Βιομηχανίες όπλων: Οι μεγάλοι νικητές της γενοκτονίας και του ουκρανικού πολέμου

Στα 623 δισ. δολάρια ανήλθαν τα έσοδα των 100 μεγαλύτερων πολεμικών βιομηχανιών παγκοσμίως το 2023, αυξημένα κατά 4,2% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, καθώς επωφελήθηκαν από την αυξανόμενη ζήτηση που υπήρχε για στρατιωτικές υπηρεσίες και εξοπλισμό, κυρίως λόγω της γενοκτονίας στη Γάζα και του ουκρανικού πολέμου. 

Τα δεδομένα παρουσίασε το Διεθνές Ινστιτούτο Έρευνας για την Ειρήνη SIPRI, το οποίο αναφέρει πως επωφελήθηκαν τα μέγιστα από τους πολέμους και μικρότερες από τις top-100 βιομηχανίες, τα κέρδη των οποίων δεν συμπεριλαμβάνονται στον απολογισμό.

Σύμφωνα με την έκθεση του Ινστιτούτου, οι 41 αμερικάνικες εταιρείες που βρίσκονται μεταξύ των μεγαλύτερων 100 της λίστα φαίνεται πως καταλαμβάνουν τη μερίδα του λέοντος, καθώς εισέπραξαν το ήμισυ των παγκοσμίων εσόδων από την πώληση στρατιωτικών ειδών, ενώ οι τρεις ισραηλινές εταιρείες που συμπεριλαμβάνονται στη λίστα κατέγραψαν ρεκόρ εσόδων, ύψους 13,6 δις δολαρίων, λόγω της γενοκτονίας στη Γάζα, ενώ εκτιμάται πως το 2024 θα αυξηθούν ακόμη παραπάνω.

Οι 100 εταιρείες αυξάνουν την παραγωγή

Το 2023, πολλές εταιρείες παραγωγής όπλων αύξησαν την παραγωγή τους λόγω της αυξανόμενης ζήτησης.

Τα συνολικά έσοδα από την πώληση όπλων ανέκαμψαν μετά από μια πτώση το 2022. Σχεδόν τα τρία τέταρτα των εταιρειών αύξησαν τα έσοδά τους σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Ιδιαίτερα, οι περισσότερες από τις εταιρείες που αύξησαν τα έσοδά τους ανήκαν στην κατώτερη ομάδα των 100 κορυφαίων.

«Υπήρξε μια έντονη αύξηση των εσόδων από όπλα το 2023 και αυτό αναμένεται να συνεχιστεί και το 2024», δήλωσε ο Λορέντζο Σκαράτζατο, ερευνητής στο Πρόγραμμα Στρατιωτικών Δαπανών και Παραγωγής Όπλων του SIPRI. «Τα έσοδα από όπλα των 100 κορυφαίων παραγωγών δεν αντίκρυσαν πλήρως την κλίμακα της ζήτησης, και πολλές εταιρείες ξεκίνησαν εκστρατείες προσλήψεων, κάτι που δείχνει ότι είναι αισιόδοξες για τις μελλοντικές πωλήσεις τους».

Οι αμερικανικές εταιρείες οι μεγάλοι νικητές

Από τις 100 μεγαλύτερες εταιρείες όπλων, οι 41 εδρεύουν στις ΗΠΑ. Οι αμερικάνικες εταιρείες κατέγραψαν έσοδα ύψους 317 δισεκατομμυρίων δολαρίων, ποσό που αντιστοιχεί στο ήμισυ των συνολικών εσόδων των 100 κορυφαίων εταιρειών και 2,5% περισσότερα από το 2022. Από το 2018, οι πέντε μεγαλύτερες εταιρείες του Top 100 ήταν όλες αμερικανικές.

Από τις 41 αμερικανικές εταιρείες, οι 30 αύξησαν τα έσοδά τους το 2023. Ωστόσο, η Lockheed Martin και η RTX, οι δύο μεγαλύτεροι παραγωγοί όπλων στον κόσμο, ήταν μεταξύ αυτών που κατέγραψαν πτώση.

