Μια αφήγηση για τη δυσφορία φύλου, δυο… νυν-πρώην εραστές και δυνατές επανεκδόσεις

Από τις νέες παραγωγές ξεχωρίζει η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία της Ισπανίδας Εστιμπαλίζ Ουρεσόλα Σολαγκούρεν, «20.000 είδη μελισσών». Κέρδισε Αργυρή Αρκτο για την ερμηνεία τής Σοφία Οτέρο (μόλις δέκα χρόνων) αλλά και το βραβείο σκηνοθεσίας στις «δικές μας» Νύχτες Πρεμιέρας ● Από τις επανεκδόσεις ξεχωρίζει η ταινία «Σταυρωμένοι εραστές» διά… κάμερας Κέντζι Μιζογκούτσι αλλά και η «Μικρή ιστορία για ένα φόνο» του Κριστόφ Κισλόφσκι

20.000 είδη μελισσών
(20.000 Species of Bees, Ισπανία, 2023, 125´)

Σκηνοθεσία: Εστιμπαλίζ Ουρεσόλα Σολαγκούρεν
Ηθοποιοί: Σοφία Οτερό, Πατρίσια Λοπέζ Αρναΐζ, Ανέ Γκαμπαρέν

Η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία της Εστιμπαλίζ Ουρεσόλα Σολαγκούρεν, που κέρδισε Αργυρή Αρκτο για την ερμηνεία τής Σοφία Οτέρο (μόλις δέκα χρόνων, έγινε η νεότερη ηθοποιός στον θεσμό που κερδίζει το συγκεκριμένο βραβείο) στο 73ο Φεστιβάλ Βερολίνου και Βραβείο Σκηνοθεσίας στο 29ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Αθήνας Νύχτες Πρεμιέρας, είναι ένα εντυπωσιακό ντεμπούτο, που ενώ έχει να διαχειριστεί το λεπτό θέμα της δυσφορίας φύλου καταφέρνει να είναι μια ταινία ευαίσθητη, τρυφερή, η οποία εξερευνά με διακριτικότητα και χαμηλούς τόνους το θέμα της.

Κατά τη διάρκεια των καλοκαιρινών διακοπών στη βασκική ύπαιθρο ένα οχτάχρονο αγόρι που νιώθει κορίτσι προσπαθεί να κατανοήσει τις σεισμικές αλλαγές που συντελούνται στον εύθραυστο εσωτερικό του κόσμο και ενώ η μητέρα του στέκει ενθαρρυντικά στο πλευρό του, ο περίγυρός του αντιμετωπίζει την όλη συμπεριφορά του ως παιδικό καπρίτσιο.

Εχοντας ως μεγάλο ατού τη ζεστή, πολυεπίπεδη ερμηνεία της Σοφία Οτέρο, η Σολαγκούρεν χτίζει την ταινία της γύρω από την πρωταγωνίστριά της, επιλέγοντας να προσεγγίσει την ιστορία της ως ντοκιμαντέρ, τοποθετώντας την κάμερα στον ώμο, καταγράφοντας μικρές καλοκαιρινές στιγμές, ξετυλίγοντας μέσα από αυτές το εσωτερικό ταξίδι της Λουσία αλλά και της οικογένειάς της. Η σκηνοθέτρια τοποθετεί την ιστορία της το καλοκαίρι που οι έγνοιες, τα προβλήματα για τα παιδιά φαντάζουν τόσο μακρινά.

Ολες οι μέρες είναι ξένοιαστες, με άφθονο χρόνο για παιχνίδι, αλλά για τη Λουσία αυτός ο χρόνος μετατρέπεται σε σκέψεις και προβληματισμούς πάνω στην ταυτότητά της. Το θέμα της ταυτότητας δεν αντιμετωπίζεται ως κοινωνικό πρόβλημα, δεν υπάρχει η αναζήτηση για λύσεις, αλλά σκιαγραφείται η παιδική ψυχοσύνθεση χωρίς επιτήδευση, επικεντρώνοντας τον ενδιαφέρον του θεατή στην πρωταγωνίστρια και τους γύρω χαρακτήρες, αφήνοντάς τον να αποφασίσει εκείνος για αυτό που βλέπει.

