Κοινή η διαπίστωση ότι, μισό αιώνα μετά την τραγωδία του 1974, το Κυπριακό είναι σε χειρότερη φάση από κάθε προηγούμενη δεκαετία, με τη διαδικασία ειρήνης στο νησί σε πλήρη ακινησία.
Με κυβέρνηση Τσίπρα στην Ελλάδα, είχαν γεννηθεί ελπίδες λύσης στο Κραν Μοντανά, αν και ο ίδιος το 2014 ως αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης ενοχοποιούσε τις διακοινοτικές συνομιλίες υπό τον ΟΗΕ, τις οποίες όμως υποστήριζε το ΑΚΕΛ, αν και στην κυβέρνηση βρισκόταν η δεξιά παράταξη του προέδρου Αναστασιάδη.
Ατέλειωτες οι αντιφατικές συμπεριφορές των πολιτικών ηγετών στο Κυπριακό, μεταξύ άλλων και του Δημήτρη Χριστόφια, που εισηγήθηκε στο ΑΚΕΛ την απόρριψη του σχεδίου Ανάν στο δημοψήφισμα, ενώ από το 2002 το είχε αποδεχτεί ομόφωνα το Εθνικό Συμβούλιο της Κυπριακής Δημοκρατίας. Στην Αθήνα το απέρριπταν ΚΚΕ και ΔΗΚΚΙ, με τον ΣΥΝ και την κυβέρνηση Σημίτη υπέρ, τη δε Ν.Δ. ποντιοπιλατική.
Παρήλθαν, λοιπόν, είκοσι χρόνια από την τελική φάση της διαπραγμάτευσης του σχεδίου Ανάν, με νέα κυβέρνηση στην Ελλάδα στο μεταξύ και πρωθυπουργό τον Κώστα Καραμανλή, ο οποίος είχε αρνηθεί να ρίξει το βάρος του υπέρ της λύσης, ευνοώντας την απορριπτική στάση του Τάσσου Παπαδόπουλου.
Ετσι, το σχέδιο τέθηκε σε χωριστά δημοψηφίσματα στις δύο Κοινότητες, με τον Ντενκτάς κατά, αλλά την Αγκυρα υπέρ και τους Τουρκοκύπριους πανηγυρικά υπέρ, καθώς επιθυμούσαν διακαώς να συνοδεύσουν τους συμπατριώτες τους Ελληνοκύπριους στην Ε.Ε. Υπάρχει και κυπριακός πατριωτισμός. Δυστυχώς, οι Ελληνοκύπριοι καταψήφισαν το σχέδιο Ανάν, ύστερα και από το «όχι» του ΑΚΕΛ, ιστορικό λάθος κατά τον τότε κοινοβουλευτικό του εκπρόσωπο, Ανδρέα Χρίστου.
Ευτυχώς, η Κύπρος δεν πλήρωσε το κατά τους εθνικιστές περήφανο «όχι», της οποίας η ένταξη στην Ε.Ε. προχώρησε κανονικά. Θυμίζω, ωστόσο, ότι η υποψηφιότητα της Κύπρου είχε υποβληθεί από αριστερό πρόεδρο, τον Γιώργο Βασιλείου, το 1990, ο δε ΣΥΝ, πρόγονος του ΣΥΡΙΖΑ, ήταν το πρώτο ελλαδικό κόμμα που την είχε υποστηρίξει εξαρχής.
Μεγάλο μειονέκτημα του σχεδίου Ανάν, που διορθωνόταν στο Κραν Μοντανά, ήταν η διατήρηση των διεθνών εγγυήσεων του 1960, πρόσχημα και της τουρκικής εισβολής του 1974. Θα οδηγούσε όμως στον τερματισμό της τουρκικής κατοχής, αφού υπήρχε χρονοδιάγραμμα αποχώρησης και αποστρατιωτικοποίησης, με τελική ελάχιστη στρατιωτική παρουσία μόνο 950 Ελλήνων και 650 Τούρκων.
Αυτή θα ήταν σήμερα η πραγματικότητα στην Κύπρο, που θα ονομαζόταν United Republic of Cyprus. Τι έχουμε, όμως, μπροστά μας; Αρνηση της τουρκοκυπριακής ηγεσίας Τατάρ και της Αγκυρας για δικοινοτική-διζωνική ομοσπονδία, με μία ιθαγένεια, μία κυριαρχία και διεθνή προσωπικότητα, κατά το σχέδιο Ανάν. Στερνή μου γνώση να σ’ είχα πρώτα!
*Υπεύθυνος του Γραφείου Ειρήνης του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ.