«Οι μεγαλύτερες εταιρείες όπως η Lockheed Martin και η RTX, που κατασκευάζουν μια ευρεία γκάμα όπλων, εξαρτώνται συχνά από περίπλοκα και πολυεπίπεδα δίκτυα εφοδιασμού, γεγονός που τις καθιστά ευάλωτες σε συνεχιζόμενα προβλήματα στην εφοδιαστική αλυσίδα το 2023», δήλωσε ο Δρ. Ναν Τιαν, διευθυντής του Προγράμματος Στρατιωτικών Δαπανών και Παραγωγής Όπλων του SIPRI. «Αυτό ισχύει ιδιαίτερα στους τομείς της αεροδιαστημικής και των πυραύλων».

Εκτόξευση κερδών για τη γενοκτονική βιομηχανία όπλων

Έξι εταιρείες του Top 100 εδρεύουν στη Μέση Ανατολή. Τα συνολικά τους έσοδα από όπλα αυξήθηκαν κατά 18% και έφτασαν τα 19,6 δισεκατομμύρια δολάρια. Με την έναρξη της γενοκτονίας στη Γάζα, τα έσοδα από όπλα των τριών εταιρειών του Ισραήλ στο Top 100 έφτασαν τα 13,6 δισεκατομμύρια δολάρια, το υψηλότερο ποσό που έχει καταγραφεί ποτέ για τις ισραηλινές εταιρείες στο SIPRI. Οι τρεις εταιρείες της Τουρκίας είδαν τα έσοδά τους να αυξάνονται κατά 24% και να φτάνουν τα 6,0 δισεκατομμύρια δολάρια, επωφελούμενες από τις εξαγωγές που προκλήθηκαν από τον πόλεμο στην Ουκρανία και από την συνεχιζόμενη πίεση της τουρκικής κυβέρνησης για αυτονομία στην παραγωγή όπλων.

«Οι μεγαλύτεροι παραγωγοί όπλων της Μέσης Ανατολής στο Top 100 είδαν τα έσοδά τους να φτάνουν σε αδιανόητα ύψη το 2023 και η αύξηση αναμένεται να συνεχιστεί», δήλωσε ο Δρ. Ντιέγκο Λόπεθ ντα Σίλβα, ανώτερος ερευνητής στο Πρόγραμμα Στρατιωτικών Δαπανών και Παραγωγής Όπλων του SIPRI. «Ιδιαίτερα, οι ισραηλινές εταιρείες όπλων κλείνουν πολλές περισσότερες παραγγελίες καθώς ο πόλεμος στη Γάζα συνεχίζεται και εξαπλώνεται».

Υστερεί η ευρωπαϊκή βιομηχανία όπλων

Τα συνολικά έσοδα των 27 εταιρειών του Top100 που εδρεύουν στην Ευρώπη (εκτός Ρωσίας) ανήλθαν σε 133 δισεκατομμύρια δολάρια το 2023. Πρόκειται για αύξηση μόλις 0,2% σε σχέση με το 2022, την μικρότερη αύξηση σε όλες τις περιοχές του κόσμου.

Ωστόσο, πίσω από αυτό το χαμηλό ποσοστό αύξησης κρύβεται μια πιο σύνθετη εικόνα. Οι ευρωπαϊκές εταιρείες που παράγουν σύνθετα συστήματα όπλων εργάζονταν κυρίως σε παλιές συμβάσεις το 2023 και τα έσοδά τους δεν αντικατοπτρίζουν την αύξηση των παραγγελιών.

«Τα σύνθετα συστήματα όπλων απαιτούν μεγαλύτερους χρόνους παράδοσης», δήλωσε ο Λορέντζο Σκαράτζατο. «Οι εταιρείες που τα παράγουν είναι έτσι εκ φύσεως πιο αργές στην ανταπόκριση στις αλλαγές της ζήτησης. Αυτό εξηγεί γιατί τα έσοδά τους από όπλα ήταν σχετικά χαμηλά το 2023, παρά τη μεγάλη αύξηση των νέων παραγγελιών».

