Ησίοδος, Θεογονία: 405 – 454. Η πυρσοφόρος θεά των ορίων Εκάτη

Μενέλαος: Ώ φωσφόρ` Εκάτη,πέμπε φάσματ` ευμενή.  Ευριπίδου, Ελένη, στ. 569. Ώ πυρσοφόρα, φωτοδότρα Εκάτη, πέψε μου, στείλε μου οπτασία γενναιόδωρη, ευμενή.

φωσ-φόρος, αυτός που φέρνει ή δίνει φως, αυτός που φέρει πυρσό, για συγκεκριμένες θεότητες, ιδίως για την Εκάτη.

φάσμα, -ατος, τό (φαίνομαι), οπτασία, φάντασμα,όραμα, όνειρο, σημάδι από τον ουρανό, οιωνός, χρησμός

εὐ-μενής, -ές (μένος), αυτός που έχει καλή προδιάθεση, ευνοϊκός, καταδεκτικός, προσηνής, αγαθός, καλοσυνάτος.

Ησίοδος, Θεογονία. 405 – 454. Κείμενο. Ελεύθερη απόδοση σε πεζό λόγο ώστε να  ομοιάζει με την καθημερινή ομιλία, χωρίς φανερό ποιητικό μέτρο αλλά με ρυθμό παράλληλο του αρχαίου κειμένου.

 Η θεά Φοίβη και ο θεός Κοίος γέννησαν τη Λητώ την κυανόπεπλη που είναι πάντα μειλίχια, ήπια με τους ανθρώπους και τους αθάνατους θεούς. Ηδεία, ευγενής περισσότερο από κάθε άλλο θεό στον Όλυμπο.

Η Φοίβη γέννησε και την Αστερίη την ευώνυμη που ο Πέρσις κάποτε

410 έφερε στο μέγα ανάκτορο του και όλοι τη λογάριαζαν ως αγαπημένη σύζυγο του βασιλιά Πέρση.

Η Αστερίη με τον Πέρση γέννησαν την Εκάτη που ο Ζευς Κρονίδης τίμησε με λαμπρά δώρα. Της έδωσε απλόχερα μερίδιο της Γης και του πλούσιου πελάγους. Έλαβε και τμήμα του έναστρου ουρανού. Οι αθάνατοι θεοί την τιμούν περισσότερο από άλλη θεά. Αλλά και οι άνθρωποι όταν προσφέρουν θυσίες για να εξευμενίσουν τους θεούς, αυτήν την πολυσέβαστη Εκάτη επικαλούνται. Όσοι θνητοί προσεύχονται σ` αυτήν ευνοούνται: Δέχεται με χαρά  τις ικεσίες τους και μεγάλα προνόμια τους παρέχει και

420. ευτυχία τους παρέχει, αφού αυτό είναι μέσα στις πολλές της θεϊκές δυνατότητες.

Η μοναχοκόρη Εκάτη έχει ακόμα μερίδιο από τα δώρα που έλαβαν οι πρώτοι θεοί, οι Τιτάνες, τα τέκνα της Γαίας και του Ουρανού. Ο Δίας Κρονίδης τίποτε  δεν της αφαίρεσε απ` όλα όσα έλαβε από τους Τιτάνες, ούτε την πίεσε ποτέ. Η  θεά είχε την εύνοια του Δία γι αυτό έλαβε τόσα πολλά μερίδια θεϊκά. Αποζημιώνει και παραστέκεται σε όλους που απευθύνονται με ικεσίες σ` αυτήν. Στις δίκες ο θρόνος της είναι δίπλα στους πρώτους κριτές βασιλιάδες.

430. Δίνει απλόχερα τη βοήθεια της στους πολεμιστές που της ζητούν συμπαράσταση. Τους εξασφαλίζει νίκες και δόξα. Αρωγός και βοηθός στους ιππείς και σε αυτούς που αγωνίζονται με ευγενική άμιλλα. Παρέχει δόξα και περηφάνια σε όλους αυτούς τους μαχητές αλλά και μεγάλη υπερηφάνεια στους γονείς τους.

440. Η φιλεύσπλαχνη θεά βοηθά τους ναυτικούς και τους ψαράδες που προσεύχονται σ` αυτήν και στον γεωσείστη Ποσειδώνα. Τους παρέχει καλή ψαριά. Αν οι ψαράδες είναι ασεβείς εξαφανίζει τα ψάρια κι ας είναι μπροστά στα μάτια τους.