Η Σολαγκούρεν διαχειρίζεται πολύ καλά το θέμα της και τοποθετεί την ηρωίδα της μέσα σε ένα χωριό όπου η κοινωνία έχει έντονη τη δυαδική ταυτότητα, προσπαθώντας παράλληλα να δημιουργήσει ένα δίπολο μέσα στην οικογένεια που αντανακλά την αποδοχή και μη της αλλαγής του παιδιού: η γιαγιά που αδυνατεί να αντιληφθεί την αλλαγή της Λουσία και η θεία που χωρίς να κρίνει συζητά και την ακούει και της αφήνει χώρο και χρόνο να κατανοήσει και να αποδεχτεί την ταυτότητά της.

Η ταινία δεν βασίζεται στις ανατροπές, ούτε ανεβάζει τους τόνους, μένει πιστή από την αρχή στη ρεαλιστική προσέγγιση του θέματός της. Ομως, ενώ δεν της λείπει η λεπτότητα και η συναισθηματική ευαισθησία, αφηγηματικά και σκηνοθετικά δεν τολμά κάτι διαφορετικό. Είναι ένα τρανς coming of age στόρι που κρατάει εξαιρετικά τις ισορροπίες, αλλά δεν τολμά, δεν ξεφεύγει από τα στενά όρια μιας γνώριμης μερικές φορές σχηματικής αφήγησης που κάποιες φορές υποκύπτει σε κλισέ και μελοδραματισμούς.

▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬

To σύνδρομο των πρώην εραστών
(Le Syndrome des Amours Passees, Γαλλία, 2023, 89´)

Σκηνοθεσία: Aν Σιρό και Ραφαέλ Μπαλμπονί
Ηθοποιοί: Λουσί Ντεμπέ, Λαζάρ Γκουσό, Φλοράνς Λουαρέ-Κέιλ

Οι Aν Σιρό και Ραφαέλ Μπαλμπονί («Madly in Life», 2020) γράφουν και σκηνοθετούν μια ιδιόρρυθμη ρομαντική κωμωδία που προσπαθεί μέσα από ένα σουρεαλιστικό/σατιρικό σενάριο, το οποίο θα μπορούσε να συγκριθεί με τα σενάρια του Τσάρλι Κάουφμαν («Στο μυαλό του Τζον Μάλκοβιτς», 1999), να μιλήσει για τη σεξουαλικότητα ενός ζευγαριού και να αναζητήσει ένα βαθύτερο νόημα όσο αφορά την έννοια της αγάπης.

Ο Ρεμί και η Σαντρά, οι οποίοι μοιάζουν να έχουν βρει την απόλυτη ευτυχία στη σχέση τους, προσπαθούν μάταια να κάνουν παιδί. Οταν συμβουλεύονται έναν γιατρό για να βοηθήσει με το πρόβλημά τους, εκείνος τους πληροφορεί ότι δυστυχώς πάσχουν από το «Σύνδρομο των Πρώην», μια νέα πάθηση που επηρεάζει ευτυχισμένα ζευγάρια. Για να θεραπευτούν έχουν μόνο μία λύση: πρέπει να κοιμηθούν ξανά με κάθε έναν από τους προηγούμενους εραστές τους, ώστε να «βγάλουν από τη μέση» όποιο υπόλειμμα των σχέσεων αυτών κι έτσι να απελευθερωθούν για να συνεχίσουν τη δική τους –κάτι σαν σέξι εξορκισμό του ερωτικού τους παρελθόντος!