Παράλληλα, πολλές άλλες ευρωπαϊκές εταιρείες είδαν τα έσοδά τους να αυξάνονται σημαντικά, κυρίως λόγω της ζήτησης που συνδέεται με τον πόλεμο στην Ουκρανία, ειδικότερα για πυρομαχικά, όπλα, συστήματα αεροπορικής άμυνας και συστήματα εδάφους. Ιδιαίτερα, εταιρείες στη Γερμανία, τη Σουηδία, την Ουκρανία, την Πολωνία, τη Νορβηγία και την Τσεχία κατάφεραν να αξιοποιήσουν αυτή τη ζήτηση. Για παράδειγμα, η Rheinmetall της Γερμανίας αύξησε την παραγωγική της ικανότητα για πυρομαχικά 155 χιλιοστών και τα έσοδά της ενισχύθηκαν από παραδόσεις των τανκς Leopard και νέες παραγγελίες, συμπεριλαμβανομένου των «προγραμμάτων ανταλλαγής» μέσω του πολέμου.

Απότομη αύξηση των εσόδων και των ρωσικών εταιρειών

Οι δύο ρωσικές εταιρείες που περιλαμβάνονται στο Top 100 είδαν τα συνολικά τους έσοδα να αυξάνονται κατά 40%, φτάνοντας στα 25,5 δισεκατομμύρια δολάρια. Αυτό οφείλεται σχεδόν εξολοκλήρου στην αύξηση 49% των εσόδων της Rostec, μιας κρατικής εταιρείας που ελέγχει πολλές εταιρείες όπλων, επτά από τις οποίες περιλαμβάνονταν στο Top 100, για τις οποίες δεν ήταν διαθέσιμα ατομικά δεδομένα εσόδων.

«Τα επίσημα δεδομένα για την παραγωγή όπλων στη Ρωσία είναι περιορισμένα και αμφισβητήσιμα, αλλά οι περισσότεροι αναλυτές πιστεύουν ότι η παραγωγή νέου στρατιωτικού εξοπλισμού αυξήθηκε σημαντικά το 2023, ενώ ο υπάρχων εξοπλισμός της Ρωσίας υποβλήθηκε σε εκτεταμένη αναβάθμιση και εκσυγχρονισμό», δήλωσε ο Δρ. Ναν Τιαν. «Ιδιαίτερα, τα μαχητικά αεροσκάφη, τα ελικόπτερα, τα UAVs, οι δεξαμενές, τα πυρομαχικά και οι πύραυλοι θεωρείται ότι παράχθηκαν σε μεγαλύτερους αριθμούς καθώς η Ρωσία συνέχιζε την επίθεσή της στην Ουκρανία».

Νοτιοκορεάτικες και Ιαπωνικές εταιρείες ηγούνται στην αύξηση εσόδων σε Ασία και Ωκεανία

Οι 23 εταιρείες του Top 100 που εδρεύουν στην Ασία και την Ωκεανία κατέγραψαν αύξηση εσόδων από όπλα 5,7% σε σχέση με το προηγούμενο έτος, φτάνοντας τα 136 δισεκατομμύρια δολάρια. Οι τέσσερις εταιρείες της Νότιας Κορέας κατέγραψαν αύξηση 39% στα έσοδά τους, φτάνοντας τα 11 δισεκατομμύρια δολάρια. Οι πέντε ιαπωνικές εταιρείες είδαν τα έσοδά τους να αυξάνονται κατά 35%, φτάνοντας τα 10 δισεκατομμύρια δολάρια. Η πολιτική ενίσχυσης των στρατιωτικών δυνάμεων στην Ιαπωνία από το 2022 οδήγησε σε μεγάλη αύξηση των εγχώριων παραγγελιών, με κάποιες εταιρείες να βλέπουν την αξία των νέων παραγγελιών τους να αυξάνεται κατά πάνω από 300%.

«Η απότομη αύξηση των εσόδων από όπλα των νοτιοκορεατικών και ιαπωνικών εταιρειών αντανακλά την ευρύτερη εικόνα των στρατιωτικών ενισχύσεων στην περιοχή, ως απάντηση στην εντεινόμενη αίσθηση απειλής», δήλωσε ο Σιαο Λιανγκ, ερευνητής στο Πρόγραμμα Στρατιωτικών Δαπανών και Παραγωγής Όπλων του SIPRI. «Οι νοτιοκορεατικές εταιρείες προσπαθούν επίσης να επεκτείνουν το μερίδιο τους στην παγκόσμια αγορά όπλων, συμπεριλαμβανομένων των παραγγελιών από την Ευρώπη που σχετίζονται με τον πόλεμο στην Ουκρανία».