Συνδράμει με τον Ερμή να αυξηθούν στις στάνες τα κοπάδια των βοδιών, των  αιγών και των αρνιών με το πλούσιο μαλλί. Αν η καρδιά της είναι ευχαριστημένη κάνει τα λίγα ζώα πολλά. Αν δεν είναι ευχαριστημένη κάνει τα πολλά, λίγα.

Η  Εκάτη έχει όλα τα προνόμια ανάμεσα στους θεούς και

450 ο Δίας την τίμησε να έχει τη φροντίδα των νέων, τροφός και παραμάνα τους. Κουροτρόφος για όλους τους μικρότερους της που είδαν το φως της Ηούς μετά απ` αυτήν. Είχε από τον Κρονίδη Δία και αυτή τη μέγιστη τιμή.

Ησίοδος, Θεογονία, απόσπ. 411 – 415:

ἡ δ᾽ ὑποκυσαμένη Ἑκάτην τέκε, τὴν περὶ πάντων
Ζεὺς Κρονίδης τίμησε· πόρεν δέ οἱ ἀγλαὰ δῶρα,
μοῖραν ἔχειν γαίης τε καὶ ἀτρυγέτοιο θαλάσσης.
ἡ δὲ καὶ ἀστερόεντος ἀπ᾽ οὐρανοῦ ἔμμορε τιμῆς,
415ἀθανάτοις τε θεοῖσι τετιμένη ἐστὶ μάλιστα.

Ομηρικός ύμνος προς τη θεά Δήμητρα.( απόσπ.). όπου αναφέρεται η θεά Εκάτη.

ἁρπάξας δ’ ἀέκουσαν ἐπὶ χρυσέοισιν ὄχοισιν
ἦγ’ ὀλοφυρομένην: ἰάχησε δ’ ἄρ’ ὄρθια φωνῇ,
κεκλομένη πατέρα Κρονίδην ὕπατον καὶ ἄριστον.
οὐδέ τις ἀθανάτων οὐδὲ θνητῶν ἀνθρώπων
ἤκουσεν φωνῆς, οὐδ’ ἀγλαόκαρποι ἐλαῖαι†
εἰ μὴ Περσαίου θυγάτηρ ἀταλὰ φρονέουσα
ἄιεν ἐξ ἄντρου, Ἑκάτη λιπαροκρήδεμνος,
Ἠέλιός τε ἄναξ, Ὑπερίονος ἀγλαὸς υἱός,
κούρης κεκλομένης πατέρα Κρονίδην: ὃ δὲ νόσφιν
ἧστο θεῶν ἀπάνευθε πολυλλίστῳ ἐνὶ νηῷ,
δέγμενος ἱερὰ καλὰ παρὰ θνητῶν ἀνθρώπων.

Την άρπαξε ( Ο Άδης) χωρίς τη θέληση της ( την Περσεφόνη). Αυτός ήταν πάνω σε χρυσό άρμα. Η μικρή έκλαιγε γοερά και με δυνατή φωνή καλούσε σε βοήθεια τον πατέρα της τον πρώτο και άριστον των Θεών, τον Δία το γιο του Κρόνου. Όμως κανείς αθάνατος θεός  ούτε και θνητός άνθρωπος, ούτε καν  οι ιερές, καλλίκαρπες ελιές άκουσαν τους ολοφυρμούς και τις φωνές της μικρής Περσεφόνης. Η  Εκάτη, η ευαίσθητη, η ομορφοκνήδεμνη, του Πέρση η κόρη, την άκουσε στο άντρο της. Άκουσε και ο ένδοξος  βασιλιάς Ήλιος, ο γιος του Υπερίωνος τις ικεσίες της Περσεφόνης  προς τον πατέρα της Δία. Όμως ο Ζευς δεν την άκουσε γιατί δεχόταν θυσίες σε ονομαστό ναό από πολλούς πιστούς θνητούς που τον τιμούσαν με πλούσια αφιερώματα.

Επίθετα και χαρακτηρισμοί θεοτήτων και άλλων θεϊκών δυνάμεων και όντων.

στ.406 .Λητώ κυανόπεπλον, μείλιχον αεί.. Η Λητώ με τον κυανό πέπλο. Πάντα μειλίχια..

407. ..αγανώτατον εντός Ολύμπου. Ευγενής περισσότερο από κάθε άλλον στον Όλυμπο.

409. Αστερίη ευώνυμον. Η Αστερίη με το ωραίο, καλό  όνομα.

1*. Αρχιτέκτων. Ιστορικός Αρχιτεκτονικής. Ιστορικός Τέχνης.

2*. Στους αγαπημένους μου  Ιωάννα – Μαρίνα, Ειρήνη, Κωνσταντίνο, Μπάμπη, Νίκο