε διαβάζοντας ένα βιβλίο, στείλτε το κείμενό σας (το πολύ 700 λέξεις) στο [email protected]