Η εύθραυστη υπερδύναμη

Ως αυτοεκπληρούμενη προφητεία εξελίχθηκε τελικώς το θρίλερ των αμερικανικών προεδρικών εκλογών και της υποψηφιότητας του προέδρου Τζο Μπάιντεν, ο οποίος ανακοίνωσε χθες την απόσυρσή του και τη στήριξή του στην υποψηφιότητα της Κάμαλα Χάρις, νυν αντιπροέδρου.

Από πολλές απόψεις αυτό το πολύμηνο πολιτικό θρίλερ έχει τα χαρακτηριστικά μιας… οπερέτας ή μιας κωμωδίας παρεξηγήσεων. Λες και όλα εξαρτώνταν από ένα σαρδάμ του Μπάιντεν, ένα μπέρδεμα προσώπων και καταστάσεων, δηλαδή από ένα ιατρικής και ηλικιακής φύσης πρόβλημα. Ή από ένα τυχαίο περιστατικό, όπως η εκτόξευση μιας σφαίρας εις βάρος του ανθυποψηφίου του Μπάιντεν, Ντόναλντ Τραμπ, υπόδικου και φορτωμένου με βαρύτατες κατηγορίες, αλλά και καταδίκες, που πάντως δεν τον εμποδίζουν να είναι υποψήφιος.

Για να είμαστε ειλικρινείς και ακριβείς δεν είναι εντελώς πρωτόγνωρα αυτά για το πολιτικό σύστημα και το μοντέλο διακυβέρνησης των ΗΠΑ. Αλλά ταυτόχρονα είναι τρομακτικό να αναλογίζεσαι ότι αυτά τα συμπτώματα πολιτικού εκφυλισμού εμφανίζονται στην απόλυτη υπερδύναμη του πλανήτη.

Τη χώρα που ελέγχει τη μεγαλύτερη στρατιωτική συμμαχία του κόσμου, το ΝΑΤΟ, τις ροές των στρατιωτικών εξοπλισμών, τις πολεμικές συγκρούσεις στα περισσότερα μέρη του πλανήτη, το μεγαλύτερο οπλοστάσιο πυρηνικών, το παγκόσμιο νομισματικό σύστημα, το διεθνές χρηματοπιστωτικό δίκτυο.

Τη χώρα που φιλοξενεί το ισχυρότερο χρηματιστήριο του κόσμου και τις μεγαλύτερες πολυεθνικές του γενναίου, νέου ψηφιακού κόσμου. Την υπερδύναμη που χωρίς τη συμβολή της ή έστω την «ουδετερότητά» της καμιά γεωπολιτική διένεξη ή αντίθεση δεν μπορεί να επιλυθεί.

Οι ΗΠΑ είναι όλα αυτά, έστω κι αν δεν είναι μόνες τους σε έναν κόσμο που κατακερματίζεται αναδεικνύοντας ταυτόχρονα κι άλλες επίδοξες και «απειλητικές» υπερδυνάμεις. Κι όταν όλα αυτά, που επηρεάζουν κάθε πτυχή της ζωής σχεδόν 8 δισ. ανθρώπων και 193 κρατών του πλανήτη, εξαρτώνται από ένα τόσο εύθραυστο πολιτικό σύστημα, τρεις και κάτι μήνες πριν από τις αμερικανικές προεδρικές εκλογές δικαιούμαστε να ανησυχήσουμε και να αναρωτηθούμε: ποιος πραγματικά κυβερνά αυτόν τον κόσμο;

Ο Μπάιντεν αποσύρθηκε, η Χάρις θα αναλάβει τα ηνία των Δημοκρατικών, ο Τραμπ έχει αλώσει πλήρως τους Ρεπουμπλικανούς και μάλλον δικαιούται να θεωρεί εαυτόν νικητή από τώρα, αν και έχει σημασία το αν θα καταφέρει να ελέγξει και τα δύο νομοθετικά σώματα των ΗΠΑ και ίσως αυτό είναι το σημαντικότερο κριτήριο των υποβολέων της απόσυρσης Μπάιντεν. Αν η υπερδύναμη μπαίνει σε αχαρτογράφητα νερά, σε ποιες νέες φουρτούνες πλέει ο κόσμος;