Η ταινία είναι απίστευτα προσεγμένη σε πολλούς τομείς: από τη φωτογραφία, τη μουσική επένδυση αλλά και τον σχεδιασμών των σκηνικών, όλα είναι άριστα τοποθετημένα και δουλεμένα ώστε να εξυπηρετήσουν ένα ευφάνταστο σενάριο (τουλάχιστον στην πρώτη πράξη) που βασίζεται κυρίως στους πρωταγωνιστές του και εν μέρει πετυχαίνει εξαιτίας αυτών και της χημείας τους.

Υπάρχουν κάποιες στιγμές που η κωμωδία πετυχαίνει, ενώ οι σκηνές του σεξ αποτυπώνονται με μια φρεσκάδα που δεν συναντάς σε ταινίες του είδους και το σκηνοθετικό δίδυμο προσπαθεί να εξερευνήσει τη σεξουαλικότητα του ζευγαριού με τους άλλους ανθρώπους μέσα από διαφορετικό πρίσμα.

Η εξερεύνηση θεματικών όπως το σεξ, οι ερωτικές φαντασιώσεις, το νόημα της οικογένειας, αλλά και η ζήλια περνούν μέσα από ένα ιδιότυπο φίλτρο κωμωδίας και σάτιρας που δεν είναι όμως αρκετό να κρατήσει ζωντανή μια ευφάνταστη ιδέα, καθώς μέσα σε λίγη ώρα όλα όσα μπορούσαν να ειπωθούν γύρω από αυτή έχουν ειπωθεί, οπότε από τη δεύτερη πράξη και έπειτα αναγκαστικά το σενάριο γρήγορα οδηγείται στα γνώριμα μονοπάτια των κομεντί. Η όποια φρεσκάδα χάνεται και πολλά γνώριμα κλισέ εμφανίζονται για να γεμίσει ο κινηματογραφικός χρόνος οδηγώντας την ταινία και σε ένα τέλος που περιμένεις, χωρίς να υπάρχει κάποια συνταρακτική ανατροπή.

▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬

Παγίδα
(Trap, ΗΠΑ, 2024, 105´)

Σκηνοθεσία: Μ. Νάιτ Σιάμαλαν
Ηθοποιοί: Τζος Χάρτνετ, Αριελ Ντόνοχιου, Σαλέκα Νάιτ Σιάμαλαν

Ενας πατέρας και η έφηβη κόρη του πηγαίνουν σε μια ποπ συναυλία, όπου συνειδητοποιούν ότι το κτίριο έχει περικυκλωθεί από την αστυνομία καθώς υπάρχει η υποψία ότι ένας κατά συρροή δολοφόνος παρευρίσκεται σε αυτήν.

▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬

Clicquot: Η γυναίκα πίσω από τον μύθο
(Widow Clicquot, HΠΑ, M. Βρετανία, Γαλλία, 2023, 90´)

Σκηνοθεσία: Τόμας Νάπερ
Ηθοποιοί: Χέιλι Μπένετ, Τομ Στάριτζ, Σαμ Ράιλι, Λίο Σάτερ, Νατάσα Ο’ Κιφ, Μπεν Μάιλς

Μετά τον πρόωρο θάνατο του συζύγου της η Barbe-Nicole Ponsardin Clicquot αψηφά τη σύμβαση που της απαγορεύει να ηγείται μιας επιχείρησης, αναλαμβάνοντας τα ηνία της επιχείρησης κρασιού που είχαν στήσει μαζί με τον σύζυγό της. Η συναρπαστική ιστορία ζωής πίσω από την οικογένεια και την επιχείρηση της διάσημης σαμπάνιας Veuve Clicquot, που ξεκίνησε στα τέλη του 18ου αιώνα.

▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬

Borderlands
(ΗΠΑ, 2024,102´)

Σκηνοθεσία: Ελάι Ροθ
Ηθοποιοί: Κέιτ Μπλάνσετ, Τζέιμι Λι Κέρτις, Τζακ Μπλακ, Κέβιν Χαρτ, Εντγκαρ Ραμίρες

Μια διαβόητη κυνηγός επικηρυγμένων επιστρέφει απρόθυμα στον πλανήτη της για μια αποστολή και στην πορεία συμμαχεί με άλλα ιδιόρρυθμα πλάσματα του Σύμπαντος, ώστε να βρουν και να προστατέψουν ένα κορίτσι που μπορεί να κρατά το κλειδί για αφάνταστη δύναμη. Μεταφορά στη μεγάλη οθόνη του δημοφιλούς video game «Borderlands».

Επανεκδόσεις

Μικρή ιστορία για ένα φόνο
(A Short Film About Killing, Πολωνία, 1988, 84´)

Σκηνοθεσία: Κριστόφ Κισλόφσκι
Ηθοποιοί: Μιροσλάβ Μπάκα, Κριστόφ Γκλόμπις, Γιαν Τεσάρ

Ενας νεαρός, ο Γιάτσεκ, διαπράττει τη δολοφονία ενός οδηγού ταξί χωρίς κανένα προφανές κίνητρο. Ο Πιοτρ, ένας ιδεαλιστής δικηγόρος, προσπαθεί να υπερασπιστεί τον Γιάτσεκ σε μια προδιαγεγραμμένη δικαστική μάχη. Το αριστούργημα του Κριστόφ Κισλόφσκι επιστρέφει στη μεγάλη οθόνη σε ψηφιακά αποκατεστημένη έκδοση.

▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬

Ανατομία ενός εγκλήματος
(Anatomy of a Murder, ΗΠΑ, 1959, 161´)

Σκηνοθεσία: Οτο Πρέμινγκερ
Ηθοποιοί: Τζέιμς Στιούαρτ, Λι Ρέμικ, Μπεν Γκαζάρα, Τζορτζ Σι Σκοτ

Σε μια επαρχιακή πόλη των ΗΠΑ ένας βετεράνος στρατιωτικός βρίσκεται κατηγορούμενος για τη δολοφονία ενός άντρα που φέρεται ότι βίασε τη σύζυγό του. Ο Πολ Μπίγκλερ, χαρισματικός αλλά κουρασμένος δικηγόρος, αναλαμβάνει την υπεράσπισή του. Καθώς η δίκη ξεκινά, ο Μπίγκλερ έρχεται αντιμέτωπος με σκοτεινά μυστικά και ηθικά διλήμματα αλλά και με ένα σύστημα γεμάτο πολιτικές πιέσεις και κοινωνικές προκαταλήψεις. Αριστουργηματικό δικαστικό θρίλερ του Πρέμινγκερ, με τον Τζέιμς Στιούαρτ να δίνει μία από τις καλύτερες ερμηνείες της καριέρας του.

▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬

Σταυρωμένοι εραστές
(Chikamatsu Monogatari, Ιαπωνία, 1954, 110´)

Σκηνοθεσία: Κέντζι Μιζογκούτσι
Ηθοποιοί: Καζούο Χασεγκάουα, Κιόκο Καγκάουα, Εϊτάρο Σίντο

Ο Ισούν, ένας πλούσιος αλλά αντιπαθητικός αυτοκρατορικός τυπογράφος, κατηγορεί αδίκως τη σύζυγό του (Οσάν) και τον καλύτερο υπάλληλό του (Μοχέι) ότι είναι εραστές. Για να αποφύγουν την τιμωρία, που είναι η θανατική καταδίκη, οι κατηγορούμενοι αναγκάζονται να το σκάσουν μαζί. Καθώς οι άντρες του Ισούν τούς καταδιώκουν, θα ανακαλύψουν ο ένας τον έρωτά του για τον άλλο. Μια τραγική ερωτική ιστορία, μια ταινία υψηλής τέχνης, ένα κλασικό αριστούργημα.